Sẽ sửa 2 thông tư để gỡ vướng xuất khẩu thủy sản

Theo phản ánh của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu hải sản khai thác của Việt Nam sang hai thị trường lớn là châu Âu (EU) và Mỹ đang đối mặt những điểm nghẽn đáng lo ngại phát sinh từ các thủ tục hành chính chưa đồng bộ.

Với thị trường EU, điểm nghẽn lớn nằm ở sự thiếu thống nhất trong cách ghi thông tin khối lượng giữa các mẫu giấy tờ (S/C, C/C, P/S) theo các văn bản khác nhau.

Với thị trường Mỹ, vướng mắc tập trung ở thủ tục cấp giấy COA, doanh nghiệp gặp khó khi thực hiện hồ sơ tại các chi cục thủy sản và kiểm ngư địa phương, đặc biệt là với giấy tờ liên quan đến nguyên liệu nhập khẩu.

VASEP kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm rà soát, ban hành hướng dẫn thống nhất về mẫu biểu và cách ghi thông tin đối với giấy tờ xuất khẩu sang EU, chỉ đạo các địa phương cấp lại giấy chứng nhận cho những lô hàng đã xuất khẩu trước ngày 13/4; sớm sửa đổi, bổ sung Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT để xử lý triệt để bất cập phát sinh trong thực tiễn.

Với thị trường Mỹ, đề xuất khẩn trương sửa đổi Thông tư số 74/2025/TT-BNNMT nhằm khơi thông thủ tục cấp giấy COA, đồng thời tăng cường tập huấn cho cơ quan thực thi và doanh nghiệp.

Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời vấn đề này như sau:

Cục Thủy sản và Kiểm ngư đã có văn bản gửi VASEP và Sở Nông nghiệp và Môi trường địa phương về việc giải đáp các nội dung thực hiện cấp chứng nhận thủy sản, sản phẩm thủy sản xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ để kịp thời giải quyết các vấn đề vướng mắc giúp doanh nghiệp tiếp tục xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ.

Về nội dung sớm rà soát, ban hành hướng dẫn thống nhất về mẫu biểu và cách ghi thông tin đối với giấy tờ xuất khẩu sang EU:

Thực hiện Quy định số 2023/2842 ngày 22/10/2023 Ủy ban Châu Âu (EC) sửa đổi bổ sung một số quy định của Ủy ban Châu Âu, trong đó có quy định về chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) có hiệu lực ngày 10/01/2026, Cục Thủy sản và Kiểm ngư đã tham mưu Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 quy định ghi, nộp báo cáo, nhật ký khai thác thủy sản; kiểm tra tàu cá và giám sát sản lượng thủy sản tại cảng cá; danh sách tàu cá khai thác thủy sản bất hợp pháp; xác nhận nguyên liệu, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác.

Trong quá trình thực hiện, Cục Thủy sản và Kiểm ngư nhận được ý kiến phản ánh của một số doanh nghiệp xuất khẩu hải sản về yêu cầu khác nhau, không nhất quán giữa các nước thành viên EU đối với quy định mới của Ủy ban Châu Âu (EC). Thông qua địa chỉ email tiếp nhận yêu cầu xác minh thực hiện giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác tại Việt Nam. Từ đầu năm đến nay, Cục đã nhận được 02 yêu cầu xác minh từ cơ quan thẩm quyền nước Áo; yêu cầu đã được giải trình và các lô hàng đã được thông quan.

Liên quan đến vướng mắc doanh nghiệp gặp phải tại các quốc gia khác thuộc EU, Cục Thủy sản và Kiểm ngư đã chủ trì 02 cuộc họp với sự tham gia của đại diện VASEP, Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường để bàn bạc, tháo gỡ cho doanh nghiệp xuất khẩu hải sản.

Các bên đã thống nhất phương án xử lý, Cục đã ban hành công văn hướng dẫn thực hiện cấp Giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác (CC) và xử lý vướng mắc trong quá trình thực hiện PS đối với sản phẩm thủy sản xuất khẩu sang EU.

Nhằm bảo đảm sự thống nhất, nhất quán hồ sơ xuất khẩu hải sản vào thị trường EU, Cục Thủy sản và Kiểm ngư đã liên hệ trực tiếp với Ủy ban Châu Âu (EC) để thảo luận, đề xuất phương án thực hiện cấp giấy CC, giấy PS cho phù hợp tình hình thực tế nghề cá Việt Nam. Cục đã nhận được phản hồi chính thức từ phía EC, hiện đang tham mưu trình Bộ Nông nghiệp và Môi trường có văn bản chỉ đạo thực hiện theo hướng dẫn mới của EC.

Về nội dung sớm sửa đổi, bổ sung Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT để xử lý triệt để bất cập phát sinh trong thực tiễn. Với thị trường Mỹ, đề xuất khẩn trương sửa đổi Thông tư số 74/2025/TT-BNNMT nhằm khơi thông thủ tục cấp giấy COA, đồng thời tăng cường tập huấn cho cơ quan thực thi và doanh nghiệp:

Cục Thủy sản và Kiểm ngư đã trình Bộ Nông nghiệp và Môi trường phương án sửa đổi, bổ sung Thông tư số 74/2025/TT-BNNMT và Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT theo trình tự, thủ tục rút gọn, dự kiến hoàn thành trước ngày 15/6/2026.

Để bảo đảm Thông tư sửa đổi, bổ sung các Thông tư nêu trên phù hợp với tình hình thực tế, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu của các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản; Cục Thủy sản và Kiểm ngư đề nghị VASEP có ý kiến đề xuất nội dung cần sửa đổi, bổ sung theo nội dung Công văn số 1525/TSKN-BVNLTS ngày 11/5/2026 về việc rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung một số Thông tư lĩnh vực Thủy sản và Kiểm ngư.