Singapore nêu ưu tiên cho nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN năm 2027

Bộ trưởng Grace Fu nhấn mạnh về sự hợp tác toàn cầu bảo vệ nguồn nước, môi trường trước tình trạng biến đổi khí hậu. Ảnh tư liệu: Lê Dương/PV TTXVN tại Singapore.

Theo phóng viên TTXVN tại Singapore, phát biểu ngày 1/10 tại lễ công bố Khảo sát Triển vọng Khí hậu Đông Nam Á 2026, Bộ trưởng Phát triển Bền vững và Môi trường Singapore Grace Fu cho biết đây sẽ là những lĩnh vực Singapore ưu tiên thúc đẩy hợp tác thực chất trong nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN năm 2027.

Theo bà Fu, những biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu đang tác động trực tiếp tới Đông Nam Á, khu vực phụ thuộc nhiều vào năng lượng nhập khẩu. Giá nhiên liệu tăng làm gia tăng chi phí sản xuất, gây sức ép đối với việc làm và sinh kế, đồng thời đẩy hóa đơn điện của các hộ gia đình lên cao và ảnh hưởng tới vận tải, hậu cần cũng như nguồn cung thực phẩm. Trong bối cảnh đó, Bộ trưởng Singapore cho rằng cuộc khủng hoảng năng lượng càng cho thấy sự cần thiết phải đẩy nhanh chuyển đổi sang năng lượng tái tạo thay vì trì hoãn quá trình này.

Một trong những ưu tiên quan trọng là phát triển Lưới điện ASEAN (APG), qua đó giúp các quốc gia khai thác hiệu quả hơn nguồn năng lượng phong phú trong khu vực và giảm phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất. Bà Fu dẫn dự án kết nối điện Lào-Thái Lan-Malaysia-Singapore làm ví dụ cho thấy giao dịch điện đa phương xuyên biên giới trong ASEAN có thể thực hiện được. Giai đoạn tiếp theo cần xây dựng các quy định rõ ràng hơn về thương mại điện xuyên biên giới cũng như những tiêu chuẩn thực tiễn đối với hệ thống cáp điện ngầm dưới biển.

Ưu tiên thứ hai là tài chính khí hậu. Singapore đang phát triển các công cụ tài chính mới nhằm huy động vốn cho những dự án xanh trong khu vực, trong đó có sáng kiến tài chính hỗn hợp Đối tác Tài chính cho chuyển đổi châu Á (FAST-P) và thị trường tín chỉ carbon. FAST-P đến nay đã huy động được khoảng 1,14 tỷ USD cho các dự án năng lượng xanh trong khu vực, bao gồm hệ thống lưu trữ pin, điện mặt trời và nâng cấp lưới điện nhằm từng bước tạo điều kiện thay thế điện than bằng các nguồn năng lượng sạch hơn.

Đối với thị trường carbon, Singapore đã ký các thỏa thuận hợp tác với một số nước Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, Thái Lan và Philippines. Theo bà Fu, nhiệm vụ hiện nay là chuyển các thỏa thuận sang giai đoạn thực thi, hài hòa khuôn khổ quản lý, bảo đảm tính minh bạch trong hạch toán carbon và phát triển các dự án tín chỉ chất lượng cao.

Ưu tiên thứ ba là tăng cường khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu, thông qua đầu tư vào những công trình và giải pháp bảo vệ nền kinh tế, cộng đồng và phát triển dài hạn trước các hiện tượng thời tiết ngày càng cực đoan. Theo bà Fu, những sức ép về năng lượng và chi phí sinh hoạt khiến quá trình chuyển đổi trở nên khó khăn hơn, nhưng không làm thay đổi mục tiêu xây dựng một Đông Nam Á phát thải carbon thấp, có khả năng chống chịu tốt hơn và thịnh vượng hơn. Chính phủ các nước vì vậy cần quản lý quá trình chuyển đổi một cách thận trọng, chú ý tới chi phí đối với người dân và doanh nghiệp, đồng thời duy trì những lợi ích dài hạn của chuyển đổi xanh.

Khảo sát Triển vọng Khí hậu Đông Nam Á 2026 do Viện ISEAS-Yusof Ishak và Trung tâm Lý Quang Diệu về các Thành phố Đổi mới thuộc Đại học Công nghệ và Thiết kế Singapore thực hiện, thu hút 3.706 người tham gia từ 11 nước ASEAN, lần đầu tiên bao gồm Timor Leste.

Kết quả cho thấy 55,3% số người được hỏi coi thất nghiệp và suy thoái kinh tế là vấn đề đáng lo ngại, trong khi 53,6% quan tâm tới biến đổi khí hậu và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Đáng chú ý, tại Việt Nam và Philippines, biến đổi khí hậu là mối quan tâm hàng đầu, phản ánh mức độ thường xuyên phải đối mặt với bão, lũ và các thiên tai khác. Trong khi đó, người dân Singapore và Brunei đặc biệt quan ngại về nắng nóng cực đoan.

Khảo sát cũng cho thấy quá trình chuyển đổi năng lượng vẫn gặp những trở ngại đáng kể. Khoảng 44,6% người tham gia lo ngại giá năng lượng và chi phí sinh hoạt tăng, trong khi 26,1% lo ngại thiếu hụt năng lượng, tăng so với mức 20,3% trong khảo sát năm 2024.