NHNN nâng trần LDR lên 95%, công bố lộ trình áp dụng chuẩn thanh khoản Basel III

Ảnh minh họa: NHNN

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) ngày 30/9 ban hành Thông tư số 50/2026/TT-NHNN về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn của ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/12/2026.

Một thay đổi đáng chú ý là tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi, gọi tắt là LDR, được nâng lên tối đa 95%. Có thể hiểu, với mỗi 100 đồng tiền gửi được tính theo quy định, ngân hàng được có tối đa 95 đồng dư nợ cho vay.

Việc điều chỉnh được kỳ vọng giảm áp lực huy động vốn, tạo thêm dư địa cho vay và hỗ trợ phần chênh lệch thu nhập lãi mà ngân hàng giữ lại sau khi trả chi phí huy động vốn.

Cùng với việc nâng trần LDR, thông tư đưa vào áp dụng hai tỷ lệ thanh khoản theo chuẩn quốc tế Basel III.

Tỷ lệ thứ nhất là khả năng chi trả, gọi tắt là LCR. Chỉ tiêu này đánh giá ngân hàng có đủ tài sản dễ chuyển thành tiền để đáp ứng nhu cầu chi trả trong 30 ngày khi xảy ra tình huống căng thẳng hay không.

Lộ trình bắt buộc áp dụng LCR riêng lẻ quy đồng Việt Nam bắt đầu từ ngày 1/10/2028, với mức tối thiểu 50%. Sau đó, ngưỡng yêu cầu tăng thêm 10 điểm phần trăm mỗi năm, đạt 100% từ ngày 1/10/2033.

Tỷ lệ thứ hai là nguồn vốn ổn định ròng, gọi tắt là NSFR. Chỉ tiêu này đánh giá mức độ phù hợp giữa nguồn vốn ổn định ngân hàng có và nguồn vốn ổn định cần thiết cho các tài sản, hoạt động của mình.

NSFR được áp dụng bắt buộc từ ngày 1/10/2028, với mức tối thiểu 90%; tăng lên 95% vào năm thứ hai và đạt 100% từ ngày 1/10/2030.

Đáp ứng đủ hai tiêu chuẩn mới sẽ được miễn trần LDR

Khi chuyển sang áp dụng hai tỷ lệ mới, ngân hàng thực hiện giới hạn cho vay so với tiền gửi theo Thông tư số 50, thay cho quy định cũ.

Nếu chưa đạt mức 100% đối với cả LCR và NSFR, ngân hàng vẫn phải tuân thủ trần LDR mới. Khi cả hai tỷ lệ đều đạt tối thiểu 100%, ngân hàng được miễn tuân thủ giới hạn LDR theo cả quy định cũ và mới.

Các ngân hàng có thể đăng ký áp dụng sớm trước thời hạn bắt buộc. Với trường hợp được NHNN chấp thuận áp dụng sớm ở mức 100%, ngân hàng phải đáp ứng mức này đối với cả hai tỷ lệ trong tối đa 90 ngày.

Ngân hàng chưa đạt 100% chỉ được công bố đang thực hiện theo lộ trình, không được tuyên bố đã tuân thủ đầy đủ.

Nếu vi phạm tỷ lệ khả năng chi trả, ngân hàng phải lập tức triển khai biện pháp khắc phục, như vay từ tổ chức tín dụng khác, định chế tài chính nước ngoài hoặc thiết lập các cam kết không thể hủy ngang.

Khi mức sử dụng các biện pháp này đạt từ 10% trở lên so với tổng giá trị tài sản có tính thanh khoản cao, NHNN sẽ tăng cường giám sát. Đây là nhóm tài sản có thể chuyển thành tiền nhanh để đáp ứng nhu cầu thanh toán.

Thông tư cũng yêu cầu các ngân hàng thương mại quản lý dòng tiền vào, ra trong ngày, bảo đảm thanh toán và quyết toán đúng hạn.

Ngoài ra, thông tư còn bổ sung tỷ lệ đòn bẩy, được tính bằng vốn cấp 1 chia cho tổng trạng thái rủi ro của ngân hàng. Chỉ tiêu này giúp kiểm soát quy mô hoạt động so với nguồn vốn làm nền tảng bảo đảm an toàn. Thời điểm, tần suất và mức tối thiểu áp dụng do Thống đốc NHNN quyết định trong từng thời kỳ.

Ngoài ra, văn bản quy định cụ thể những tài sản được tính vào nguồn dự phòng thanh toán, cách xác định nhu cầu tiền trong 30 ngày và cách tính nguồn vốn ổn định. Các giới hạn cấp tín dụng để đầu tư trái phiếu doanh nghiệp, cổ phiếu và mua cổ phần của tổ chức tín dụng khác cũng được quy định trong thông tư.