Sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã: Một năm nhìn lại (Bài 1) - Tháo gỡ khó khăn, lấy người dân là trung tâm phục vụ

Công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Thành Vinh hướng dẫn người dân làm thủ tục.

Những năm qua, lĩnh vực đất đai và câu chuyện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) cho người dân vẫn luôn thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân. Đó là vấn đề thiết thân, gắn liền với quyền lợi chính đáng của người dân, nhưng cũng là vấn đề có nhiều vướng mắc bởi các thủ tục, từng gây ra không ít bức xúc cho người dân. Tuy nhiên, sau khi sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã, những khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực đất đai ở nhiều địa phương đang từng bước được tháo gỡ nhanh chóng.

Đầu năm 2026, sau nhiều năm chờ đợi, cuối cùng ông Vũ Hữu Dậu, 70 tuổi, ở tổ dân phố Đồng Minh, phường Ngọc Sơn cũng có GCNQSDĐ mang tên mình. Cầm trên tay “sổ hồng”, ông Dậu vẫn chưa quên được hành trình khó khăn đã trải qua và cả niềm vui... bất ngờ.

Sau nhiều năm chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam của Tổ quốc, năm 1980, thương binh Vũ Hữu Dậu trở về quê nhà, tiếp tục sống trên khu đất bên bờ sông Ghép mà ông cha để lại. Do khu vực này nước sông thường xuyên dâng cao, lũ lụt triền miên, năm 1998 ông Dậu buộc phải dời nhà vào bên trong - cũng là nơi ông đang sinh sống hiện tại. Tuy nhiên, chuyện mua đất (theo lời kể của ông Vũ Hữu Dậu - PV) khi ấy lại không chính danh, thiếu các giấy tờ cần thiết theo quy định nên việc đề nghị cấp GCNQSDĐ của gia đình ông Dậu chưa được thực hiện. Đã có lúc ông bế tắc, từng muốn bỏ cuộc bởi các vướng mắc quy định và xác định, cứ sống trên đất “không sổ” như vậy.

“Trường hợp của hộ gia đình ông Vũ Hữu Dậu quả thực đặc biệt. Trước đó, khi còn cấp huyện, địa phương cũng đã kiến nghị lên phòng chuyên môn cấp trên, hướng dẫn gia đình làm các thủ tục cần thiết song vì vướng những quy định nên “điểm nghẽn” vẫn chưa được tháo gỡ”, ông Bùi Duy Bình, chuyên viên Phòng Kinh tế hạ tầng và Đô thị phường Ngọc Sơn, cho biết.

Làm rõ hơn về trường hợp của hộ gia đình ông Vũ Hữu Dậu, ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó trưởng Phòng Kinh tế hạ tầng và Đô thị phường Ngọc Sơn, cho biết: “Trước đây, các kết luận thanh tra đã chỉ ra trường hợp của gia đình ông Vũ Hữu Dậu là giao đất trái thẩm quyền, cùng với đó về mặt hồ sơ, chứng từ chứng minh nghĩa vụ tài chính gia đình ông Dậu không còn giữ đầy đủ dẫn đến việc thực hiện các thủ tục hành chính gặp khó. Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, được sự chỉ đạo của Đảng ủy, UBND, phòng chuyên môn đã phối hợp với gia đình để tháo gỡ khó khăn. Đầu năm 2026, gia đình ông Dậu đã được cấp GCNQSDĐ theo quy định”.

Cũng theo ông Nguyễn Văn Hiếu, những trường hợp các cá nhân, hộ gia đình gặp khó trong việc đề nghị cấp GCNQSDĐ nói chung như trường hợp hộ gia đình ông Vũ Hữu Dậu là không hiếm. Khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, lĩnh vực đất đai là một trong những vấn đề được người dân quan tâm. Sau một năm với rất nhiều nỗ lực, phường Ngọc Sơn đã thực hiện cấp (cấp lại) 260 GCNQSDĐ cho người dân, đảm bảo thời gian, quy định...

“Là một trong những hộ dân được cấp GCNQSDĐ sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, tôi thực sự rất mừng. Đó không chỉ là niềm vui của một người dân đã có “sổ hồng” sau những chờ mong, mà còn là sự ghi nhận khi những kiến nghị, đề xuất của mình đã được chính quyền lắng nghe, giải quyết thấu đáo”, ông Vũ Hữu Dậu chia sẻ.

