Đồng Nai khơi dậy tiềm năng, nỗ lực bứt phá xứng tầm vị thế mới

Từ xa xưa, Đồng Nai được xem là đô thị, trung tâm hành chính và kinh tế đầu tiên hình thành ở phương Nam, đánh dấu bằng sự kiện Lễ thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh thiết lập dinh Trấn Biên vào năm 1698. Đây là cột mốc khẳng định chủ quyền, phát triển thương mại và định hình văn hóa sớm nhất vùng Đông Nam Bộ.

Khu vực Cù lao Phố thuộc phường Trấn Biên ngày nay.

Trong đó, Cù lao Phố thuộc phường Trấn Biên (Đồng Nai) một thời là thương cảng sầm uất nhất của phương Nam trong suốt gần một thế kỷ (1679 - 1776). Danh tiếng của thương cảng này thu hút các thương thuyền của những nhà buôn lớn trên thế giới từ Nhật Bản, Trung Hoa, Ấn Độ, Mã Lai... tấp nập vào ra.

Trải qua hơn 300 năm hình thành và phát triển, vùng đất này vẫn còn lưu giữ những giá trị văn hóa, lịch sử tiêu biểu.

Những năm gần đây, Đồng Nai bứt tốc vươn lên với hệ thống giao thông hiện đại và nhiều công trình quy mô lớn. Đây là sự cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 tại Nghị quyết số 81/2023/QH15, ngày 9-1-2023, của Quốc hội xác định khu vực TP Hồ Chí Minh - Đồng Nai - Bình Dương - Bà Rịa-Vũng Tàu (nay là TP Hồ Chí Minh - Đồng Nai) là vùng động lực phát triển phía Nam, giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng của cả nước và hướng tới trở thành một trong những trung tâm kinh tế năng động của khu vực Đông Nam Á.

Nhiều tuyến cao tốc được tỉnh Đồng Nai khẩn trương hoàn thành phục vụ giao thông kết nối.

Trong cấu trúc phát triển đó, Đồng Nai được xác định là trung tâm công nghiệp, logistics và đầu mối giao thông quan trọng, có vai trò thúc đẩy liên kết kinh tế và lan tỏa phát triển trong toàn vùng.

Theo đồng chí Hồ Văn Hà, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, sau nhiều năm tập trung phát triển hạ tầng giao thông, đến nay, giao thông Đồng Nai đã mang diện mạo mới, ghi dấu hệ thống hạ tầng giao thông có đủ 5 phương thức: Đường bộ, hàng không, đường sắt, đường thủy nội địa và đường biển. Trong đó, hạ tầng đường bộ đóng vai trò trục xương sống, tạo lực kéo cho liên kết vùng.

Cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây đang được thi công mở rộng.

Hiện tại, hàng loạt tuyến cao tốc và trục giao thông chiến lược như Phan Thiết - Dầu Giây, Biên Hòa - Vũng Tàu, Bến Lức - Long Thành, Dầu Giây - Liên Khương, Gia Nghĩa - Chơn Thành cùng các tuyến Vành đai 3, 4 TP Hồ Chí Minh đang dần hình thành mạng lưới kết nối hoàn chỉnh.

Bên cạnh đó còn các dự án xây dựng 8 chiếc cầu nối Đồng Nai với TP Hồ Chí Minh. Trong tương lai, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi qua địa bàn tiếp tục giữ vai trò quan trọng, trong khi các tuyến metro kết nối từ Suối Tiên đến trung tâm hành chính tỉnh và sân bay Long Thành đang được nghiên cứu triển khai.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai chia sẻ: Hệ thống giao thông đồng bộ này góp phần rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa, giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp, giảm ùn tắc và thúc đẩy giao thương liên vùng phát triển.

Sân bay Long Thành, điểm nhấn trong sự phát triển của Đồng Nai.

Điểm nhấn tiềm năng của Đồng Nai chính là Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Đây là dự án hạ tầng chiến lược quốc gia với quy mô khoảng 5.000ha, tổng mức đầu tư hơn 16 tỷ USD, tiêu chuẩn 4F (cấp cao nhất trong phân loại sân bay quốc tế, với các yêu cầu nghiêm ngặt về cơ sở hạ tầng và vận hành). Khi hoàn thành, sân bay có thể đạt công suất 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, trở thành trung tâm trung chuyển hàng không lớn của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Để phát huy tối đa hiệu quả của sân bay Long Thành, tỉnh Đồng Nai đang thực hiện quy hoạch để hình thành, phát triển mô hình đô thị sân bay và khu thương mại tự do (FTZ) gắn với sân bay Long Thành. Theo kế hoạch, giữa năm 2026, sân bay Long Thành sẽ chính thức đưa vào khai thác thương mại, mở ra cơ hội lớn cho Đồng Nai để phát triển kinh tế, giao thương.

Máy bay của Vietnam Airlines đáp xuống sân bay Long Thành, tháng 12-2025...

Về thành tựu kinh tế-xã hội, năm 2025, thu ngân sách nhà nước của tỉnh ước đạt gần 103.000 tỷ đồng, đứng thứ 4 cả nước; thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 153 triệu đồng/người; GRDP đạt gần 678.000 tỷ đồng, tăng 9,63%.

Đồng chí Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai nhấn mạnh: Đối với các tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai đạt 7/7 tiêu chí. Đối với các tiêu chí đô thị loại I, Đồng Nai đã hoàn thiện hồ sơ trình Bộ Xây dựng và cơ bản đạt 13/15 tiêu chí (mức tối thiểu là 12 tiêu chí). Đồng Nai đáp ứng đầy đủ tiêu chí về cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội theo quy định.

... đưa đoàn đại biểu đến dự sự kiện đón chuyến bay đầu tiên.

Theo các chuyên gia quy hoạch, việc thành lập thành phố Đồng Nai sẽ nâng tầm vị thế của địa phương, giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng các cơ chế phát triển, thu hút đầu tư, nâng cấp hạ tầng.

Vấn đề quan trọng là, Đồng Nai cần tiếp tục khơi dậy tiềm năng, lợi thế, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án trọng điểm, phát triển hạ tầng giao thông kết nối, mở rộng không gian phát triển đô thị - công nghiệp - dịch vụ, gắn kết chặt chẽ với TP Hồ Chí Minh để khẳng định vị thế của một thành phố năng động, giàu tiềm năng.

VƯƠNG GIANG - TÙNG LỘC