Siết trách nhiệm Admin mạng xã hội: Bước đi tất yếu để làm sạch không gian mạng

Bộ Công an hiện đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định về phòng, chống tội phạm mạng và tội phạm sử dụng công nghệ cao. Đáng chú ý, cơ quan soạn thảo đề xuất nhiều quy định mới nhằm siết chặt trách nhiệm của cơ quan chủ quản, người kiểm duyệt nội dung hội, nhóm trên không gian mạng cũng như các nhà cung cấp dịch vụ. Dưới góc độ pháp lý và thực tiễn, tôi cho rằng đây là một sự điều chỉnh thiết thực, kịp thời và tất yếu trong bối cảnh chuyển đổi số của nước ta hiện nay.

Không thể phủ nhận sự bùng nổ của mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo (AI) đã mang lại những giá trị tích cực to lớn. Các hội, nhóm trực tuyến giúp truyền tải tin tức, kết nối cộng đồng, chia sẻ tri thức và tạo ra vô số cơ hội kinh doanh một cách nhanh chóng. Thế nhưng, không gian mạng cũng giống như một xã hội thu nhỏ, luôn tồn tại những góc khuất.

Sự thiếu vắng các quy định ràng buộc trách nhiệm cụ thể đã biến nhiều hội, nhóm trở thành môi trường lý tưởng cho tội phạm mạng, tội phạm công nghệ cao lợi dụng để lừa đảo, trục lợi hoặc phát tán thông tin độc hại. Việc ban hành một văn bản quy phạm pháp luật để định danh trách nhiệm và kiểm soát luồng nội dung trên các nền tảng này là đòi hỏi cấp bách để làm sạch không gian mạng.

Một hội, nhóm trên mạng xã hội muốn tồn tại đều có người khởi tạo, ban quản trị và đội ngũ kiểm duyệt. Tôi muốn nhấn mạnh rằng: Việc kiểm soát nội dung đăng tải là nghĩa vụ bắt buộc của quản trị viên (Admin) và người kiểm duyệt (Moderator). Dù được lập ra với bất kỳ lý do hay mục đích gì, người "cầm trịch" phải chịu trách nhiệm cao nhất về hoạt động của "đứa con tinh thần" do mình tạo ra.

Luật sư Nguyễn Văn Đồng - Trưởng Văn phòng Luật sư Nhân Chính (Đoàn Luật sư TP Hà Nội).

Luật sư Nguyễn Văn Đồng - Trưởng Văn phòng Luật sư Nhân Chính (Đoàn Luật sư TP Hà Nội).

Thực tế thời gian qua, chúng ta đã chứng kiến sự mọc lên như nấm của các hội, nhóm "hóng biến" chuyên bới móc drama, giật gân. Nếu không có bộ lọc kiểm soát chặt chẽ, đây sẽ là mảnh đất màu mỡ cho tin giả (fake news) nảy nở, gây hoang mang dư luận và kéo theo nhiều hệ lụy xã hội khó lường.

Nguy hiểm hơn, việc buông lỏng kiểm duyệt để lọt những hình ảnh, clip mang tính chất kinh dị, rùng rợn, bạo lực... đăng tải công khai không chỉ gây sốc cho cộng đồng mà còn trực tiếp cấu thành hành vi đưa trái phép thông tin lên mạng máy tính, mạng viễn thông.

Bên cạnh đó, trào lưu lập các hội nhóm "Anti-fan" cũng đang biến tướng nguy hiểm. Nơi đây thường tập trung những cá nhân có cùng quan điểm tiêu cực, tự huyễn hoặc mình đang thi hành "công lý online" để công kích, bôi nhọ người khác.

Nếu quản trị viên dung túng cho những nội dung chưa được kiểm chứng, họ đang gián tiếp tiếp tay cho hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm và quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Cần hiểu đúng pháp luật: Khi chưa có kết luận của cơ quan chức năng có thẩm quyền, việc tùy tiện thu thập, sử dụng hình ảnh, thông tin của người khác đem lên mạng phán xét, bình phẩm là hành vi vi phạm pháp luật.

Hiện nay, nhiều bạn trẻ có tư duy nhạy bén đã lập ra các hội, nhóm để chia sẻ kinh nghiệm, kỹ năng và kết nối cơ hội. Đây là hướng đi tích cực, nhưng cần hết sức tỉnh táo và thận trọng.

Trước khi ấn nút "Tạo nhóm", các bạn cần trả lời được những câu hỏi mang tính cốt lõi: Mục đích lập nhóm để làm gì và hướng tới giá trị cốt lõi nào? Đâu là ranh giới giữa nội dung được phép và bị cấm đăng tải? Hoạt động của nhóm có nguy cơ chạm ranh giới các hành vi bị pháp luật nghiêm cấm hay không? Cơ chế kiểm duyệt nội dung và sàng lọc thành viên sẽ được thực hiện ra sao?

Chỉ khi trả lời rành mạch được những câu hỏi này, người lập nhóm mới có thể làm chủ được cộng đồng của mình, từ đó hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý "từ trên trời rơi xuống".

Trong trường hợp bạn đang điều hành một hội, nhóm nhưng cảm thấy bản thân đã mất kiểm soát, không thể quản lý được luồng thông tin hay hành vi của các thành viên, giải pháp khôn ngoan và an toàn nhất là xóa hoặc giải tán nhóm đó. Đừng cố đấm ăn xôi để rồi phải chịu trách nhiệm liên đới. Còn với những ai đang nhen nhóm ý tưởng xây dựng cộng đồng trực tuyến, hãy tự trang bị cho mình nền tảng kiến thức pháp luật vững vàng để kiểm soát tốt sân chơi do chính mình tạo ra.

Lê Vượng (Ghi)

Nguồn SVVN: https://svvn.tienphong.vn/siet-trach-nhiem-admin-mang-xa-hoi-buoc-di-tat-yeu-de-lam-sach-khong-gian-mang-post1829680.tpo