Sắp xếp khối, xóm, thôn, bản: Từ chủ trương đến những kỳ vọng mới

Các đại biểu tham gia buổi tọa đàm. Ảnh: Văn Hùng

Ông Phạm Văn Toàn, Bí thư Đảng ủy xã Yên Xuân: Sắp xếp để tạo dư địa phát triển mới

Yên Xuân là xã miền núi, có diện tích hơn 90km², dân số trên 27.700 người với 6.967 hộ dân dân sinh sống tại 34 thôn. Qua rà soát theo các tiêu chí hiện hành, cả 34 thôn đều chưa đáp ứng quy mô nên địa phương phải xây dựng phương án sắp xếp lại.

Để đảm bảo quy mô tối thiểu theo quy định là 350 hộ dân, địa phương đã nghiên cứu nhiều phương án trên cơ sở đảm bảo quy định của Nhà nước, vừa phù hợp điều kiện địa lý, phong tục tập quán và mối quan hệ cộng đồng giữa các thôn, xóm.

Ông Phạm Văn Toàn, Bí thư Đảng ủy xã Yên Xuân. Ảnh: Văn Hùng

Chúng tôi thành lập Ban chỉ đạo, các Tổ công tác do các đồng chí Thường trực, Ban Thường vụ, đại diện các đoàn thể xuống tận các thôn để làm việc, lắng nghe ý kiến của bí thư chi bộ, trưởng thôn, trưởng ban công tác Mặt trận, các đoàn thể và người có uy tín. Trên cơ sở đó, tiếp thu, giải trình, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

Điều phấn khởi là dù thời gian thực hiện gấp, khối lượng công việc lớn nhưng người dân cơ bản đồng tình với chủ trương. Nhiều người xem đây là bước đi tất yếu nhằm nâng cao quy mô làng xóm, tạo điều kiện phát triển tốt hơn trong tương lai. Với phương án dự kiến giảm từ 34 xuống còn 18 thôn, công tác tuyên truyền, vận động đang tiếp tục được đẩy mạnh để tạo sự thống nhất cao.

Người dân đầu tư máy tưới nước chống hạn cho diện tích trồng chè trên địa bàn. Ảnh: Văn Hùng

Chúng tôi kỳ vọng sau sắp xếp sẽ hình thành không gian phát triển mới, tạo điều kiện tập trung nguồn lực đầu tư hạ tầng, các thiết chế văn hóa và nâng cao hiệu quả huy động sức dân trong các phong trào thi đua ở cơ sở. Khi quy mô thôn, bản lớn hơn, việc phát động các phong trào, xây dựng nông thôn mới hay huy động nguồn lực xã hội hóa cũng sẽ thuận lợi hơn rất nhiều.

Ông Hồ Đức Thành - nguyên Giám đốc Sở Nội vụ Nghệ An: Điều quan trọng nhất là tạo được sự đồng thuận trong nhân dân

Khi triển khai chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều cán bộ và người dân đã hình dung việc sắp xếp thôn, xóm, bản, làng là xu thế tất yếu. Hiện nay, đây là chủ đề được quan tâm ở nhiều địa phương và điều đáng mừng là đa số người dân đón nhận với tâm thế cởi mở.

Ông Hồ Đức Thành – nguyên Giám đốc Sở Nội vụ Nghệ An. Ảnh: Văn Hùng

Nghệ An hiện có gần 3.800 thôn, bản, khối, xóm. Nếu tính các chức danh ở cơ sở như bí thư, khối trưởng và trưởng ban công tác mặt trận thì số lượng người tham gia hoạt động rất lớn, lên tới 11.000 người. Vì vậy, việc sắp xếp là cần thiết nhằm tinh gọn đầu mối và sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Một thuận lợi lớn là Thủ tướng Chính phủ có Chỉ thị 21 và hướng dẫn của tỉnh, của Sở Nội vụ khá cụ thể về tiêu chí, quy mô, giúp các địa phương có cơ sở triển khai, tránh tình trạng lúng túng trong quá trình thực hiện.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu đặt ra, theo tôi cần đặc biệt quan tâm đến bốn vấn đề.

Trước hết là sự đồng thuận của người dân. Công tác tuyên truyền, vận động phải thực sự đi vào chiều sâu để người dân hiểu rằng, việc sắp xếp không chỉ là thay đổi địa giới hay tên gọi mà còn tạo nguồn lực mới cho phát triển. "Nâng thuyền cũng là dân, đẩy thuyền cũng là dân" nên cần lắng nghe ý kiến từ phía người dân, những băn khoăn như tên làng, tên xóm. Cần có những tham vấn và cân nhắc hợp lý.

