Chính quyền địa phương 2 cấp ở đầu nguồn sông Tiền: Hiệu quả từ thực tiễn - Bài 1: Tinh gọn bộ máy, rút ngắn khoảng cách phục vụ

Những ngày cuối tháng 5, tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tân An, không khí làm việc nhộn nhịp từ rất sớm. Từ quầy tiếp nhận hồ sơ đất đai, hộ tịch đến các lĩnh vực đăng ký kinh doanh, cán bộ, công chức liên tục hướng dẫn người dân hoàn thiện thủ tục. Tiếng máy quét tài liệu, tiếng gõ bàn phím và những cuộc trao đổi nghiệp vụ diễn ra liên tục trong suốt buổi sáng.

Bà Nguyễn Thị Thùy Linh (bìa trái) được cán bộ phụ trách đăng ký biến động của Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tân An trao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ảnh: MINH HIỂN

Trong dòng người đến làm việc hôm ấy có bà Nguyễn Thị Thùy Linh, ngụ ấp Tân Đông, xã Tân An. Bà đến đăng ký biến động quyền sử dụng đất. Sau khi được cán bộ hướng dẫn, hồ sơ của bà nhanh chóng được tiếp nhận trên hệ thống điện tử. Bà Linh cho biết, trước đây mỗi khi thực hiện các thủ tục liên quan đến đất đai, hồ sơ thường phải luân chuyển qua nhiều cơ quan khác nhau. Từ khâu tiếp nhận, xác minh, thẩm định đến trình ký đều qua nhiều đầu mối nên mất khá nhiều thời gian. Hiện nay, phần lớn quy trình được thực hiện trên môi trường điện tử, người dân có thể theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ ngay trên hệ thống nên thuận tiện hơn rất nhiều.

Câu chuyện của bà Linh là một trong những minh chứng sinh động cho những thay đổi đang diễn ra tại các địa phương vùng đầu nguồn sông Tiền sau 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Bộ máy hoạt động ổn định

Tại phường Tân Châu, địa phương được thành lập trên cơ sở sáp nhập phường Long Thạnh và phường Long Sơn, bộ máy mới cũng nhanh chóng đi vào hoạt động ổn định. Phường Tân Châu hiện là trung tâm thương mại, dịch vụ quan trọng ở khu vực phía Bắc tỉnh An Giang. Phường có diện tích tự nhiên 17,39km2 và dân số gần 33.000 người. Sau 1 năm vận hành, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường tiếp nhận và giải quyết 8.334 hồ sơ. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 91,9%, tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt 98,9%. Những con số trên cho thấy việc sắp xếp đơn vị hành chính không phải là sự thay đổi cơ học về địa giới hay tên gọi mà là bước chuyển trong phương thức quản trị ở cơ sở.

Theo yêu cầu của mô hình mới, nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc thẩm quyền cấp huyện đã được phân cấp cho cấp xã, phường thực hiện. Việc đưa quyền hạn đến gần dân hơn giúp rút ngắn quy trình xử lý công việc, giảm thời gian chờ đợi và nâng cao trách nhiệm của cơ quan trực tiếp giải quyết thủ tục. Từ góc độ quản trị công, việc giảm một cấp trung gian giúp rút ngắn chu trình ra quyết định, tăng tính linh hoạt trong điều hành và nâng cao khả năng phản ứng trước những yêu cầu phát sinh từ thực tiễn. Đó cũng là giá trị cốt lõi mà mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hướng tới khi đưa quyền lực hành chính đến gần dân hơn.

Nếu như việc sắp xếp tổ chức giúp bộ máy vận hành thông suốt hơn thì hoạt động của trung tâm phục vụ hành chính công là nơi người dân cảm nhận rõ nhất hiệu quả của mô hình mới. Ông Cù Quang Hiền - Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tân An cho biết, trước đây đối với nhiều thủ tục phức tạp, người dân phải đi qua nhiều tầng nấc từ cấp xã lên cấp huyện rồi đến các cơ quan chuyên môn. Khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã trở thành đầu mối tiếp nhận và giải quyết tập trung, giúp giảm đáng kể các khâu trung gian. “Khoảng cách địa lý có thể không thay đổi, nhưng khoảng cách thủ tục đã được thu hẹp tối đa. Người dân chỉ cần đến một địa điểm để thực hiện các thủ tục thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau mà không phải đi lại nhiều nơi như trước”, ông Hiền cho biết.

