Sắp công bố 'danh sách đen' nghệ sĩ, KOL mắc sai phạm

Đây được xem là một trong những động thái mạnh tay nhất từ trước đến nay nhằm siết lại hoạt động của giới influencer, KOL và nghệ sĩ trên nền tảng số.

Ông Lê Quang Tự Do - Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (PTTH-TTĐT) phát biểu tại hội nghị diễn ra ngày 22/5 ở TP.HCM.

Cơ quan quản lý sẽ “siết” lại thị trường influencer và quảng cáo trực tuyến

Thông tin được ông Lê Quang Tự Do - Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (PTTH-TTĐT) - đưa ra tại hội nghị diễn ra ngày 22/5 tại TP.HCM.

Theo ông, thời gian qua dư luận liên tục đặt câu hỏi vì sao nhiều nghệ sĩ, KOL từng vướng bê bối, vi phạm pháp luật hoặc gây tranh cãi vẫn có thể hoạt động bình thường, tiếp tục quảng cáo và hợp tác thương mại như chưa từng có chuyện gì xảy ra.

Theo kế hoạch, “blacklist” sẽ tập hợp các cá nhân hoặc kênh nội dung từng vi phạm quy định pháp luật, chuẩn mực đạo đức hoặc quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số. Danh sách này sẽ được gửi tới các doanh nghiệp, nhãn hàng để cân nhắc hạn chế hợp tác trong một khoảng thời gian nhất định.

Điểm đáng chú ý là cơ chế này không mang tính “cấm sóng” bắt buộc như trước đây, mà hoạt động theo hướng khuyến nghị và tự nguyện đồng hành từ phía doanh nghiệp, thương hiệu. Tuy nhiên, trong thực tế, việc bị đưa vào “blacklist” vẫn có thể ảnh hưởng đáng kể đến hình ảnh cá nhân và khả năng kiếm tiền từ quảng cáo của nghệ sĩ, KOL hay influencer.

Theo Cục PTTH-TTĐT, trước đây từng tồn tại danh sách “nghệ sĩ lệch chuẩn”, nhưng thiếu thời hạn và tiêu chí cụ thể, khiến nhiều công ty lúng túng trong việc quyết định có nên tiếp tục hợp tác hay không. Danh sách mới sẽ phân loại rõ mức độ vi phạm, với thời gian hạn chế hợp tác có thể kéo dài ba tháng, sáu tháng hoặc một năm tùy trường hợp.

“Năm thanh lọc” của giới influencer và người nổi tiếng

Đại diện Cục PTTH-TTĐT cho biết năm 2026 sẽ là “năm thanh lọc” mạnh tay với các trường hợp sai phạm trên môi trường số.

“Chúng tôi muốn gửi thông điệp rõ ràng rằng nếu nghệ sĩ, KOLs hay người có ảnh hưởng vi phạm pháp luật hoặc lệch chuẩn văn hóa, họ sẽ phải trả giá bằng việc bị hạn chế hoạt động trong một khoảng thời gian nhất định”, ông Lê Quang Tự Do nói.

Theo ông Nguyễn Văn Tuấn - Tổng giám đốc Netspace, đơn vị vận hành Cổng thông tin nhà sáng tạo nội dung Việt Nam - trước khi đưa vào “blacklist”, cơ quan quản lý sẽ có văn bản thông báo trực tiếp tới từng cá nhân, dựa trên hồ sơ vi phạm cụ thể.

Ngược lại, những nhà sáng tạo nội dung tích cực, tham gia các khóa đào tạo hoặc hoạt động cộng đồng sẽ có cơ chế khuyến khích và tuyên dương. Ngoài “danh sách đen”, cơ quan quản lý còn tính tới “danh sách xanh” và “danh sách trắng” để hỗ trợ các nghệ sĩ, KOL có hình ảnh tích cực.

Động thái này xuất hiện trong bối cảnh thị trường influencer marketing tại Việt Nam đang phát triển rất nhanh nhưng cũng kéo theo hàng loạt tranh cãi liên quan đến quảng cáo sai sự thật, livestream bán hàng thiếu kiểm chứng, phát ngôn phản cảm hoặc các vụ việc nghệ sĩ vi phạm pháp luật nhưng vẫn tiếp tục xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội.

Những năm gần đây, nhiều nghệ sĩ và KOL bị phản ứng dữ dội vì quảng cáo thực phẩm chức năng, mỹ phẩm hoặc sản phẩm sức khỏe với nội dung bị cho là “thổi phồng công dụng”. Không ít vụ việc khiến cơ quan quản lý phải vào cuộc xử lý.

Miu Lê - nữ ca sĩ đang gây ồn ào vì vướng scandal sử dụng ma túy.

Không chỉ là xử phạt, mà còn là “bộ lọc” cho thị trường quảng cáo số

Hội nghị cũng giới thiệu Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số do Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch ban hành. Bộ quy tắc này yêu cầu người có ảnh hưởng phải duy trì lối sống lành mạnh, không cổ xúy hành vi vi phạm pháp luật, không lợi dụng niềm tin khán giả để trục lợi và phải tuân thủ quy định quảng cáo.

Cục trưởng Cục Nghệ thuật Biểu diễn Xuân Bắc cho rằng điểm quan trọng của bộ quy tắc là giúp nghệ sĩ, MCN và nhà sáng tạo nội dung có “bộ lọc” để tự điều chỉnh hành vi, đồng thời hỗ trợ nhãn hàng đánh giá đối tác ngay từ đầu.

Nếu được triển khai đúng cách, “blacklist” có thể tạo ra áp lực lớn đối với thị trường influencer marketing vốn đang phát triển quá nhanh và thiếu chuẩn hóa. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng cho rằng cơ chế này cần minh bạch về tiêu chí đánh giá, thời hạn xử lý và quy trình gỡ tên khỏi danh sách để tránh gây tranh cãi hoặc tạo ra cảm giác “cấm ngầm”.

Dù vậy, việc cơ quan quản lý lần đầu tiên công khai cơ chế “danh sách đen” dành cho nghệ sĩ và KOL cho thấy môi trường nội dung số tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn kiểm soát chặt chẽ hơn, đặc biệt với những người có sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội.