Sẵn sàng cho Ngày hội lớn của toàn dân

Bài bản, chặt chẽ, đúng quy trình

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội Khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, diễn ra ngay sau thành công Đại hội XIV của Đảng. Đây cũng là sinh hoạt chính trị sâu rộng, là ngày hội lớn của toàn dân, nơi cử tri thực hiện quyền và nghĩa vụ làm chủ thông qua việc bỏ phiếu lựa chọn đại biểu tiêu biểu vào Quốc hội và HĐND các cấp. Vì vậy, công tác chuẩn bị bầu cử đã được Hội đồng Bầu cử Quốc gia, các cơ quan ở Trung ương và địa phương chủ động triển khai đồng bộ, chặt chẽ, cơ bản hoàn thành, bảo đảm theo tiến độ luật định, sẵn sàng cho ngày bầu cử.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên - Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia, Ủy viên Tiểu ban Nhân sự thuộc Hội đồng Bầu cử quốc gia thông tin về công tác chuẩn bị bầu cử. Ảnh: Phạm Thắng

Công tác nhân sự là yếu tố then chốt, quyết định thành công của cuộc bầu cử. Thông tin về công tác nhân sự tại cuộc họp báo sáng 12/3, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên - Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia nêu rõ, công tác nhân sự được triển khai bài bản, chặt chẽ, được chuẩn bị “từ sớm, từ xa”, tuân thủ nghiêm ngặt Hiến pháp, Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND cũng như các hướng dẫn của Trung ương.

"Việc lựa chọn người ứng cử được thông qua quy trình hiệp thương ba vòng do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chủ trì, kết hợp với việc lấy ý kiến tín nhiệm của cử tri nơi cư trú và nơi công tác để phát huy quyền làm chủ của Nhân dân. Quá trình chuẩn bị nhân sự được được tiến hành thận trọng, khách quan, dân chủ, thể hiện rõ trách nhiệm chính trị và sự vào cuộc nghiêm túc của các cấp, các ngành trong công tác cán bộ", Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu nêu rõ.

Đối với đại biểu Quốc hội Khóa XVI, trên cơ sở kết quả Hội nghị hiệp thương lần thứ ba, ngày 14/2/2026, Hội đồng bầu cử quốc gia đã ban hành Nghị quyết số 151/NQ-HĐBCQG công bố danh sách chính thức 864 người ứng cử ở 182 đơn vị bầu cử trong cả nước (sớm hơn 12 ngày so với quy định). Trong đó, số người ứng cử ĐBQH Khóa XVI do Trung ương giới thiệu là 217 người; địa phương có 647 người, đạt tỷ lệ 1,73 người ứng cử trên một đại biểu được bầu; bảo đảm số dư theo quy định của Luật Bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND, đúng định hướng về cơ cấu, thành phần; trong đó chú trọng tỷ lệ đại biểu chuyên trách, đại biểu nữ, đại biểu là người dân tộc thiểu số.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên - Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia, Ủy viên Tiểu ban Nhân sự thuộc Hội đồng Bầu cử quốc gia phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Đối với đại biểu HĐND cấp tỉnh, tổng số đại biểu HĐND cấp tỉnh được bầu theo luật định là 2.552 người, giảm 2 người so với kết quả Hội nghị Hiệp thương lần thứ 3 do địa phương đề nghị điều chỉnh, cập nhật trường hợp khuyết người ứng cử vì lý do bất khả kháng. Tổng số người ứng cử HĐND theo danh sách chính thức những người ứng cử là 4.217 người, giảm 10 người so với kết quả Hội nghị Hiệp thương lần thứ 3, đạt tỷ lệ 1,65 người ứng cử trên 1 đại biểu được bầu.

Đối với cấp xã, tổng số đại biểu HĐND cấp xã được bầu theo luật định là 72.611 người, giảm 2 người so với kết quả Hội nghị Hiệp thương 3 do địa phương đề nghị điều chỉnh, cập nhật trường hợp khuyết người ứng cử vì lý do bất khả kháng.

Tổng số người ứng cử trong danh sách chính thức người ứng cử đại biểu HĐND cấp xã là 120.873 người, giảm 369 người so với kết quả Hội nghị Hiệp thương 3 do điều chỉnh, cập nhật số liệu theo danh sách chính thức những người ứng cử các địa phương hoặc khuyết người ứng cử vì lý do bất khả kháng, đạt tỷ lệ 1,66 người ứng cử trên 1 đại biểu được bầu.

“Các số liệu này cho thấy danh sách chính thức những người ứng cử đều bảo đảm số dư theo quy định của luật; đồng thời đã chú trọng cơ cấu hợp lý giữa đại biểu nữ, đại biểu trẻ và đại biểu người dân tộc thiểu số”, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu nhấn mạnh.

Quang cảnh họp báo. Ảnh: Phạm Thắng

Gắn kết chặt chẽ giữa yêu cầu về cơ cấu, thành phần với chất lượng đại biểu

Cũng theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên, công tác nhân sự đặc biệt chú trọng kết hợp hài hòa giữa tiêu chuẩn chất lượng và cơ cấu đại biểu.

