Tết ở nơi khắc nghiệt nhất bệnh viện

Tiếng máy monitor đều đặn vang lên những nhịp "tít tít" lạnh lùng. Cô gái trẻ cúi gập người, ghé sát tai bố, thì thầm: "Bố ơi, mau khỏe nhé...". Lớp khẩu trang che đi gương mặt hốc hác không thể giấu nổi những nỗi bất an đang dâng trào.

Giữa đón không khí năm mới, khi các y bác sĩ tập trung cao độ, chạy đua với từng giây để xoay chuyển lằn ranh sinh tử mỏng manh, thì những lời thì thầm cầu nguyện phía sau lớp khẩu trang chính là điểm tựa tâm linh duy nhất.

Cô gái liên tục nói chuyện, thì thầm với người bố đang nằm trên giường bệnh. Ảnh: Đinh Hà.

Khi pháo hoa ngoài trời, ICU không ngủ

"Ở ICU, thành công nhiều khi chỉ là 50%. Cứu được, chúng tôi giữ lại một cuộc đời, còn chậm một chút có thể là mất hẳn", thạc sĩ, bác sĩ nội trú Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực (ICU), Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, nới với Tri Thức -Znews bằng giọng điềm tĩnh nhưng đầy trăn trở.

Những ngày Tết, khi ngoài kia người ta tính chuyện nghỉ ngơi, sum vầy, bác sĩ Phúc và đồng nghiệp bước vào ca trực 24 giờ, thậm chí dài hơn nếu nhiều bệnh nhân nguy kịch. Câu chuyện của cô gái trẻ bên người cha chỉ là một trong hàng nghìn ca bệnh nặng mà bác sĩ Phúc cùng các đồng nghiệp tại khoa ICU đang điều trị mỗi ngày.

Trước hay sau Tết, bác sĩ, điều dưỡng vẫn túc trực bên giường bệnh, sẵn sàng đón những ca nguy kịch có thể ập đến bất cứ lúc nào. Với họ, giao thừa hay ngày thường không khác nhau nhiều, bởi bệnh nhân nặng không thể "chờ qua Tết" mới nhập viện. Hiện đơn vị điều trị khoảng 60 bệnh nhân, tất cả đều là ca nặng và đã kín giường.

Ở nơi mà ranh giới giữa sự sống và cái chết mong manh như sợi chỉ, bác sĩ Phúc đã quen với việc đón Tết trong bệnh viện. Anh kể mỗi dịp lễ, trung tâm phải chủ động dự trù mọi thứ, từ vật tư, thuốc thang đến nhân lực trực chiến.

Nhưng song song với áp lực chuyên môn, tập thể khoa vẫn cố gắng giữ lại chút không khí Tết: một mâm cơm giản dị cho những người ở lại trực, vài lời chúc vội vã giữa ca làm, hay khoảnh khắc cùng người nhà bệnh nhân đón giao thừa trong lặng lẽ.

Các bác sĩ cùng nhau trang trí khoa phòng để đón năm mới. Ảnh: Đinh Hà.

Theo bác sĩ Phúc, áp lực lớn nhất ở khoa hồi sức không chỉ đến từ chuyên môn, mà còn từ tâm lý của người nhà bệnh nhân. Với bác sĩ, tiếp nhận bệnh nhân nặng là chuyện thường ngày. Nhưng với gia đình, đó có thể là cú sốc lớn nhất trong đời.

"Đa phần người nhà đều lo lắng, và điều đó là dễ hiểu. Nếu họ hiểu và phối hợp thì việc điều trị sẽ thuận lợi hơn. Nhưng đôi khi lo lắng quá mức cũng trở thành áp lực cho nhân viên y tế, đặc biệt là với các bác sĩ trẻ", bác sĩ Phúc nói.

Đôi khi, anh đối diện những ánh nhìn nghi ngại, câu hỏi về chuyện "quen biết" mới được quan tâm. Nhắc đến điều đó, anh chỉ cười.

"Mỗi ngày, tôi nghe rất nhiều cuộc điện thoại hỏi 'có quen bác sĩ nào không'. Nhưng với mình, mục tiêu duy nhất là điều trị tốt nhất cho bệnh nhân. Áp lực bệnh nhân đông, kỹ thuật nhiều, bảo hiểm y tế… tất cả đều ảnh hưởng đến quy trình. Song, chúng tôi không có chuyện phân biệt", bác sĩ Phúc khẳng định.

