Sau khi phạt Apple, Anh mở cuộc điều tra Microsoft

Động thái pháp lý này được đưa ra ngay sau khi chính quyền Anh phạt một công ty khác của Mỹ là Apple với cáo buộc chuyển tiền cho một công ty của Nga.

Microsoft đang gặp rắc rối tại Anh

Ngày 31.3.2026, cơ quan quản lý này xác nhận họ sẽ tiến hành các bước đánh giá toàn diện để xem xét liệu Microsoft có nên được xếp vào nhóm doanh nghiệp có "trạng thái thị trường chiến lược" hay không.

Việc bị áp dụng quy chế này đồng nghĩa với việc nhà sản xuất hệ điều hành Windows sẽ bị đặt dưới một khuôn khổ giám sát vô cùng nghiêm ngặt, tương tự như cách CMA đã từng sử dụng để kìm hãm sức mạnh tuyệt đối của công cụ tìm kiếm Google cũng như các cửa hàng ứng dụng di động khổng lồ của Apple và Google.

Áp lực từ các đối thủ công nghệ và quy chế giám sát chiến lược

Sự thống trị của Microsoft trong lĩnh vực phần mềm doanh nghiệp từ lâu đã trở thành tâm điểm chỉ trích của nhiều đối thủ cạnh tranh sừng sỏ.

Các nền tảng điện toán đám mây đối thủ - tiêu biểu như Amazon Web Services (AWS) và Google Cloud - liên tục phàn nàn về các chính sách định giá mang tính phân biệt đối xử của tập đoàn này.

Họ chỉ ra rằng Microsoft áp dụng mức phí cao hơn rất nhiều đối với những khách hàng muốn chạy các phần mềm như hệ điều hành Windows trên nền tảng đám mây của bên thứ ba, so với mức chi phí vô cùng ưu đãi khi khách hàng sử dụng chính dịch vụ Azure do Microsoft cung cấp.

Sự chênh lệch về giá cả này tạo ra một rào cản tài chính khổng lồ, gián tiếp ép buộc các doanh nghiệp phải trói buộc bản thân vào hệ sinh thái của Microsoft thay vì tự do lựa chọn dịch vụ đám mây phù hợp nhất với nhu cầu thực tế của mình.

Sự lo ngại của CMA càng trở nên sâu sắc hơn khi quan sát cách thức Microsoft tận dụng lợi thế độc quyền của hệ điều hành Windows cùng bộ ứng dụng văn phòng Office, bao gồm nền tảng giao tiếp Teams và trợ lý ảo trí tuệ nhân tạo Copilot.

Các công cụ này đã bám rễ quá sâu vào quy trình làm việc hàng ngày của hàng triệu doanh nghiệp trên toàn cầu. Cơ quan quản lý e ngại rằng sức mạnh cộng gộp này sẽ tạo ra những rào cản không thể vượt qua, khiến những tân binh trên thị trường phần mềm doanh nghiệp gặp muôn vàn khó khăn trong nỗ lực cạnh tranh và giành giật thị phần.

Vấn đề này càng mang tính cấp bách vào thời điểm các công cụ trí tuệ nhân tạo thế hệ mới như Claude Code của Anthropic hay Gemini của Google đang phát triển với tốc độ vũ bão và cần một sân chơi công bằng để tiếp cận khách hàng. Việc sở hữu một lượng người dùng doanh nghiệp khổng lồ mang lại cho Microsoft quyền lực to lớn trong việc định hướng hành vi tiêu dùng, từ đó dễ dàng đè bẹp các nỗ lực đổi mới sáng tạo từ những đối thủ yếu thế hơn về mặt tài chính và độ phủ thị trường.

Những cam kết nhượng bộ và bước đi thận trọng của giới chức Anh

Mặc dù vào mùa hè năm ngoái, một hội đồng độc lập trực thuộc CMA đã công bố một báo cáo thẳng thắn thừa nhận rằng thị trường điện toán đám mây tại Anh đang hoạt động một cách thiếu hiệu quả, ban lãnh đạo của cơ quan này lại đưa ra một quyết định có phần bất ngờ.

Thay vì lập tức áp đặt các yêu cầu mới về quy tắc ứng xử đối với Azure của Microsoft hay AWS của Amazon như kỳ vọng của giới quan sát, CMA đã chọn một cách tiếp cận mềm mỏng và mang tính xây dựng hơn.

