Sớm đồng bộ hạ tầng, thúc đẩy cảng biển Hải Phòng phát triển

Ưu tiên vốn đầu tư, nâng cấp các tuyến luồng hàng hải

Bộ Xây dựng vừa ban hành thông báo kết luận của Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Xuân Sang tại cuộc họp với lãnh đạo UBND TP Hải Phòng về các nội dung liên quan đến quy hoạch cảng biển, tối ưu hóa kết nối giao thông và khai thác các bến cảng khu vực cảng biển Hải Phòng, các dự án đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông trên địa bàn thành phố.

Bộ Xây dựng đã tổng hợp dự án đầu tư xây dựng nâng cấp, mở rộng các tuyến luồng khu vực Hải Phòng vào danh mục các dự án hạ tầng chiến lược hàng hải.

Một trong những vấn đề đáng chú ý được đề cập tại nội dung thông báo là đến nay, các dự án: đầu tư nâng cấp, mở rộng các tuyến luồng khu vực Hải Phòng, dự án luồng sông Văn Úc - Nam Đồ Sơn, hệ thống đê chỉnh trị (giai đoạn khởi động) đã được Bộ Xây dựng đưa vào danh mục các dự án hạ tầng chiến lược hàng hải và đề nghị Bộ Tài chính báo cáo cấp có thẩm quyền ưu tiên vốn đầu tư.

Đối với dự án đầu tư xây dựng nâng cấp, mở rộng các tuyến luồng khu vực Hải Phòng (Lạch Huyện, kênh Hà Nam, Sông Chanh), tư vấn đã tính toán sơ bộ phương án mở rộng luồng, khối lượng nạo vét và dự kiến vị trí đổ đất phía sau khu bến cảng Lạch Huyện nhằm tận dụng vật chất sau nạo vét để tôn tạo xử lý nền, tạo khu vực chắn sóng, chắn cát cho các bến từ bến số 8 - 12.

Với dự án đầu tư xây dựng luồng sông Văn Úc - Nam Đồ Sơn và hệ thống đê chỉnh trị (giai đoạn khởi động), Thứ trưởng Nguyễn Bộ Xây dựng đề nghị UBND TP Hải Phòng chỉ đạo các cơ quan liên quan phối hợp chặt chẽ trong quá trình lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và các bước tiếp theo để tiến độ thực hiện dự án cần đồng bộ với tiến trình đầu tư hai bến cảng khởi động và các bến cảng tiếp theo thuộc khu bến Nam Đồ Sơn, bảo đảm phát huy tối đa hiệu quả khai thác đồng bộ giữa kết cấu hạ tầng hàng hải công cộng và kết cấu hạ tầng bến cảng.

UBND TP Hải Phòng cũng được đề nghị công bố danh mục khu vực, địa điểm tiếp nhận chất nạo vét, nhận chìm chất nạo vét từ hoạt động nạo vét trong vùng nước cảng biển Hải Phòng theo quy định, đảm bảo đáp ứng nhu cầu chứa vật chất sau nạo vét của các dự án đầu tư xây dựng và duy tu nạo vét luồng tàu trong giai đoạn trung hạn 2026-2030.

"Ban QLDA Hàng hải và Đường thủy phối hợp với các sở, ban, ngành của thành phố nghiên cứu vị trí chứa vật chất nạo vét trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi các dự án, làm cơ sở để thành phố công bố theo quy định", thông báo nêu.

Nghiên cứu bố trí vốn địa phương phát triển hạ tầng kết nối đến cảng biển

Bộ Xây dựng đề nghị TP Hải Phòng chỉ đạo các cơ quan liên quan phối hợp để thống nhất các nội dung liên quan trong quá trình lập điều chỉnh các quy hoạch chuyên ngành (Ảnh: Tạ Hải).

Theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, vừa qua, Quốc hội đã thông qua Luật Quy hoạch 2025 và Nghị quyết về "điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2050", Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định ban hành triển khai thi hành Luật Quy hoạch, Thứ trưởng Bộ Xây dựng đề nghị thành phố chỉ đạo các cơ quan liên quan phối hợp chặt chẽ để thống nhất các nội dung liên quan trong quá trình lập điều chỉnh các quy hoạch.