Nông nghiệp công nghệ cao được ứng dụng ngày càng nhiều vào sản xuất. Ảnh: PV

Thứ hai là quy mô sau sắp xếp cần phù hợp với thực tiễn từng địa phương. Các tiêu chí là khung định hướng quan trọng, nhưng việc vận dụng cần linh hoạt trên cơ sở điều kiện cụ thể và sự đồng thuận của nhân dân. Theo tôi, ngoài việc đáp ứng quy mô tối thiểu theo quy định, các địa phương có thể nghiên cứu quy mô lớn hơn, khoảng từ 350 đến 450 hộ trở lên, nhằm tạo dư địa phát triển ở tầm mức cao hơn trong tương lai.

Thứ ba là bài toán cơ sở vật chất. Khi nhiều thôn, xóm nhập lại, việc lựa chọn vị trí trung tâm sinh hoạt cộng đồng cần được tính toán kỹ lưỡng, bảo đảm thuận lợi về giao thông, điều kiện sinh hoạt và phù hợp yếu tố văn hóa.

Cuối cùng là công tác cán bộ. Ai làm, ai nghỉ là vấn đề được nhiều người quan tâm. Với hơn 11.000 cán bộ thôn, xóm hiện nay, sau sắp xếp sẽ có một bộ phận không tiếp tục tham gia công tác. Do đó, các đảng ủy xã cần bàn kỹ các tiêu chí lựa chọn, ưu tiên những người trẻ, có trình độ, gắn bó với cơ sở, hiểu thực tiễn và hiểu dân để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Việc sắp xếp thôn, xóm không nên được nhìn nhận đơn thuần là phép cộng về quy mô dân số hay địa bàn mà phải tạo ra động lực mới, nguồn lực mới để các cộng đồng dân cư phát triển mạnh mẽ hơn.

Ông Hoàng Thái Hữu - Bí thư Chi bộ khối Mẫu Đơn, phường Vinh Lộc: Người dân kỳ vọng lựa chọn được đội ngũ cán bộ đủ tầm

Ông Hoàng Thái Hữu, Bí thư Chi bộ khối Mẫu Đơn, phường Vinh Lộc. Ảnh: Văn Hùng

Theo tôi, đây là chủ trương rất hợp lòng dân và nhận được sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân. Dù vậy, vẫn còn những băn khoăn nhất định liên quan đến việc bố trí cán bộ hay lựa chọn tên gọi mới sau khi sắp xếp.

Điều người dân quan tâm hiện nay là các cấp chính quyền cần trực tiếp xuống cơ sở để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, từ đó có những điều chỉnh phù hợp trong quá trình triển khai.

Một góc Thành Vinh. Ảnh: Quang An

Người dân khối Mẫu Đơn nói riêng và toàn tỉnh nói chung kỳ vọng việc sắp xếp lần này sẽ tạo động lực phát triển mới nhưng vẫn giữ được giá trị văn hóa, lịch sử của từng khối, xóm. Để đạt được điều đó, đội ngũ cán bộ ở cơ sở phải là những người có trình độ, năng lực, tinh thần trách nhiệm và thực sự tâm huyết với công việc.

Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, nhiều hoạt động ở cơ sở được thực hiện trên môi trường công nghệ thông tin. Vì vậy, cán bộ khối, xóm không chỉ cần am hiểu thực tiễn địa phương mà còn phải có khả năng ứng dụng công nghệ để phục vụ người dân tốt hơn.

Rõ ràng sau sắp xếp, quy mô và dư địa phát triển của các khối, xóm sẽ lớn hơn rất nhiều. Tuy nhiên, nếu đội ngũ cán bộ ở cơ sở không biết tận dụng cơ hội, không biết tập hợp nhân dân, huy động và phát huy hiệu quả các nguồn lực trong cộng đồng thì những lợi thế đó khó có thể phát huy giá trị. Vì vậy, muốn phát triển thì trước hết phải khơi thông được nguồn lực trong nhân dân, mà muốn làm được điều đó, đội ngũ cán bộ khối, xóm phải đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Sau sắp xếp, cần tiếp tục phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa và đẩy mạnh các phong trào ở khu dân cư. Khi đã trở thành một cộng đồng chung, điều quan trọng là phải xây dựng được sự đoàn kết, thống nhất, nâng cao tinh thần cộng đồng trong quá trình triển khai các nhiệm vụ ở cơ sở. Đó cũng là nền tảng để tạo động lực cho sự phát triển lâu dài.