Sáng kiến SEED và 7 dự án công nghệ Hàn Quốc chọn làm động lực tăng trưởng

Sáng kiến SEED vừa công bố ngày 12/8 xác định 7 dự án công nghệ Hàn Quốc sẽ theo đuổi trong giai đoạn tới, nhằm tạo ra những động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Tên đầy đủ của sáng kiến SEED là “Các động lực chiến lược mới nổi cho đổi mới đột phá”. Bộ Khoa học và Công nghệ Thông tin cùng Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc giới thiệu nội dung tại một cuộc họp báo chính sách tổ chức ở Nhà Xanh, Seoul.

Sáng kiến SEED xoay quanh ba trụ cột gồm năng lượng tái tạo, công nghệ tiên phong và hệ sinh thái chuỗi cung ứng tiên tiến. Cách phân nhóm đó cho thấy Seoul muốn gắn phát triển công nghệ với năng lực sản xuất và nguồn cung đầu vào, thay vì dừng ở kết quả nghiên cứu.

Năng lượng hạt nhân thế hệ mới mở màn nhóm dự án công nghệ Hàn Quốc

Tổng thống Lee Jae Myung (giữa) thị sát mô hình lò phản ứng mô-đun nhỏ tại Nhà Xanh ở Seoul. Ảnh: Yonhap

Ở trụ cột năng lượng của sáng kiến SEED, Hàn Quốc đặt mục tiêu thương mại hóa các lò phản ứng mô-đun nhỏ dùng nước làm chất tải nhiệt vào năm 2035. Song song, Seoul dự kiến khởi công những lò phản ứng mô-đun nhỏ không sử dụng nước vào khoảng năm 2030.

Lò phản ứng mô-đun nhỏ, thường gọi tắt là SMR, có công suất thấp hơn nhiều so với lò phản ứng truyền thống. Nhà sản xuất chế tạo sẵn từng mô-đun tại nhà máy rồi vận chuyển đi lắp đặt ở hiện trường, cách làm giúp rút ngắn thời gian xây dựng.

Với nhóm lò phản ứng mô-đun tiên tiến, Chính phủ Hàn Quốc dự kiến lập một công ty dự án đặc biệt (SPC) có sự tham gia của khu vực tư nhân, quản lý dự án ngay từ giai đoạn phát triển công nghệ để rút ngắn quãng đường tới thương mại hóa.

Hướng đi thứ hai trong sáng kiến SEED là công nghệ nhiệt hạch hạt nhân. Hàn Quốc muốn xây dựng một lò phản ứng nhiệt hạch do chính mình phát triển vào năm 2035, cũng thông qua hợp tác với khu vực tư nhân.

Nhiệt hạch hạt nhân mô phỏng quá trình sinh năng lượng của Mặt Trời, khi hai hạt nhân nhẹ hợp lại và giải phóng năng lượng. Giới nghiên cứu xem đó là nguồn năng lượng an toàn với trữ lượng nhiên liệu gần như vô hạn, song chặng đường tới vận hành thương mại vẫn còn dài.

Việc đưa SMR và nhiệt hạch vào danh mục dự án công nghệ Hàn Quốc phản ánh mối quan tâm với nguồn điện nền ổn định, giữa lúc nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo tăng nhanh trên toàn cầu.

Máy tính lượng tử, vệ tinh LEO và chuỗi cung ứng trong sáng kiến SEED

Tổng thống Lee Jae Myung (ở giữa) lắng nghe bài thuyết trình chính sách của Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Thông tin Bae Kyung-hoon trong buổi họp báo về sáng kiến ​​"bảy công nghệ then chốt cho tăng trưởng tương lai" của chính phủ tại Phủ Tổng thống hôm thứ Tư. Ảnh Yonhap

Ở trụ cột công nghệ tiên phong, sáng kiến SEED tập trung vào điện toán lượng tử, khoa học vũ trụ và công nghệ sinh học. Mục tiêu cụ thể nhất là chế tạo máy tính lượng tử 100 qubit do Hàn Quốc tự sản xuất vào năm 2029.

