Sân bay trên biển đầu tiên ở Việt Nam sẽ ra sao?

Bộ Xây dựng vừa trình Thủ tướng đề cương điều chỉnh quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050.

Trong đó, Bộ Xây dựng sẽ nghiên cứu bổ sung hai cảng hàng không mới là Vân Phong ở Khánh Hòa, và Măng Đen- Kon Tum vào hệ thống cảng hàng không quốc gia; đồng thời, đề xuất nâng cấp sân bay Quảng Trị từ cấp 4C lên 4E.

Theo phương án đề xuất, cảng hàng không quốc tế Vân Phong dự kiến xây dựng nằm hoàn toàn trên vùng mặt nước ven bờ thuộc xã Vạn Thắng, tỉnh Khánh Hòa.

Khu vực biển ở vịnh Vân Phong dự kiến xây sân bay Vân Phong. Ảnh: XUÂN HOÁT

Lấp, lấn gần 500 ha biển làm sân bay

Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, qua nghiên cứu, khảo sát, khu vực này không có hiện tượng địa chất phức tạp, hay sóng lớn, mực nước chủ yếu do thủy triều, nên không cần các biện pháp xử lý đặc biệt.

Do đó, phương án lấn biển được lựa chọn là đắp, lấn bằng vật liệu cát hoặc đất có sẵn tại địa phương hoặc từ các khu vực xây dựng khác đến, đắp theo từng phần, từng giai đoạn theo phân kỳ đầu tư.

Cũng theo UBND tỉnh Khánh Hòa, toàn bộ khu vực quy hoạch là lấn biển để xây dựng sân bay dễ bị ảnh hưởng bởi thủy triều, sóng, biến đổi khí hậu - nước biển dâng. Do vậy, để đảm bảo khả năng kết nối giao thông cũng như tổ chức bề mặt thuận lợi cho xây dựng, vị trí này sẽ cần san lấp với khối lượng công tác đất khá lớn. Dự kiến tổng diện tích san lấp biển gần 500 ha.

Tổng thể khu kinh tế Vân Phong và vị trí xây dựng sân bay Vân Phong nằm trong phân khu 8 thuộc xã Vạn Thắng. Ảnh: XUÂN HOÁT chụp lại.

Nơi đây sẽ kết nối với các khu phụ trợ, phục vụ mặt đất qua hệ thống đường giao thông nội cảng, kết nối với bên ngoài qua hệ thống đường giao thông đối ngoại được quy hoạch trong phân khu chức năng của khu đô thị du lịch Cổ Mã - Tu Bông của khu kinh tế Vân Phong.

Sân bay trên biển có đường băng hơn 3 km

Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, đường cất hạ cánh sẽ có kích thước 3.050 x 45 m, lề vật liệu mỗi bên rộng 7,5 m, đảm bảo khai thác máy bay code C, E và tương đương.

Việc chiều dài đường băng như trên cũng phù hợp để khai thác với tải trọng lớn nhất với tàu bay A320, A321, A321 NEO có tầm bay tối đa theo nhà sản xuất công bố 6.000-7.000 km. Điều này cũng phù hợp với định hướng khai thác các thị trường Đông Nam Á, Đông Bắc Á, Úc,…

Ngoài ra, hệ thống đường lăn nối từ đường cất hạ cánh có ba đường lăn nối, chiều rộng 23 m (không bao gồm mở rộng tại đường cong); chiều rộng đáp ứng khai thác máy bay code C, E. Ngoài ra, quy hoạch cũng sẽ có phần dự trữ đất để xây dựng thêm các đường lăn nối khi có nhu cầu.

Đối với đường lăn nối vào sân đỗ hàng không dân dụng sẽ thiết kế hai đường lăn nối có chiều rộng cơ sở 23 m, chiều rộng đáp ứng khai thác máy bay code C, E. Có dự trữ đất để xây dựng thêm các đường lăn nối khi có nhu cầu.

Đường lăn song song có một đường lăn, chiều rộng 23 m, đáp ứng khai thác máy bay code C, E. Sân đỗ máy bay hàng không dân dụng có kích thước dài 366 m, rộng 171 m, đáp ứng một vị trí máy bay code E, ba vị trí máy bay code C và hai vị trí máy bay hàng không chung (không bao gồm sân đỗ quân sự). Có dự trữ đất để mở rộng sân đỗ máy bay đáp ứng công suất 5-10 triệu hành khách/năm.

Mặt bằng cảng hàng không quốc tế Vân Phong giai đoạn đến 2050. Ảnh: XUÂN HOÁT chụp lại.