Chuyển biến tích cực trong giải quyết thủ tục hành chính

Cùng với việc tinh gọn bộ máy, chuyển đổi số đang đóng vai trò quan trọng trong quá trình vận hành mô hình mới. Thông qua cổng dịch vụ công trực tuyến, người dân có thể nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ xử lý và nhận kết quả trên môi trường điện tử. Điều đó giúp việc tiếp cận dịch vụ công trở nên thuận lợi hơn.

Trong 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tân An tiếp nhận 4.813 hồ sơ trên môi trường điện tử. Tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến đạt 99,3%. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn đạt 98%. Bình quân mỗi ngày trung tâm tiếp nhận trên 30 hồ sơ. Mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt 95,53 điểm (theo thống kê từ Cổng Dịch vụ công quốc gia). Không chỉ chuyển biến trong giải quyết thủ tục hành chính, bộ máy mới còn cho thấy vai trò điều hành ngày càng rõ nét của chính quyền cơ sở.

Tại phường Tân Châu, trong năm đầu vận hành mô hình mới, Đảng ủy phường đã ban hành 226 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo. Ủy ban nhân dân phường ban hành 4.902 văn bản các loại. Người đứng đầu cấp ủy trực tiếp tiếp công dân 20 cuộc. Ủy ban nhân dân phường tiếp công dân 18 cuộc. Hội đồng nhân dân phường tiếp công dân 9 cuộc. Những con số ấy phản ánh khối lượng công việc rất lớn của chính quyền cơ sở sau khi được giao thêm thẩm quyền. Đồng thời, cho thấy vai trò trung tâm của người đứng đầu trong việc điều hành bộ máy, giải quyết công việc và tạo sự đồng thuận trong Nhân dân.

Hướng đến phục vụ Nhân dân tốt hơn

Sau 12 tháng vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cũng giúp các địa phương đúc kết nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng. Ông Nguyễn Minh Hùng - Bí thư Đảng ủy phường Tân Châu cho rằng, tinh gọn bộ máy phải gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả, không chỉ dừng lại ở việc giảm đầu mối mà phải nâng chất lượng phục vụ Nhân dân. Phân cấp, phân quyền phải đi đôi với xác định rõ trách nhiệm, nhất là trách nhiệm người đứng đầu, bảo đảm mỗi khâu đều rõ việc, rõ người, rõ kết quả. “Trong điều kiện khối lượng công việc tăng, yếu tố quyết định là sự chủ động, đoàn kết và thống nhất trong toàn hệ thống chính trị. Chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ mà là giải pháp quan trọng để giảm tải cho bộ máy, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả giải quyết công việc. Hiệu quả của mô hình được đo bằng mức độ hài lòng của người dân, vì vậy mọi hoạt động của chính quyền phải hướng đến phục vụ Nhân dân tốt hơn”, ông Hùng nói.

Những kinh nghiệm được đúc kết từ thực tiễn các địa phương đầu nguồn sông Tiền cũng là những vấn đề cốt lõi đang được nhiều địa phương vận dụng trong quá trình hoàn thiện mô hình mới. Từ sự lãnh đạo thống nhất của cấp ủy, sự chủ động của chính quyền cơ sở đến việc đẩy mạnh chuyển đổi số và lấy người dân làm trung tâm phục vụ, tất cả đang tạo nên nền tảng quan trọng để bộ máy mới vận hành hiệu quả hơn.

Rời Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tân An khi buổi làm việc vẫn còn nhộn nhịp, bà Nguyễn Thị Thùy Linh cầm trên tay giấy hẹn giải quyết hồ sơ. Với bà, điều đáng ghi nhận nhất sau 1 năm thực hiện mô hình mới không phải là những thay đổi về tổ chức bộ máy mà là việc người dân được phục vụ thuận tiện hơn. Từ những chuyển động ở cơ sở, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang từng bước thu hẹp khoảng cách giữa chính quyền với Nhân dân, tạo nền tảng cho những chuyển biến sâu rộng hơn trong chặng đường phát triển tiếp theo.

NHỮNG CON SỐ BIẾT NÓI

Phường Tân Châu

* 8.334 hồ sơ được tiếp nhận, giải quyết trong năm đầu vận hành.

* 91,9% hồ sơ thực hiện trực tuyến.

* 98,9% hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn.

Xã Tân An

* 99,3% hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến.

* Bình quân 30 hồ sơ/ngày được tiếp nhận, xử lý.

* 95,53 điểm là mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp.

* 902 văn bản chỉ đạo, điều hành được ban hành trong năm đầu thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Nguồn: Ủy ban nhân dân phường Tân Châu và Ủy ban nhân dân xã Tân An.

(Còn tiếp)