Sau hóc xương cá cần làm gì để không phải phẫu thuật?

Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương vừa tiếp nhận trường hợp bệnh nhân P.V.T. (35 tuổi, trú tại Bắc Ninh) bị hóc xương cá trong tình trạng nuốt đau, nuốt vướng nhiều, tăng tiết đờm dãi, đặc biệt đau nhiều vùng cổ.

Anh P.V.T. (35 tuổi, trú tại Bắc Ninh) cho biết, trong lúc ăn lẩu cá ngạnh sông (loại cá có ngạnh cứng) bị hóc xương nhưng vô tình vẫn nuốt xuống. Cảm giác mắc ở cổ họng rất đau vì xương to.

Bệnh nhân phải phẫu thuật vì biến chứng sau hóc xương cá

Anh T. đã cố tình khạc nhổ nhưng không ra vì xương đã găm vào và mắc kẹt. Sau đó, anh nghĩ không nhổ được thì nuốt xuống, nên đã lấy một miếng cơm lớn nuốt chửng với hy vọng trôi xương, nhưng không trôi mà lại làm xương găm sâu thêm vào họng, gây đau đớn dữ dội.

Ngay sau đó, anh T. đi nội soi tại một phòng khám tư nhân, nhưng nội soi không thấy dị vật. Sáng hôm sau, anh tiếp tục đi khám tư nhân, nội soi gây mê và chụp X-quang đều không phát hiện ra.

“Bác sĩ nhận thấy vết phù nề và nghi ngờ có xương, nên khuyên tôi lên tuyến trên để chụp CT do máy móc tại đây chưa đáp ứng nên không xử lý được. Khi đến Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, ban đầu nội soi sơ bộ không thấy, nhưng sau khi chụp CT thì phát hiện có xương, tôi nghĩ chỉ cần gắp ra là xong, không ngờ xương đi sâu quá bác sĩ chỉ định phẫu thuật”, anh T. chia sẻ.

Ths.BSNT Phạm Thùy Linh, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương cho hay, dị vật đã đâm xuyên ra khỏi lòng thực quản và đi vào các tổ chức phần mềm vùng cổ (bao gồm tuyến giáp), gây nhiễm trùng tại chỗ và tổn thương các cấu trúc xung quanh.

Khi nội soi không phát hiện dị vật, các bác sĩ chỉ định chụp X-quang và cắt lớp vi tính (CT-Scanner). X-quang có thể bỏ sót dị vật mảnh/nhỏ, do đó CT-Scanner được sử dụng để đánh giá chính xác vị trí, đặc điểm dị vật, các tổ chức phần mềm xung quanh và biến chứng.

Hình ảnh vị trí xương cá khi chụp CT

Trong quá trình phẫu thuật, xương cá đã dịch chuyển khỏi vị trí chẩn đoán ban đầu trên phim CT, ê-kíp phải sử dụng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh hỗ trợ ngay trong phòng phẫu thuật để định vị xương. Dị vật sau đó đã được lấy ra an toàn, bảo tồn nguyên vẹn các tổ chức xung quanh.

Theo bác sĩ Linh, phần lớn dị vật xương cá được phát hiện sớm sẽ xử lý thuận lợi. Tuy nhiên, nếu phát hiện muộn, bỏ sót hoặc xử trí ban đầu sai cách, bệnh nhân có thể đối mặt với các biến chứng nguy hiểm đến tính mạng như nhiễm trùng, áp-xe vùng cổ, thủng thực quản, rò thực quản; dị vật sắc nhọn di chuyển và đâm vào các mạch máu lớn (như động mạch chủ) gây mất máu cấp...

Do đó, khi ăn uống, đối với thức ăn có xương (như cá), cần nhai chậm, nhai kỹ. Đặc biệt, trẻ em, người cao tuổi, người đeo răng giả và người rối loạn tâm thần cần loại bỏ xương trước khi ăn.

Trong lúc ăn, không vừa ăn vừa cười đùa, nói chuyện, xem điện thoại hoặc uống nhiều rượu bia vì dễ làm mất tập trung và gây hóc.

Khi bị hóc, tuyệt đối không cố nuốt thêm thức ăn (như cơm, rau,…) hay chữa mẹo, vì sẽ làm dị vật đâm sâu hơn, di chuyển phức tạp và có thể thoát khỏi lòng thực quản.

“Tuyệt đối không móc họng gây nôn, vì có thể làm phù nề niêm mạc hạ họng, thanh quản gây khó thở.

Đối với những bệnh nhân có bệnh sử hóc xương rõ ràng, kèm theo các dấu hiệu nuốt đau, vướng nhiều, đặc biệt là đau vùng cổ, bệnh nhân cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa uy tín để được can thiệp y tế ngay lập tức và xử trí kịp thời", bác sĩ khuyến cáo.