Qubit là đơn vị thông tin cơ bản của máy tính lượng tử, khác với bit của máy tính thông thường ở chỗ có thể tồn tại đồng thời ở nhiều trạng thái. Số qubit càng lớn thì khả năng xử lý các phép tính phức tạp càng cao.

Trong sáng kiến SEED, Hàn Quốc cũng sẽ thúc đẩy năng lực sản xuất chip lượng tử trong nước, đặt mục tiêu vươn lên nhóm dẫn đầu thế giới trong vòng 10 năm tới. Chip lượng tử giữ vai trò lõi tính toán, quyết định số qubit ổn định mà một hệ thống duy trì được khi vận hành liên tục.

Trong lĩnh vực vũ trụ, sáng kiến SEED đặt mục tiêu hoàn thành mạng lưới thông tin liên lạc vệ tinh quỹ đạo Trái đất thấp (LEO) vào năm 2035. Vệ tinh LEO bay thấp hơn nhiều so với vệ tinh địa tĩnh nên độ trễ tín hiệu nhỏ, phù hợp với dịch vụ internet băng rộng và liên lạc thời gian thực.

Với công nghệ sinh học, Chính phủ Hàn Quốc dự kiến xây dựng hạ tầng sinh học dựa trên trí tuệ nhân tạo vào năm 2030, trong đó có các mô hình AI dự đoán những thay đổi của tế bào ung thư phục vụ nghiên cứu điều trị.

Danh mục dự án công nghệ Hàn Quốc còn có giao diện não máy tính, gọi tắt là BCI, cho phép truyền tín hiệu giữa hệ thần kinh và thiết bị điện tử mà không cần thao tác cơ học. Seoul đặt mục tiêu đưa một sản phẩm thương mại ứng dụng BCI ra thị trường vào năm 2035.

Cấu phần thứ ba của sáng kiến SEED nằm ở chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng và thiết bị thiết yếu. Hàn Quốc muốn nâng tỷ lệ tái chế 10 loại khoáng sản chủ chốt lên tối đa 20% vào năm 2030, đồng thời chi 10.000 tỷ won, tương đương khoảng 7,1 tỷ USD, trong 5 năm tới cho nghiên cứu và phát triển thiết bị then chốt.

Khoản vốn dành cho thiết bị cho thấy cách tiếp cận của Seoul, khi năng lực chế tạo máy móc chuyên dụng quyết định một công nghệ có thể sản xuất hàng loạt hay chỉ dừng ở mẫu thử. Chính phủ Hàn Quốc nhấn mạnh mục tiêu hình thành một “Hàn Quốc không thể thay thế” trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Sáng kiến SEED xuất hiện giữa lúc các nền kinh tế lớn cùng chạy đua giành quyền tự chủ về công nghệ lõi, khoáng sản và thiết bị sản xuất. Hàn Quốc vốn giữ vị trí hàng đầu về bán dẫn nhớ và màn hình, nay mở rộng sang những lĩnh vực mà thị trường mới đang hình thành.

Điểm chung của cả 7 dự án là mỗi mục tiêu đều gắn với một mốc thời gian và một sản phẩm cuối, tạo áp lực tiến độ cho các viện nghiên cứu và doanh nghiệp tham gia sáng kiến SEED.

Với Việt Nam, cách Hàn Quốc chọn một nhóm nhỏ công nghệ trọng điểm rồi gắn ngay với mục tiêu thương mại hóa và chuỗi cung ứng là kinh nghiệm có giá trị tham khảo. Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị cũng đặt yêu cầu chuyển kết quả nghiên cứu thành sản phẩm và thị trường.

Các mốc mà sáng kiến SEED đưa ra trải dài từ năm 2029 tới năm 2035, đủ xa để chưa thể đánh giá tính khả thi ở thời điểm hiện tại, song đủ cụ thể để làm căn cứ theo dõi tiến độ trong những năm tới.