Siêu tàu sân bay Mỹ mang bộ đôi săn radar sẵn sàng 'bịt mắt' phòng không Iran

Những hình ảnh và thông tin do Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ công bố cho thấy từ boong tàu lớp Nimitz, các tiêm kích tàng hình F-35C Lightning II và máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler liên tục xuất kích, thực hiện các nhiệm vụ bay cường độ cao để hỗ trợ mục tiêu an ninh khu vực.

Máy bay chiến đấu F-35C trên boong tàu sân bay. (Nguồn: MW)

Tàu sân bay được điều động từ Thái Bình Dương sang Trung Đông hồi tháng 1, trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và Tehran leo thang. Đây được xem là một phần trong đợt tăng cường lực lượng quy mô lớn hơn của Mỹ, phản ánh sự chuẩn bị cho các kịch bản xung đột cường độ cao có thể xảy ra. Trong cấu trúc tác chiến hiện đại, việc giành quyền kiểm soát bầu trời luôn là bước đi đầu tiên và sự xuất hiện của F-35C cùng EA-18G cho thấy Mỹ đặc biệt chú trọng đến nhiệm vụ này.

F-35C là phiên bản hải quân của dòng tiêm kích thế hệ 5, nổi bật với thiết kế tàng hình giúp giảm đáng kể khả năng bị radar phát hiện. Máy bay còn sở hữu hệ thống cảm biến thụ động, cho phép thu thập tín hiệu radar đối phương mà không cần tự phát sóng, từ đó nâng cao khả năng sống sót trong môi trường bị bảo vệ dày đặc.

Trong khi đó, EA-18G Growler được coi là "vũ khí điện tử" chủ lực của Hải quân Mỹ. Với các pod gây nhiễu công suất lớn và khả năng mang tên lửa chống radar, Growler có thể làm gián đoạn hoặc vô hiệu hóa hệ thống phát hiện và dẫn bắn của đối phương trên nhiều dải tần khác nhau, mở đường cho các máy bay khác tiến vào.

Sự kết hợp giữa F-35C và EA-18G được đánh giá là đặc biệt hiệu quả trước những mạng lưới phòng không nhiều tầng như của Iran. Xương sống phòng không tầm xa của Tehran hiện dựa vào hệ thống Bavar-373, phiên bản mới nhất công bố năm 2024 được Iran tuyên bố có thể phát hiện hàng trăm mục tiêu và theo dõi đồng thời hàng chục mục tiêu ở cự ly lên tới 300 km.

Tehran từng cân nhắc mua S-400 Triumf của Nga nhưng sau đó cho rằng năng lực nội địa là đủ. Tuy nhiên, khả năng thực tế của Bavar-373 vẫn còn gây tranh cãi, đặc biệt khi xuất hiện các báo cáo chưa được xác nhận về việc một số thành phần phòng không Iran bị suy giảm năng lực sau các đợt tấn công bằng UAV và tên lửa nhằm vào radar, sở chỉ huy và bệ phóng trong năm 2025.

Trong bối cảnh đó, việc Mỹ tăng cường lực lượng trấn áp phòng không càng mang ý nghĩa răn đe rõ rệt. Cuối tháng 1, Washington đã triển khai thêm 6 chiếc EA-18G tới một căn cứ không quân ở Jordan, cho thấy nỗ lực mở rộng khả năng tác chiến điện tử quanh khu vực Iran. Dù F-35 là nền tảng tiên tiến, việc chưa hoàn tất đầy đủ một số gói nâng cấp phần mềm khiến vai trò tấn công trực tiếp vào radar đối phương có thể vẫn phụ thuộc đáng kể vào Growler, đặc biệt trong giai đoạn đầu của một chiến dịch.

Trong thời gian tới, tàu sân bay lớp Ford duy nhất đang hoạt động của Hải quân Mỹ USS Gerald R. Ford, được cho là có thể tiếp tục được điều động tới Trung Đông. Thế nhưng, do những vấn đề tích hợp F-35 với hệ thống máy phóng điện từ trên tàu, không đoàn của con tàu này hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào các nền tảng như EA-18G để bảo đảm năng lực trấn áp phòng không.

Xuân Minh