Sớm đưa vào sử dụng hàng chục nghìn mét vuông nhà kinh doanh dịch vụ bị bỏ hoang Bài cuối: Khơi thông nguồn lực, kiến tạo Thủ đô đáng sống

Nỗ lực hồi sinh những khu vực bị bỏ hoang giữa lòng đô thị là hành động cụ thể nhằm thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 02-NQ/TW, đồng thời khơi thông nguồn lực để kiến tạo một Hà Nội đáng sống, nơi con người là trung tâm của mọi sự phát triển.

Diện tích kinh doanh dịch vụ tại tòa nhà N6D, Khu đô thị N2 Trung Hòa - Nhân Chính (phường Yên Hòa) được đấu giá quyền sử dụng giúp tránh lãng phí và tạo cảnh quan đô thị văn minh, sạch đẹp. Ảnh: Hoàng Hà

Đánh thức “đất vàng”

Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc” đã định hướng rõ ràng: Xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”. Trong đó, phát triển đô thị phải đi đôi với nâng cao chất lượng sống. Do đó, việc giải cứu diện tích tầng 1 nhà tái định cư chính là mảnh ghép còn thiếu để hoàn thiện mô hình “đô thị vị nhân sinh”.

Kiến trúc sư Trần Huy Ánh (Hội Kiến trúc sư Hà Nội) nhận định, việc sớm “đánh thức” các diện tích đang hoang hóa sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô Hà Nội văn minh, hiện đại. Song song với việc triển khai đồng bộ các giải pháp để sớm đấu giá quyền thuê khối tài sản này, phát huy hiệu quả giá trị tài sản, đề nghị thành phố Hà Nội nghiên cứu đổi mới mô hình quản lý tài sản công trong tình hình mới. Thay vì để các cơ quan nhà nước quản lý tài sản công gây thất thoát lãng phí như hiện nay, Hà Nội có thể nghiên cứu chuyển sang mô hình giao cho doanh nghiệp tư nhân quản lý.

Còn chuyên gia đô thị Đinh Quốc Thái cho rằng, nếu được khai thác đúng hướng, các mặt bằng này không chỉ là cửa hàng kinh doanh thời trang hay quán ăn mà còn có thể là các siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi, đáp ứng nhu cầu thực phẩm sạch tại chỗ cho cư dân các tòa chung cư tái định cư. Những khu vực này cũng có thể trở thành các không gian văn hóa, thư viện cộng đồng, nơi trẻ em có chỗ vui chơi, người già có nơi sinh hoạt thay vì bị bỏ trống, lãng quên như hiện nay. Bên cạnh đó, thành phố, các sở, ngành cũng cần đơn giản hóa thủ tục hành chính trong việc phê duyệt phương án đấu giá, quản lý, sử dụng những diện tích này. Không thể để một mặt bằng trống chờ đợi thủ tục nhiều năm trong khi hạ tầng xung quanh các tòa tái định cư ngày càng xuống cấp.

Trên thực tế, để sớm giải cứu những diện tích kinh doanh dịch vụ tại các tòa tái định cư, tránh lãng phí kéo dài, thời gian qua, UBND thành phố Hà Nội đã có nhiều động thái quyết liệt thông qua các cuộc giao ban định kỳ hằng tuần để kiểm đếm tiến độ triển khai công tác đấu giá quyền thuê những diện tích này. Sự quyết tâm đó đã thắp lên hy vọng về việc hơn 24.000m2 đất kinh doanh, trong đó có khoảng 14.000m2 đủ điều kiện đấu giá sẽ sớm được chuyển hóa thành nguồn lực tài chính và xã hội.

Hiện thực hóa Nghị quyết số 02-NQ/TW

Rõ ràng, trong khi nhiều khu vực đô thị luôn “khát” mặt bằng kinh doanh thì một nguồn lực sẵn có lại bị bỏ quên trong thời gian dài. Thực tế đó không chỉ gây lãng phí tài sản công mà còn làm chậm quá trình hình thành các không gian sống hoàn chỉnh. Do vậy, việc đưa diện tích kinh doanh dịch vụ các tòa tái định cư vào sử dụng chắc chắn giúp tăng nguồn thu cho ngân sách, đồng thời tạo việc làm, thúc đẩy hoạt động kinh doanh.

Bên cạnh đó, khi được khai thác hợp lý, những diện tích vốn thiếu sức sống sẽ là không gian giao tiếp, kết nối cư dân. Các hoạt động thương mại sầm uất sẽ làm cho cả khu vực trở nên sôi động hơn, tiện ích hơn. Điều này sẽ góp phần thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW: Xây dựng và phát triển Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển.

Về vấn đề này, chuyên gia đô thị Đinh Quốc Thái cho rằng, việc phát triển diện tích kinh doanh dịch vụ tầng 1 tại các tòa chung cư tái định cư cần được nhìn nhận như một phần của chiến lược nâng cao chất lượng sống, chứ không chỉ là bài toán kinh tế đơn thuần. Đặc biệt, trong bối cảnh các khu tái định cư thường thiếu hụt dịch vụ so với khu đô thị thương mại, việc hoàn thiện những không gian đang bị bỏ trống càng trở nên cấp thiết nhằm tạo cảnh quan cũng như làm cho bộ mặt đô thị văn minh, hiện đại hơn.

“Thành phố cần nghiên cứu để có cơ chế đấu giá quyền thuê diện tích kinh doanh dịch vụ linh hoạt. Ví dụ, không bắt buộc đấu giá từng ô nhỏ hoặc có thể áp dụng cơ chế khoán hợp tác khai thác để xác định giá thuê phù hợp với đặc thù từ vị trí ở mỗi địa phương khác nhau, không cào bằng. Đặc biệt, thành phố nên xem xét phân cấp giao về cho chính quyền cấp xã, phường chủ động quản lý, khai thác, vận hành như những tài sản khác và được phép khai thác dịch vụ theo quy định hoặc chuyển đổi công năng”, chuyên gia Đinh Quốc Thái đề xuất.

Trong sự phát triển hiện đại, việc đưa các diện tích bị bỏ hoang vào sử dụng không đơn thuần là khôi phục giá trị của một loại tài sản công mà còn là khơi thông một phần mạch nguồn đô thị. Các không gian hoang hóa được kích hoạt đồng nghĩa với sự trở lại của hoạt động kinh tế, là sự hồi sinh của đời sống cộng đồng, tạo ra những kết nối con người, dịch vụ và các giá trị văn hóa trong một chỉnh thể đô thị hiện đại.

Hà Nội đang chuyển mình mạnh mẽ. Vì vậy, mang đến “sự thay da đổi thịt” cho những mặt bằng quý giá bị lãng quên là vấn đề cấp thiết nhằm kiến tạo một Thủ đô văn minh, hiện đại và đáng sống trong tương lai.