Sớm bán đại trà xăng E10, tăng nguồn cung cho thị trường

Khuyến khích triển khai từ ngày 1-5

Ngày 11-3 tại TPHCM, Bộ Công thương tổ chức hội nghị phổ biến Thông tư 50/2025 về lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học với xăng truyền thống. Thông tin tại hội nghị, TS Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương) cho hay, một số doanh nghiệp đầu mối dự kiến triển khai đại trà xăng E10 ngay từ cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4, thay vì chờ đến mốc ngày 1-6.

Bộ Công thương khuyến khích các doanh nghiệp đủ điều kiện kỹ thuật có thể triển khai từ ngày 1-5 nhằm tạo giai đoạn chuyển tiếp cho thị trường. Các đoàn kiểm tra của cơ quan quản lý đang rà soát công tác chuẩn bị tại doanh nghiệp để bảo đảm việc chuyển đổi diễn ra đồng bộ, đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.

Khách đổ xăng sinh học E10 tại cửa hàng PVOIL, Hà Nội ẢNH: HÂN GIA

Theo ghi nhận của phóng viên Báo SGGP, cùng với việc mở rộng mạng lưới bán lẻ, các doanh nghiệp đầu mối cũng đã chuẩn bị hạ tầng phối trộn. Hiện có 12/26 thương nhân đầu mối xăng dầu đã xây dựng cơ sở pha chế nhiên liệu sinh học, trong đó 3 doanh nghiệp đã được cấp phép phối trộn xăng E10, 9 đơn vị đang hoàn thiện thủ tục. Về nguồn nguyên liệu, ethanol - để pha chế xăng sinh học - hiện khá dồi dào trên thị trường quốc tế, 60% nguồn cung ethanol toàn cầu đến từ Mỹ và Brazil.

Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, cho biết, tuyến vận tải từ Mỹ về Việt Nam không đi qua Trung Đông nên ít chịu tác động từ các xung đột địa chính trị. Đáng chú ý, mức biến động giá ethanol thấp hơn nhiều so với xăng dầu.

Trong khi đó, TS Đào Duy Anh thông tin, tổng nhu cầu xăng dầu của Việt Nam hiện khoảng 28 triệu m3 mỗi năm. Trong đó, khoảng 11 triệu m3 thuộc nhóm tiêu thụ của các phương tiện nằm trong chương trình nhiên liệu sinh học. Nếu triển khai đại trà xăng E10, Việt Nam sẽ cần khoảng 1 triệu m3 ethanol mỗi năm. Việc tăng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học được kỳ vọng giúp giảm phụ thuộc vào xăng khoáng.

Chủ động chuỗi cung ứng

Dù triển vọng khá rõ ràng, nhiều chuyên gia trong lĩnh vực cho rằng việc triển khai xăng E10 trên quy mô toàn quốc cần được chuẩn bị kỹ lưỡng để tránh rủi ro đứt gãy nguồn cung.

Theo PGS-TS Ngô Trí Long, để triển khai xăng E10 hiệu quả cần chuẩn bị theo tư duy chuỗi cung ứng hoàn chỉnh, từ sản xuất, phối trộn đến phân phối và dự trữ. “Với E10, cứ 10 lít xăng thành phẩm cần 1 lít ethanol. Nếu nhu cầu tăng nhanh mà nguồn ethanol không được chuẩn bị trước, thị trường có thể bị nghẽn ngay ở khâu phối trộn”, ông Ngô Trí Long phân tích.

Một số đánh giá cho thấy năng lực sản xuất ethanol trong nước hiện chưa đủ đáp ứng toàn bộ nhu cầu khi triển khai đại trà. Vì vậy, trong giai đoạn đầu cần triển khai theo hướng “hai chân”: khôi phục công suất các nhà máy nhiên liệu sinh học trong nước, đồng thời chủ động nhập khẩu ethanol để bù đắp phần thiếu hụt.

Bên cạnh nguồn nguyên liệu, cơ chế dự trữ cũng được xem là yếu tố quan trọng. Việc quy định tồn kho tối thiểu đối với xăng nền và ethanol sẽ giúp giảm nguy cơ thiếu nguồn khi nhu cầu tăng đột biến. Hạ tầng phối trộn và mạng lưới phân phối cũng cần được mở rộng đồng bộ. Nếu hệ thống điểm bán không phủ đều hoặc logistics chưa thông suốt sẽ gây khó khăn cho người tiêu dùng. Vì vậy, cần quy hoạch các cơ sở pha chế theo vùng, gắn với mạng lưới phân phối ổn định trên toàn thị trường.

Một yếu tố khác quyết định mức độ chấp nhận của thị trường là cơ chế giá. Xăng sinh học chỉ có thể phổ biến khi người tiêu dùng thấy dễ mua, an tâm sử dụng và có lợi về chi phí. Do đó, giá xăng E10 cần được thiết kế thấp hơn xăng khoáng một mức đủ rõ ràng để tạo động lực chuyển đổi.

TS Giang Chấn Tây, Giám đốc Công ty TNHH MTV Bội Ngọc, nhận định, quá trình chuyển đổi sang xăng sinh học cần được tính toán thận trọng vì năng lực cung ứng ethanol trong nước có thể chưa đáp ứng ngay nhu cầu khi triển khai trên diện rộng.

Do đó, giai đoạn đầu cần có lộ trình phù hợp để thị trường và người tiêu dùng thích nghi dần. Chính sách cần ổn định, minh bạch trong dài hạn để doanh nghiệp sản xuất ethanol, thương nhân đầu mối và hệ thống bán lẻ có động lực đầu tư. Khi nguồn cung, hạ tầng và cơ chế vận hành được thiết kế đồng bộ, xăng sinh học sẽ góp phần nâng cao mức độ tự chủ của hệ thống năng lượng quốc gia.

THI HỒNG