Đối với ĐBQH Khóa XVI, cơ cấu ứng cử viên cơ bản bảo đảm định hướng về đại diện xã hội, cụ thể: tỷ lệ nữ giới đạt 45,37%; tỷ lệ trẻ tuổi (dưới 40 tuổi) đạt 21,64%; tỷ lệ người dân tộc thiểu số đạt 21,76%; tỷ lệ người ngoài Đảng đạt 7,41%; tỷ lệ đại biểu tái cử đạt 27,31%; tỷ lệ người tự ứng cử đạt 0,46%.

Đối với HĐND cấp tỉnh, cơ cấu kết hợp gồm: tỷ lệ nữ giới đạt 44,20%); tỷ lệ trẻ tuổi (dưới 40 tuổi) đạt 27,65%); tỷ lệ dân tộc thiểu số đạ 18,05%; tỷ lệ ngoài Đảng đạt 12,35%; tỷ lệ tái cử đạt 30,73%; tỷ lệ người tự ứng cử đạt 0,24%.

Đối với đại biểu HĐND cấp xã, cơ cấu kết hợp gồm: tỷ lệ nữ giới đạt 38,60%; tỷ lệ trẻ tuổi (dưới 40 tuổi) đạt 31,88%; tỷ lệ dân tộc thiểu số đạt 20,42%; tỷ lệ ngoài Đảng đạt 13,08%; tỷ lệ đại biểu tái cử đạt 33,88%); tỷ lệ người tự ứng cử đạt 0,05%.

Quang cảnh họp báo. Ảnh: Phạm Thắng

Điểm nổi bật của cuộc bầu cử lần này là quy trình sàng lọc, lựa chọn người ứng cử ĐBQH và đại biểu HĐND các cấp được điều chỉnh theo hướng nâng cao tiêu chuẩn, chất lượng của người ứng cử; đồng thời, tăng tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách lên so với nhiềm kỳ trước. Theo đó, tỷ lệ ĐBQH hoạt động chuyên trách tăng từ 133 đại biểu ở Khóa XV lên 145 đại biểu ở Khóa XVI, nhằm xây dựng một Quốc hội chuyên nghiệp và hiện đại hơn. Nhiệm kỳ này cũng tăng cường các nhân sự có trình độ chuyên môn cao, các nhà khoa học, chuyên gia, trí thức và doanh nhân tiêu biểu, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trong danh sách chính thức những người ứng cử ĐBQH Khóa XVI có 5 người tự ứng cử. Những người này đã thực hiện đầy đủ các thủ tục về hồ sơ, kê khai tài sản và nhận được sự tín nhiệm của cử tri nơi cư trú. Các ứng cử viên tự ứng cử được tạo mọi điều kiện thuận lợi và bảo đảm bình đẳng như các ứng cử viên khác trong việc tiếp xúc cử tri và vận động bầu cử.

Theo báo cáo của 34 tỉnh, thành phố, danh sách cử tri đã được niêm yết công khai. Cập nhật đến ngày 10/3, cả nước có 78.928.647 cử tri sẽ tham gia bỏ phiếu tại 72.195 khu vực bỏ phiếu. Danh sách cử tri được niêm yết công khai từ sớm để nhân dân kiểm tra, đối chiếu theo quy định của pháp luật. Số liệu cử tri sẽ tiếp tục được các địa phương cập nhật đến trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ.

Các đại biểu dự họp báo. Ảnh: Phạm Thắng

Ngay sau khi công bố danh sách chính thức những người ứng cử, các địa phương đã đồng loạt ban hành kế hoạch tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri để các ứng cử viên trình bày chương trình hành động. Theo thống kê sơ bộ của 9 tỉnh, thành phố đã có 10.649 cuộc tiếp xúc cử tri được tổ chức bằng nhiều hình thức, bao gồm cả trực tiếp và trực tuyến. Bên cạnh đó, nhiều địa phương cũng đã tổ chức các hội nghị tập huấn bồi dưỡng kỹ năng cho người lần đầu ứng cử, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động vận động bầu cử.

Trong thời gian còn lại trước ngày bầu cử, các cơ quan và địa phương sẽ tiếp tục hoàn thiện các khâu chuẩn bị cuối cùng, tăng cường công tác tuyên truyền, bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn và trật tự xã hội, tạo điều kiện thuận lợi để cử tri cả nước tham gia bầu cử đầy đủ, thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân của mình.

"Với sự chuẩn bị tích cực, trách nhiệm của các cấp, các ngành và sự hưởng ứng của đông đảo cử tri và Nhân dân, ngày bầu cử 15/3/2026 sẽ thực sự trở thành ngày hội của toàn dân, diễn ra dân chủ, an toàn, đúng pháp luật và thành công tốt đẹp”, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu bày tỏ tin tưởng.

Nhật An