Sau nhiều lần kiến nghị và chờ đợi, đầu năm 2026 gia đình ông Vũ Hữu Dậu đã được cấp GCNQSDĐ.

Không chỉ với phường Ngọc Sơn, câu chuyện GCNQSDĐ luôn là vấn đề nóng ở nhiều địa phương, đòi hỏi phải được giải quyết để an lòng dân, thể hiện tinh thần gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân.

Thôn Lệ Cẩm 2, xã Thành Vinh là địa bàn sinh sống của đại đa số đồng bào dân tộc Mường. Trên địa bàn thôn có khoảng 37ha đất nông nghiệp (trồng lúa và mía). Năm 2012, thực hiện chủ trương dồn điền, đổi thửa, người dân trong thôn đã nghiêm túc chấp hành. Tuy nhiên, sau khi việc dồn điền, đổi thửa hoàn thành, việc cấp lại

GCNQSDĐ nông nghiệp cho người dân thôn Lệ Cẩm 2 lại chưa được thực hiện. Suốt 13 năm với rất nhiều kiến nghị, đề xuất nhưng người dân thôn Lệ Cẩm 2 vẫn mòn mỏi chờ đợi.

Ông Bùi Văn Mán, người dân thôn Lệ Cẩm 2, chia sẻ: “Chúng tôi đời nối đời vẫn duy trì canh tác trên mảnh đất quê hương. Việc được cấp GCNQSDĐ có ý nghĩa quan trọng, mang tính chính danh, là “điểm tựa” về niềm tin”.

Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, lắng nghe ý kiến của người dân, lãnh đạo Đảng ủy, UBND xã Thành Vinh đã chỉ đạo phòng chuyên môn phối hợp với người dân từng bước tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, hoàn thành các thủ tục theo quy định để thực hiện việc cấp GCNQSDĐ nông nghiệp cho hơn 130 hộ dân thôn Lệ Cẩm 2.

Ông Bùi Mạnh Quân, Trưởng thôn Lệ Cẩm 2, cho biết: “Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có một thay đổi rất rõ, đó là các thủ tục hành chính, giấy tờ của người dân được giải quyết nhanh chóng; thông qua các buổi đối thoại trực tiếp, tiếng nói của người dân đến với chính quyền cũng nhanh hơn. Các thủ tục hành chính không còn phải qua nhiều bước trung gian, vì thế người dân cũng hạn chế được tối đa chuyện phải chờ đợi. Việc chính quyền cấp xã đẩy mạnh hoàn thiện các thủ tục, giấy tờ cần thiết để tiến tới cấp GCNQSDĐ nông nghiệp cho người dân thôn Lệ Cẩm 2 thể hiện tinh thần phục vụ người dân. Đây không chỉ là quyền lợi chính đáng người dân được hưởng, mà còn có ý nghĩa quan trọng để an lòng dân”.

Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, một trong những kết quả được người dân, doanh nghiệp đánh giá cao chính là việc đẩy mạnh cải cách, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Theo đó, UBND tỉnh đã tập trung chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, UBND các xã, phường thực hiện rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trên các lĩnh vực thiết yếu, trực tiếp liên quan đến người dân và doanh nghiệp. Tỉnh đã hoàn thành rà soát 60 thủ tục hành chính đặc thù của tỉnh với tỷ lệ cắt giảm chi phí đạt 60% và giảm 62% thời gian giải quyết. Triển khai cơ chế ưu tiên “làn xanh” với 44 thủ tục hành chính trong các lĩnh vực đầu tư, doanh nghiệp, đất đai, xây dựng và việc làm.

Ngày 30/6/2025, Tỉnh ủy Thanh Hóa đã tổ chức Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc kết thúc hoạt động đơn vị hành chính cấp huyện, sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã. Từ 547 xã, phường, sau sắp xếp còn 166 xã, phường. Ngày 1/7/2025, 166 xã, phường mới chính thức đi vào hoạt động theo mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Nhìn lại một năm sau sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã, bên cạnh những khó khăn cần được tháo gỡ, thì những kết quả, hiệu quả cũng đã được khẳng định.