Sắp xếp thôn, tổ dân phố theo hướng tinh gọn đầu mối, giảm số lượng

Tại họp báo thường kỳ quý I/2026 chiều 28/4, đại diện Bộ Nội vụ đã thông tin về định hướng sắp xếp thôn, tổ dân phố theo hướng tinh gọn, phù hợp thực tiễn, nâng cao hiệu quả hoạt động ở cơ sở.

Định hướng chung là sắp xếp theo hướng tinh gọn đầu mối, giảm số lượng thôn, tổ dân phố, bảo đảm phù hợp với điều kiện của từng vùng, miền.

Trả lời báo chí, bà Nguyễn Thị Tú Thanh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) cho biết, thực hiện chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố, Bộ Nội vụ được Chính phủ giao chủ trì xây dựng Nghị định quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các địa phương triển khai thực hiện trong thời gian tới.

Theo bà Nguyễn Thị Tú Thanh, đây là những nội dung quan trọng được thể chế hóa, làm căn cứ để các địa phương tổ chức triển khai trong thời gian tới, đồng thời có tác động trực tiếp đến tổ chức và hoạt động ở cơ sở, do đó việc xây dựng Nghị định được nghiên cứu kỹ lưỡng, bảo đảm tính khả thi và phù hợp thực tiễn.

Cùng với việc xây dựng Nghị định, Bộ Nội vụ đã phối hợp với các cơ quan liên quan báo cáo cấp có thẩm quyền về chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố.

“Định hướng chung là sắp xếp theo hướng tinh gọn đầu mối, giảm số lượng thôn, tổ dân phố, bảo đảm phù hợp với quy mô, đặc điểm và điều kiện của từng vùng, miền”, bà Thanh nói và nhấn mạnh, việc sắp xếp này hướng đến nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ sở, tạo thuận lợi cho việc thực hiện các nhiệm vụ, giảm áp lực quản lý trực tiếp của chính quyền cấp xã.

Đối với dự thảo Nghị định, lãnh đạo Vụ cho biết nội dung được xây dựng trên cơ sở kế thừa các quy định còn phù hợp, đồng thời nghiên cứu, điều chỉnh theo hướng bảo đảm tương quan hợp lý với quy mô mới của cấp xã, gắn với khối lượng công việc và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách. Qua đó góp phần động viên, khuyến khích đội ngũ này yên tâm công tác, nâng cao nhiệm vụ cơ sở.

Việc hoàn thiện chính sách cũng được đặt trong tổng thể yêu cầu tinh gọn bộ máy, sử dụng hiệu quả nguồn lực và bảo đảm phù hợp với khả năng cân đối ngân sách của địa phương.

Trước đó, theo Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 210-KL/TW, Bộ Nội vụ được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ tham mưu ban hành Nghị định nêu trên, dự kiến hoàn thành trong quý II/2026.

Bên cạnh đó, Bộ Nội vụ cũng được giao nghiên cứu, xây dựng đề án mô hình tự quản tại cộng đồng dân cư thôn, tổ dân phố phù hợp với tình hình mới, trình cấp có thẩm quyền trong quý III/2026 và hướng dẫn triển khai thực hiện.

Tính đến hết năm 2021, cả nước có 90.508 thôn, tổ dân phố, trong đó có 69.580 thôn và 20.928 tổ dân phố.

Theo kế hoạch, việc rà soát, sắp xếp thôn, bản, tổ dân phố sẽ được triển khai trên phạm vi cả nước trong năm 2026. Hiện nay, nhiều địa phương đang xây dựng đề án sắp xếp lại thôn, tổ dân phố.