Ở nơi mà ranh giới giữa sự sống và cái chết mong manh như sợi chỉ, bác sĩ Phúc đã quen với việc đón Tết trong bệnh viện. Ảnh: Đinh Hà.

Anh cũng ví việc chờ đợi trong bệnh viện giống như xếp hàng ở bất cứ đâu. Ai cũng muốn nhanh, nhưng bác sĩ phải ưu tiên những người nguy kịch nhất. "Có những bệnh nhân chỉ chậm vài phút là nguy hiểm. Mình phải ưu tiên họ trước. Còn những người có thể đợi được, mong họ hiểu và thông cảm", vị chuyên gia chia sẻ.

Những day dứt và hy vọng

Với bác sĩ Phạm Văn Phúc, nghề cầm kim tiêm, ống nghe, đặc biệt ở hồi sức tích cực chưa từng là một lựa chọn nhẹ nhàng.

"Đây vốn là lĩnh vực vất vả, thu nhập không cao, lại nhiều áp lực, nên không phải lựa chọn phổ biến của nhiều sinh viên y khoa. Nhưng với tôi, chính sự thiếu hụt nhân lực và nhu cầu cấp thiết của xã hội đã khiến tôi quyết định gắn bó", anh nói.

Ở đơn vị này, nhân viên y tế làm việc theo chế độ 3 ca, 4 kíp, bàn giao trực tiếp tại giường bệnh để cập nhật tình trạng từng người, từ đó ưu tiên chăm sóc theo mức độ nguy kịch. Những giấc ngủ chập chờn trên chiếc ghế kê vội trong góc phòng bệnh là chuyện quen thuộc.

Anh kể, có lúc chỉ vừa kịp ngả lưng, nhắm mắt vài phút đã phải bật dậy vì chuông báo động vang lên, báo hiệu một bệnh nhân đang diễn biến xấu.

Với bác sĩ Phạm Văn Phúc, nghề cầm kim tiêm, ống nghe chưa từng là một lựa chọn nhẹ nhàng. Ảnh: Đinh Hà.

Không ít ca bệnh để lại trong bác sĩ Phúc nhiều trăn trở. Anh nhớ một bệnh nhân sốt xuất huyết nặng, điều trị gần ba tháng, từng suýt phải ghép tạng. Nhờ hội chẩn liên chuyên khoa và nhiều phương pháp, cuối cùng bệnh nhân hồi phục.

Nhưng không phải lúc nào kết quả cũng trọn vẹn. Nhiều ca đến quá muộn, diễn biến nhanh khiến bác sĩ bất lực. Day dứt nhất là phần lớn bệnh nhân nặng lại là người trẻ, khỏe mạnh đột ngột trở bệnh và ra đi nhanh chóng, nhắc anh về tầm quan trọng của phát hiện và điều trị sớm ngay từ tuyến đầu.

Nhiều năm làm việc tại đây, chuyện hết ca rồi vẫn quay lại viện, đang ở nhà lại nhận điện thoại và chạy đi cấp cứu đã trở thành điều quen thuộc. Có những kỹ thuật phức tạp cần cả một ê-kíp nên chỉ cần có bệnh nhân trở nặng là mọi người lập tức có mặt.

Khó khăn lớn nhất của chuyên ngành hồi sức hiện nay, theo anh, vẫn là thiếu nhân lực. Ở nhiều nước, một bác sĩ chỉ phụ trách 1-2 bệnh nhân hồi sức, nhưng ở đây, một bác sĩ có thể phải theo dõi cùng lúc 6-7 ca nặng. Điều dưỡng cũng phải chăm sóc số lượng bệnh nhân lớn hơn tiêu chuẩn.

Công việc vì thế luôn trong trạng thái quá tải, nhưng mọi người vẫn cố gắng bám trụ vì trách nhiệm và những trải nghiệm nghề nghiệp không nơi nào có được.

Tết vẫn sẽ đến, bệnh nhân vẫn sẽ nhập viện, và những ca trực dài vẫn tiếp diễn. Nhưng với bác sĩ Phúc và đồng nghiệp, mỗi sinh mạng được giữ lại là một cái Tết trọn vẹn hơn.

Phương Anh