Số hóa nông nghiệp - con đường làm giàu từ ruộng vườn quê hương
Từ những cánh đồng lúa truyền thống nhờ áp dụng số hóa nông nghiệp, nhiều đồng bào dân tộc Khmer đã và đang biến những thửa ruộng, mảnh vườn của mình thành 'cánh đồng thông minh', mang lại năng suất cao, thu nhập ổn định và hướng tới 1 nền nông nghiệp bền vững.
Trong những năm gần đây, ngành nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ ứng dụng công nghệ số. Nếu như trước đây, để biết ruộng lúa có bị sâu rầy tấn công hay không, bà con phải lội đồng, vạch từng khóm lúa để kiểm tra, nhưng giờ đây chỉ cần ngồi tại nhà, cầm điện thoại có kết nối internet, mọi thông tin đã hiện rõ trên màn hình. Đó là nhờ mô hình ứng dụng công nghệ số tại HTX Nông nghiệp Phát Tài, xã Châu Thành.
“Các xã viên đều có tải phần mềm để sử dụng, còn HTX quản lý máy chủ. Khi cảm biến trên đồng ruộng báo có sâu rầy, sâu cuống lá, HTX báo lại cho tất cả các xã viên. Khác với trước đây, để kiểm tra lúa có bị rầy tấn công hay không, người dân phải vạch lúa xem, khi đó rầy cũng đã trưởng thành. Còn hiện nay có thiết bị nhận biết, bà con phun xịt thuốc phòng trừ rất kịp thời”, anh Võ Minh Liệt, Phó Giám đốc HTX chia sẻ.
Cánh đồng Vĩnh Long ngày càng được lắp đặt hệ thống giám sát côn trùng thông minh
Hệ thống cảm biến tự ngắt khi độ mặn vượt ngưỡng cho phép
Nhờ hệ thống camera giám sát và cảm biến thông minh, hình ảnh côn trùng được thu thập và truyền về máy chủ, giúp bà con chủ động phòng trừ sâu bệnh sớm, tiết kiệm chi phí, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng lúa gạo. Nhờ đó lợi nhuận cũng tăng gần gấp rưỡi so với cách sản xuất truyền thống.
Tại xã Tiêu Cần, nhiều cánh đồng thường xuyên bị nước mặn xâm nhập vào mùa khô, khiến lúa thiếu nước, năng suất giảm. Nhưng từ khi được đầu tư hệ thống kênh bê tông nổi dài hàng nghìn mét cùng thiết bị giám sát độ mặn tự động, cuộc sống của bà con đã thay đổi hẳn. Mô hình này không chỉ giúp khắc phục tình trạng hạn mặn mà còn kết nối “4 nhà” - nhà nông, nhà nước, nhà khoa học và nhà doanh nghiệp - tạo thành chuỗi sản xuất khép kín, bền vững.
“Nhờ có hệ thống bơm và mạng lưới kênh bê tông nổi được điều khiển bằng cảm biến, khi độ mặn trên sông tăng lên 0,2 phần ngàn là thiết bị tự ngắt, không cho nước mặn xâm nhập vào cánh đồng. Nhờ vậy mà ruộng không lo thiếu nước và bị nhiễm mặn, năng suất lúa cao hơn. Ngoài ra HTX còn lo luôn đầu ra nên bà con rất yên tâm”, ông Thạch Chom Rên, ấp Cầu Tre, xã Tiểu Cần phấn khởi cho biết.
Hệ thống kênh nổi cánh đồng ấp Cầu Tre, xã Tiểu Cần
Dưa lưới trồng trong nhà màng của nông dân Vĩnh Long
Còn tại xã Song Lộc, mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng ứng dụng công nghệ cao đang mở ra hướng làm giàu mới. Anh Huỳnh Sa Rây, người có gần chục năm kinh nghiệm, chia sẻ về hệ thống tưới nhỏ giọt điều khiển từ xa qua điện thoại. Ước tính với 4.000m2 dưa lưới trồng trong nhà màng, Tết này anh thu lãi hằng trăm triệu đồng.
“Dưa lưới muốn trồng thành công phải có nhà màng để ngăn côn trùng sâu rầy xâm nhập, đồng thời giảm bớt ánh nắng và nước mưa dội trực tiếp. Riêng tưới cần sử dụng hệ thống tưới nhỏ giọt để cung cấp cho dưa lượng nước và phân bón phù hợp cho từng giai đoạn sinh trưởng. Đặc biệt hệ thống này có thể cài đặt tự động hoặc điều khiển từ xa qua app điện thoại”, anh Sa Rây cho hay.
Anh Sa Rây còn cho biết thêm, nhờ ứng dụng công nghệ, anh đã tiết kiệm được hơn 70% lượng nước tưới, giảm 20%-50% chi phí lao động và tăng năng suất từ 10%-30%. Điều đáng mừng là nhiều nông dân trẻ ở Vĩnh Long đang học hỏi và nhân rộng mô hình này.
Nông dân Khmer Huỳnh Sa Rây với gần chục năm kinh nghiệm ứng dụng tưới nhỏ giọt trong canh tác dưa lưới
Cánh đồng ứng dụng công nghệ số của HTX Nông nghiệp Phát Tài, xã Châu Thành (Vĩnh Long)
Để nhân rộng những mô hình thành công, ngành nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long đang đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số cho nông dân, từ sử dụng điện thoại thông minh, máy móc, đến ứng dụng quản lý mùa vụ, ghi nhật ký điện tử. Tỉnh cũng tổ chức các lớp dạy về thương mại điện tử, hướng dẫn bán hàng qua sàn nông sản trực tuyến, giúp bà con chuyển từ tư duy “làm trước bán sau” sang “làm theo đơn đặt hàng”.
Có thể thấy, cuộc cách mạng số trong nông nghiệp không còn là khái niệm xa vời với người nông dân Vĩnh Long. Từ ĐBSCL, những câu chuyện về HTX Phát Tài, mô hình dưa lưới công nghệ cao của anh Huỳnh Sa Rây hay kỹ thuật canh tác lúa tưới ngập khô xen kẽ của HTX Nông nghiệp Phú Cần đã trở thành minh chứng sinh động cho hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ.
Không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, tăng năng suất, số hóa còn mở ra cánh cửa làm giàu bền vững ngay trên chính mảnh đất quê hương. Với sự hỗ trợ kịp thời của chính quyền và tinh thần ham học hỏi của bà con nông dân, nông nghiệp Vĩnh Long đang từng bước trở thành hình mẫu phát triển nông thôn mới trong thời đại số.