Cơ quan này cho biết cả Microsoft và AWS đều đã chủ động đưa ra những cam kết quan trọng nhằm giải quyết các mối quan ngại về chống độc quyền. Các tập đoàn này hứa hẹn sẽ thực hiện những thay đổi kỹ thuật và chính sách nhằm giúp khách hàng dễ dàng chuyển đổi giữa các nhà cung cấp dịch vụ đám mây với chi phí rẻ hơn đáng kể.

Đồng thời, họ cũng cam kết tạo điều kiện thuận lợi để dữ liệu của người dùng có thể luân chuyển tự do giữa các dịch vụ nội bộ của mình và nền tảng của các đối thủ cạnh tranh nhỏ hơn như Google.

Để đảm bảo những lời hứa này được thực thi nghiêm túc trên thực tế, cơ quan quản lý của Anh khẳng định sẽ giám sát chặt chẽ mọi tiến triển liên quan đến khả năng tương tác của nền tảng đám mây. Họ cũng lên kế hoạch rà soát lại toàn bộ bức tranh thị trường trong vòng 6 tháng tới để quyết định xem liệu có cần thiết phải ban hành các biện pháp can thiệp pháp lý mạnh tay hơn hay không. Bà Sarah Cardell,

Giám đốc điều hành của CMA, chia sẻ rằng cơ quan đang vận dụng quy chế giám sát một cách linh hoạt và thực tế nhất nhằm mang lại những tác động tích cực thực sự cho người tiêu dùng tại Vương quốc Anh trong khoảng thời gian ngắn nhất. Thông báo này thể hiện rõ quyết tâm của CMA trong việc chủ động đi trước đón đầu những vấn đề phát sinh từ các công nghệ mới nổi, thay vì tiếp tục thụ động giải quyết những hệ lụy của hiện tại.

Đại diện từ phía các tập đoàn công nghệ cũng đã nhanh chóng đưa ra những phản hồi mang tính hòa hoãn. Chủ tịch Microsoft, ông Brad Smith, nhận định rằng trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cấu trúc thị trường với một tốc độ chưa từng có trong lịch sử. Ông khẳng định tập đoàn cam kết làm việc nhanh chóng và mang tính xây dựng để giải quyết các vấn đề còn tồn đọng, bao gồm việc cung cấp toàn bộ thông tin cần thiết để CMA có thể tiến hành các quy trình đánh giá một cách minh bạch.

Tương tự, ông Andrew DeVore - Phó chủ tịch kiêm phó tổng cố vấn của Amazon - tuyên bố rằng, sau các vòng thảo luận tích cực với CMA, AWS đang hiện thực hóa các cam kết trao cho khách hàng tại Anh những quyền lợi mới để sử dụng đồng thời nhiều dịch vụ đám mây khác nhau, song song với việc cải thiện khả năng di chuyển dữ liệu và tối ưu hóa quy trình chuyển đổi nhà cung cấp.

Ông DeVore nhấn mạnh thông qua sự tương tác liên tục với cơ quan quản lý và người dùng, AWS sẽ tiếp tục cung cấp các công cụ, dịch vụ và sự linh hoạt thiết yếu để hỗ trợ các doanh nghiệp Anh quốc phát triển thịnh vượng.

Cuộc điều tra lần này của CMA cũng thu hút sự chú ý đặc biệt do những biến động về mặt nhân sự cấp cao tại chính cơ quan này. Tháng trước, cựu giám đốc của Amazon tại Vương quốc Anh, ông Doug Gurr, đã chính thức được phê chuẩn làm chủ tịch thường trực của CMA.

Tuy nhiên, trước những lo ngại về xung đột lợi ích rõ ràng do vai trò lãnh đạo trước đây của ông tại một trong những tập đoàn đang bị điều tra, ông Gurr đã chủ động rút lui khỏi mọi hoạt động liên quan đến quá trình ra quyết định của cơ quan trong vụ việc này.

Quyết định tự đứng ngoài lề của ông diễn ra sau khi một ủy ban thuộc quốc hội Anh liên tục thúc giục vị cựu lãnh đạo Amazon phải tự loại mình khỏi các cuộc thảo luận liên quan đến việc chỉ định "trạng thái thị trường chiến lược" đối với lĩnh vực điện toán đám mây tại một phiên điều trần diễn ra vào tháng 2 vừa qua.

Bùi Tú