Siết chặt quản lý giống, vật tư nông nghiệp vụ đông xuân

Vụ đông xuân 2025 - 2026, theo kế hoạch diện tích gieo cấy toàn tỉnh khoảng 9.789ha lúa; 21.780ha ngô; 328ha khoai lang; 13.775ha sắn; 525ha lạc; 112,5ha đậu tương; 3.250ha rau các loại và nhiều diện tích cây trồng khác. Đây là vụ quan trọng trong năm, nếu giống không bảo đảm chất lượng, phân bón không đúng quy chuẩn hoặc bị làm giả, làm nhái sẽ giảm năng suất, gây thiệt hại trực tiếp cho nông dân và ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững của địa phương.

Nông dân phường Mường Thanh phun thuốc bảo vệ thực vật cho lúa đông xuân.

Ngay từ đầu vụ đông xuân 2025 - 2026, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành liên quan và chính quyền các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch quản lý vật tư nông nghiệp, tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật trên toàn tỉnh. Trọng tâm là rà soát các cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật các trường hợp vi phạm về nguồn gốc, chất lượng, nhãn mác, điều kiện kinh doanh.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có khoảng 20 cơ sở sản xuất giống cây trồng, 190 cơ sở kinh doanh giống cây trồng. Lượng giống lúa được cung ứng trên địa bàn tỉnh chủ yếu từ các công ty tư nhân và các cơ sở, đại lý buôn bán nhỏ lẻ nằm rải rác tại các xã, phường. Cùng đó, toàn tỉnh có 571 cơ sở buôn bán thuốc bảo vệ thực vật và phân bón đã được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán đảm bảo theo quy định (trong đó có 398 cơ sở buôn bán thuốc và phân bón, 90 cơ sở buôn bán thuốc, 83 cơ sở buôn bán phân bón).

Hàng năm, lượng giống lúa được cung ứng trung bình khoảng 2.502 tấn; khoảng 71,535 tấn thuốc bảo vệ thực vật và khoảng 36.212 tấn phân bón các loại. Lượng vật tư nông nghiệp lớn, hệ thống cơ sở kinh doanh phân tán, chủ yếu là các đại lý nhỏ lẻ đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác quản lý nhà nước. Chính vì vậy, các cơ quan chức năng của tỉnh đã tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất, tập trung vào thời điểm trước và trong vụ sản xuất.

Nông dân xã Sam Mứn bón phân cho cây ngô.

Thời gian qua ngành Nông nghiệp tỉnh phối hợp chặt chẽ với lực lượng quản lý thị trường, công an, chính quyền cơ sở tăng cường thanh tra, kiểm tra theo chuyên đề, nhất là tại các địa bàn trọng điểm sản xuất nông nghiệp và khu vực vùng sâu, vùng xa - nơi người dân còn hạn chế trong tiếp cận thông tin, dễ bị lợi dụng tiêu thụ hàng kém chất lượng. Việc kiểm tra không chỉ tập trung vào thời điểm đầu vụ mà được duy trì thường xuyên trong suốt quá trình sản xuất, nhằm kịp thời ngăn chặn nguy cơ sử dụng vật tư nông nghiệp không đạt chuẩn, hàng giả, hàng kém chất lượng.

Trong năm 2025, ngành Nông nghiệp đã tham mưu và tổ chức thực hiện 20 quyết định kiểm tra, đánh giá điều kiện buôn bán thuốc bảo vệ thực vật và phân bón đối với 150 hồ sơ của các cơ sở kinh doanh trên địa bàn. Qua kiểm tra, cơ quan chuyên môn đã cấp và cấp lại 149 giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán theo quy định; không cấp lại 1 giấy chứng nhận cho 1 cơ sở do chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, 18 giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán phân bón đã được cấp lại do thay đổi thông tin hành chính trên giấy chứng nhận cũ, 1 giấy xác nhận nội dung quảng cáo phân bón.

Song song với công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, ngành chức năng và chính quyền các địa phương chú trọng đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân nâng cao nhận thức trong việc lựa chọn, sử dụng giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định. Thông qua hệ thống khuyến nông, các lớp tập huấn, cán bộ chuyên môn đã trực tiếp hướng dẫn nông dân cách nhận biết vật tư nông nghiệp đạt tiêu chuẩn, có nguồn gốc rõ ràng. Khuyến cáo người dân không mua, không sử dụng các loại giống, phân bón trôi nổi, không có nhãn mác, không được phép lưu hành. Qua đó, từng bước hình thành thói quen sản xuất an toàn, có kiểm soát, góp phần nâng cao chất lượng nông sản và hiệu quả kinh tế cho người dân.

Lực lượng chức năng kiểm tra cơ sở kinh doanh phân bón trên địa bàn phường Mường Thanh.

Ông Lò Văn Hải, nông dân xã Sam Mứn chia sẻ, trước đây, do thiếu thông tin, gia đình ông từng mua phải giống ngô không rõ nguồn gốc, năng suất thấp, sâu bệnh nhiều, ảnh hưởng lớn đến thu nhập. Từ khi được cán bộ khuyến nông tuyên truyền, hướng dẫn cụ thể, ông đã chủ động lựa chọn giống có chứng nhận, mua vật tư tại các cơ sở uy tín và tuân thủ đúng quy trình sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật. Nhờ đó, vụ sản xuất gần đây, cây trồng sinh trưởng tốt, sâu bệnh giảm, năng suất ổn định hơn, chi phí đầu vào được kiểm soát, hiệu quả kinh tế rõ rệt.

Nhờ thực hiện đồng bộ các giải pháp, đến nay sản xuất vụ đông 2025 – 2026 trên địa bàn tỉnh diễn ra thuận lợi. Qua kiểm tra của cơ quan chức năng, từ đầu vụ đến nay chưa phát hiện các vụ việc liên quan đến sản xuất, kinh doanh giống, vật tư nông nghiệp giả, kém chất lượng hoặc không rõ nguồn gốc. Thị trường vật tư cơ bản ổn định, nguồn cung đáp ứng nhu cầu sản xuất. Đến nay, toàn tỉnh đã xuống giống gần 4.000ha lúa; 21ha lạc; gần 200ha khoai lang, hơn 785ha dứa…

Năm 2026, dự kiến diện tích gieo trồng các loại cây cả tỉnh khoảng 78.204ha, sản lượng dự ước 288.030 tấn; trong đó, lúa ruộng chiếm 60,6% tổng sản lượng. Quản lý chặt chẽ giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật tạo điều kiện quan trọng để vụ đông xuân 2025 - 2026 diễn ra an toàn, đạt năng suất, chất lượng và hiệu quả.

Bài, ảnh: Thành Đạt