Trong đó, lưu ý quy hoạch giao thông kết nối đến khu bến Lạch Huyện và khu bến Nam Đồ Sơn, bố trí vốn của địa phương để đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng kết nối cảng biển theo quy hoạch được duyệt.

Riêng các tuyến đường sau các bến cảng từ bến số 3 đến bến số 6 thuộc khu bến Lạch Huyện, Thứ trưởng Nguyễn Xuân Sang đề nghị UBND TP Hải Phòng chỉ đạo các bên liên quan đẩy nhanh tiến độ đầu tư.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng cũng đồng thời lưu ý, bến số 7, 8 thuộc khu bến Lạch Huyện dự kiến khởi công tháng 7/2026, đưa vào khai thác tháng 12/2028.

Các bến số 9 - 12 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư, trong đó, bến số 9, 10 dự kiến đến năm 2030 sẽ được đưa vào khai thác.

Trên cơ sở đó, lãnh đạo Bộ Xây dựng đề nghị UBND TP Hải Phòng nghiên cứu phương án đầu tư đoạn đường từ cuối bến 6 đến bến 10 phù hợp lộ trình đầu tư khai thác các bến cảng, đáp ứng nhu cầu thông qua lượng hàng tại khu bến cảng bằng đường bộ.

Phát triển vận tải thủy tương xứng với tiềm năng

Đặc biệt quan tâm đến vấn đề đầu tư phát triển vận tải thủy, một trong những nội dung trọng tâm khác được nêu trong thông báo kết luận là thời gian qua, Bộ Xây dựng đã ưu tiên bố trí nguồn vốn ngân sách để đầu tư các dự án cải tạo các điểm nghẽn, nâng cấp các luồng đường thủy quan trọng nhằm nâng cao năng lực vận tải thủy tại khu vực (đã hoàn thành đầu tư nâng cấp và đưa vào khai thác các tuyến sông Bạch Đằng, Cấm, Hàn, Kinh Thầy... và đang xây dựng cầu Đuống).

Tuy nhiên, theo báo cáo, thị phần vận tải gom, rút hàng hóa với cảng biển Hải Phòng của vận tải đường thủy mới chỉ đạt khoảng 10,5%, còn thấp so với chỉ tiêu quy hoạch (từ 18,2 - 19%), chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế kết nối thuận lợi của cảng biển Hải Phòng với các tuyến đường thủy thuộc Hành lang đường thủy số 1 và số 2, tuyến đường thủy ven biển.

Trước thực trạng thị phần hàng hóa thông qua cảng biển Hải Phòng bằng đường bộ rất cao (88%), hiện tượng ùn tắc xuất hiện tại một số tuyến đường bộ kết nối đến cảng ngày càng thường xuyên, Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho rằng cần xây dựng "Đề án tối ưu hóa kết nối giao thông và khai thác các bến cảng khu vực cảng biển Hải Phòng" để báo cáo cấp thẩm quyền.

Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam được giao chủ trì xây dựng, phấn đấu hoàn thành đề án trong tháng 4/2026.

Cũng theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, hiện, Bộ đang phối hợp Bộ Tài chính xây dựng dự thảo thông tư quy định mức thu, chế độ thu, nộp phí, lệ phí áp dụng tại cảng, bến thủy nội địa (bao gồm cả cảng, bến thủy nội địa chuyên dùng).

Các phương tiện mang cấp VR-SI, VR-SII và VR-SIII sẽ không phải nộp phí trọng tải và lệ phí ra, vào cảng, bến thủy nội địa.

Khi thông tư được áp dụng sẽ thu hút phương tiện thủy đến các khu vực cảng biển, nâng cao thị phần vận tải đường thủy nội địa phục vụ gom/rút hàng tại các cảng biển, giảm chi phí logistics, giảm áp lực lên hệ thống kết cấu hạ tầng đường bộ.

Lãnh đạo Bộ Xây dựng cũng đề nghị UBND TP Hải Phòng cần báo cáo Hội đồng nhân dân thành phố xem xét giảm mức thu phí hạ tầng đường thủy trên địa bàn về 0 nhằm thúc đẩy phát triển vận tải thủy, giảm áp lực lên kết cấu hạ tầng đường bộ.

Hoàng Anh