Không để giá thiết bị y tế 'đi qua nhiều cửa' rồi mới đến bệnh viện

Ngày 1/10, Bộ Y tế tổ chức họp báo cung cấp thông tin về việc xây dựng, ban hành các chính sách y tế tiêu biểu trong quý IV/2026. Cuộc họp do Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà chủ trì.

Một trong những nội dung được quan tâm là định hướng đổi mới quản lý giá thiết bị y tế.

Quản lý thiết bị y tế bằng mã định danh

TS.BS Nguyễn Minh Lợi, Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế cho biết, quản lý giá thiết bị y tế lần đầu được quy định tại Nghị định 98/2021. Tuy nhiên, quá trình thực hiện phát sinh một số điểm chưa phù hợp.

Qua chỉ đạo của Chính phủ, công tác kiểm tra, theo dõi một số vụ việc, Bộ Y tế đã rà soát và nhận thấy cần thể chế hóa các nguyên tắc quản lý giá thiết bị y tế ở cấp luật, làm cơ sở quy định cụ thể các nội dung liên quan.

Theo ông Lợi, dự thảo sửa đổi đang được lấy ý kiến rộng rãi, trong đó có các quy định về quản lý giá thiết bị y tế.

Điểm mới là thay vì chỉ nhìn vào giá ở một khâu, cơ quan quản lý hướng tới quản lý theo vòng đời thiết bị và toàn bộ chuỗi cung ứng.

Theo đó, việc quản lý sẽ được thực hiện từ nhập khẩu, cấp phép đến mua sắm, thuế, hải quan, đấu thầu và thanh toán bảo hiểm. Các hệ thống dữ liệu liên quan được định hướng kết nối, liên thông và chia sẻ giữa các cơ quan.

Bộ Y tế cũng nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về việc liên thông, chia sẻ dữ liệu gắn với mã định danh của từng thiết bị y tế.

Việc quản lý bằng mã định danh được kỳ vọng giúp minh bạch hơn chuỗi cung ứng, tăng khả năng truy xuất nguồn gốc thiết bị trong quá trình lưu thông và sử dụng.

Khi đó, các cơ sở kinh doanh, chủ sở hữu thiết bị y tế cũng phải minh bạch hơn về quá trình và hướng cung ứng sản phẩm.

TS.BS Nguyễn Minh Lợi, Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế. Ảnh: Bộ Y tế

“Mục tiêu là đưa giá về đúng nguyên tắc, quản lý theo chuỗi cung ứng và theo vòng đời, chứ không cấm hoặc hạn chế các đơn vị phân phối”, ông Lợi nhấn mạnh.

Theo Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế, để một sản phẩm đi từ nhà sản xuất đến người sử dụng phải qua nhiều công đoạn. Vấn đề là làm thế nào để các công đoạn này minh bạch, đồng thời giảm những khâu không cần thiết và hạn chế các chi phí phát sinh không cần thiết.

Giá thiết bị y tế có thể được kê khai, niêm yết online

Một hướng quản lý khác đang được Bộ Y tế nghiên cứu là kê khai và niêm yết giá thiết bị y tế trực tuyến trên hệ thống cơ sở dữ liệu của ngành y tế.

Hệ thống dự kiến lưu trữ các thông tin theo quy định của pháp luật về giá, đồng thời bổ sung những dữ liệu đặc thù của thiết bị y tế nhằm phục vụ truy xuất nguồn gốc, quản lý giá và công tác quản lý nhà nước.

Bộ Y tế tổ chức họp báo cung cấp thông tin về việc xây dựng, ban hành các chính sách y tế tiêu biểu trong quý 4/2026. Ảnh: Bộ Y tế

Bộ Y tế kỳ vọng cơ chế này sẽ góp phần minh bạch thị trường, giúp việc lưu thông, phân phối thiết bị đến các cơ sở sử dụng bảo đảm các nguyên tắc về chất lượng và giá cả.

Tuy nhiên, ông Lợi lưu ý không thể đồng nhất giá kê khai, giá niêm yết với giá hình thành trong đấu thầu.

Do đó, pháp luật về giá và pháp luật về đấu thầu là hai hệ thống pháp luật khác nhau. Giá hình thành trong một gói thầu chịu tác động của nhiều yếu tố như giá nhập khẩu, đào tạo, bảo hành, bảo trì, linh phụ kiện, thay thế và các chi phí liên quan.

Bên cạnh đó, giá đấu thầu còn phụ thuộc vào số lượng mua, thời điểm thanh toán, thời điểm giao hàng và nhiều yếu tố khác.

“Vì vậy cần tiếp cận giá trong đấu thầu theo các quy định của pháp luật về đấu thầu và phân biệt với cơ chế quản lý giá, kê khai giá, niêm yết giá”, ông Lợi khẳng định.