Dự kiến, sân bay Vân Phong sẽ có nhà ga hành khách có thể đáp ứng sản lượng khai thác đến 1,5 triệu hành khách/năm và có đất dự trữ để phát triển thêm công suất khi có nhu cầu.

Về hình thức đầu tư, UBND tỉnh Khánh Hòa cho rằng, cảng hàng không quốc tế Vân Phong nằm trong nhóm ưu tiên - nhóm dự án xây dựng và kinh doanh sân bay, đầu tư bến cảng, khu bến cảng thuộc cảng biển đặc biệt, dịch vụ logistics, dịch vụ hậu cần cảng biển, bến cảng, khu bến cảng, cảng tổng hợp, cảng chuyên dùng có quy mô vốn đầu tư từ 2.300 tỉ đồng trở lên thuộc cảng biển loại 1.

Đồng thời, quy hoạch phân khu xây dựng (tỉ lệ 1/2000) khu đô thị du lịch Cổ Mã - Tu Bông thuộc huyện Vạn Ninh cũ, đã đề xuất danh mục các dự án ưu tiên kêu gọi nhà đầu tư và có sử dụng vốn ngoài ngân sách.

Sân bay Vân Phong cũng là một trong ba dự án được ưu tiên đầu tư cùng với khu đô thị mới cao cấp Cổ Mã và khu đô thị mới cao cấp Tu Bông. Do đó, sân bay này đương nhiên nằm trong danh sách các dự án ưu tiên đầu tư bằng nguồn vốn ngoài ngân sách.

Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, sân bay Vân Phong được đề xuất đầu tư hoàn thành trước năm 2029. Dự án dự kiến đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP), loại hợp đồng BOT.

Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 7.890 tỉ đồng, chưa bao gồm lãi vay. Trong đó, vốn ngân sách nhà nước khoảng 2.150 tỉ đồng, chủ yếu dành cho các công trình đảm bảo hoạt động bay và hỗ trợ san nền khu bay. Phần còn lại khoảng 5.740 tỉ đồng do nhà đầu tư huy động, với thời gian hoàn vốn dự kiến 47 năm.

Phải cam kết bảo vệ môi trường biển

Khi lấn biển để xây dựng sân bay Vân Phong thì việc bảo vệ môi trường biển vịnh Vân Phong ra sao?

Vịnh Vân Phong là một trong ít khu vực sở hữu hệ sinh thái biển đa dạng, nổi bật với 1.618 ha rạn san hô. Nơi đây có tiềm năng rất lớn về đa dạng sinh học và đang được định hướng phát triển du lịch sinh thái kết hợp bảo tồn.

UBND tỉnh Khánh Hòa nhìn nhận giai đoạn xây dựng dự án hoạt động sinh hoạt tại các lán trại, nhà tạm của cán bộ, công nhân sẽ làm ô nhiễm môi trường nước cục bộ.

Việc này có nhiều nguyên nhân, như phát sinh nước thải, chất thải trong quá trình xây dựng không được thu gom sẽ chảy tràn trên mặt đất, có thể thấm vào đất gây ô nhiễm các nguồn nước tự nhiên.

Còn giai đoạn hoạt động của dự án mặt phủ khu quy hoạch sẽ thay đổi làm cho khả năng thấm của đất giảm đi, từ đó ảnh hưởng đến dòng chảy và lưu lượng của nguồn nước ngầm và nước mặt.

Vịnh biển Vân Phong một trong số ít khu vực sở hữu hệ sinh thái biển đa dạng, nổi bật với 1.618 ha rạn san hô. Ảnh: XUÂN HOÁT

Riêng hoạt động lấn biển, môi trường ven biển bị tác động bất lợi như thay đổi hình dạng đường bờ, ảnh hưởng đến thủy động học, chuyển động của nước, quá trình vận chuyển bùn cát, dòng chảy thủy triều và năng lượng sóng.

Điều này sẽ làm mất môi trường sống, năng suất sinh học, ảnh hưởng đến sinh thái bản địa và hệ sinh thái, như quần xã sinh vật đáy, san hô, quần thể chim ăn cá,…

Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, vì các yếu tố trên nên trong quá trình san lấp, lấn biển sẽ yêu cầu nhà đầu tư cam kết giảm tối thiểu mức ảnh hưởng đến môi trường biển. Đồng thời, cam kết có biện pháp phục hồi, bảo tồn môi trường biển sau khi dự án hoàn thành, đưa vào khai thác.