Siết chặt kiểm định khí thải ô tô, nâng cao hiệu quả quản lý phương tiện

Lộ trình kiểm định khí thải được siết chặt từ ngày 1-3-2026

Tại hội nghị, các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý tập trung thảo luận, trao đổi về việc triển khai Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô tham gia giao thông đường bộ (QCVN 85:2025/BNNMT) ban hành ngày 16-6-2025 và Quyết định số 43/2025/QĐ-TTg ngày 28-11-2025 của Thủ tướng Chính phủ quy định lộ trình áp dụng các mức khí thải đối với xe ô tô lưu hành.

Đồng chí Nguyễn Tô An, Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, Bộ Xây dựng chủ trì hội nghị.

Theo đồng chí Nguyễn Tô An, Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, Bộ Xây dựng, từ 1-3-2026, việc kiểm định khí thải xe ô tô được thực hiện nghiêm ngặt và chặt chẽ hơn. Theo đó, xe sản xuất trước năm 1999 áp dụng mức 1; xe sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2016 áp dụng mức 2; xe sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021 áp dụng mức 3; và xe sản xuất từ năm 2022 áp dụng mức 4.

Quang cảnh hội nghị.

Lộ trình tiếp tục được nâng cao trong các năm tiếp theo, đặc biệt tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Từ ngày 1-1-2027, xe sản xuất giai đoạn 2017-2021 phải đạt mức 4; từ ngày 1-1-2028, xe sản xuất từ năm 2022 phải đạt mức 5. Đến ngày 1-1-2029, toàn bộ xe lưu thông tại hai đô thị này phải đáp ứng tối thiểu mức 2; và từ ngày 1-1-2032 áp dụng mức 5 đối với xe sản xuất từ năm 2022.

Khẳng định cơ sở khoa học của phương pháp kiểm định

Một nội dung trọng tâm được trao đổi tại hội nghị là phương pháp kiểm định khí thải đối với động cơ diesel theo chu trình gia tốc tự do. Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, phương pháp này đã được chuẩn hóa và áp dụng tại Việt Nam từ nhiều năm nay, đồng thời phù hợp với thông lệ quốc tế. Việc kiểm tra khí thải phương tiện giao thông đường bộ đã được thực hiện từ năm 1999 theo các tiêu chuẩn quốc gia như TCVN 5418:1991 và TCVN 6438:1998.

Các nhà khoa học, chuyên gia tham dự hội nghị.

Theo quy định mới, từ ngày 1-3-2026, phương pháp đo độ khói khí thải động cơ diesel tiếp tục thực hiện theo chu trình gia tốc tự do tại TCVN 7663:2007 (ISO 11614:1999), phương pháp được áp dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế. Theo các nhà khoa học, việc đề xuất chỉ kiểm tra ở dải vòng tua thấp là không phù hợp với nguyên lý hoạt động của động cơ diesel và không phản ánh đúng mức phát thải thực tế. Nếu áp dụng cách làm này sẽ dẫn đến sai lệch kết quả, bỏ lọt các phương tiện gây ô nhiễm cao, giảm hiệu quả kiểm soát môi trường.

Quản lý chặt chẽ phương tiện, bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Quan điểm của các nhà khoa học cho rằng, việc siết chặt kiểm định khí thải xe ô tô theo quy định mới mang lại nhiều lợi ích toàn diện.

Trước hết, quy trình kiểm định mới giúp phát hiện sớm các hư hỏng của động cơ, qua đó loại bỏ các phương tiện không bảo đảm điều kiện an toàn kỹ thuật khi tham gia giao thông.

Ông Nguyễn Hữu Tiến, Phó vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) phát biểu tại hội nghị.

Về kinh tế, phương tiện đạt chuẩn khí thải cao sẽ giúp tối ưu quá trình đốt cháy nhiên liệu, góp phần tiết kiệm từ 5% đến 10% chi phí nhiên liệu và giảm chi phí sửa chữa.

Đặc biệt, việc kiểm soát chặt chẽ khí thải góp phần giảm thiểu bụi mịn và các chất ô nhiễm, qua đó bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nhất là tại các đô thị lớn.

Để đáp ứng yêu cầu kiểm định, các chuyên gia khuyến nghị chủ phương tiện cần chủ động bảo dưỡng xe trước khi kiểm định, như: Thay dầu, vệ sinh buồng đốt, kiểm tra hệ thống nhiên liệu, bộ chuyển đổi xúc tác và sử dụng nhiên liệu chất lượng cao nhằm bảo đảm động cơ vận hành hiệu quả.

Với lộ trình cụ thể và cơ sở khoa học chặt chẽ, việc siết chặt kiểm định khí thải ô tô theo quy định mới được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét trong quản lý phương tiện tham gia giao thông, góp phần xây dựng môi trường sống xanh, sạch, an toàn và phát triển bền vững.