Sông Đáy bị 'bức tử' bởi dòng thủy triều đen sau vụ Tết

Từng giữ vai trò huyết mạch trong việc tiêu thoát nước cho phía Tây Hà Nội, sông Đáy nhiều năm qua đang bị bức tử bởi tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng.

Ghi nhận những ngày đầu năm 2026, sông Đáy tại các xã như Dương Hòa, Dân Hòa, Hòa Phú,... (Hà Nội) đang bị ô nhiễm rất nghiêm trọng.

Tình trạng ô nhiễm gia tăng bởi khoảng một tháng trở lại đây không có mưa lớn và những cống nước thải lộ thiên vẫn xả ra dòng sông này.

Tại khu vực xã Dân Hòa nhiều đoạn dòng chảy bị thu hẹp chỉ còn rộng khoảng 4-5 mét, mặt nước đen đặc, nổi váng giống như dầu thải và bốc mùi hôi thối.

Hơn 70 năm sống ven sông Đáy, ông Nguyễn Đức Quyền (xã An Khánh) chưa từng thấy dòng sông ô nhiễm như hiện nay. Chỉ vào dòng nước đen ngòm, bốc mùi hôi thối, ông Quyền nói: "Trước dân vẫn gánh nước này về tắm giặt, giờ cá chết, vịt không dám xuống, nông nghiệp cũng bỏ vì không tưới tiêu được. Ruồi muỗi bủa vây giữa mùa dịch sốt xuất huyết khiến bà con ai cũng lo".

Là làng nghề làm miến, bánh kẹo lâu đời tại Hà Nội, xã Dương Hòa vừa trải qua đợt cao điểm sản xuất hàng Tết. Tuy nhiên, hệ lụy để lại là lượng lớn nước thải từ khâu sơ chế bột sắn vẫn đang được xả thẳng ra hệ thống thoát nước chung.

Các hộ sản xuất trực tiếp xả thải ra kênh ngay sau nhà máy khiến kênh rạch tại đây bị ô nhiễm nặng, nước biến màu đục, nổi váng, hôi thối. Do chưa qua xử lý, dòng nước đen đặc, bốc mùi hôi nồng này đổ trực tiếp ra sông Đáy, khiến con sông huyết mạch phía Tây Thủ đô càng thêm quá tải sau những ngày dài "gánh" chất thải làng nghề.

Lý giải về tình trạng ô nhiễm, đại diện Phòng Kinh tế xã Dương Hòa khẳng định, quy mô sản xuất hộ gia đình manh mún là rào cản lớn nhất trong việc thu gom nước thải. Nhiều hộ làm nghề theo mùa vụ không đủ kinh phí đấu giá lô đất trong Cụm công nghiệp, buộc phải "bám trụ" tại khu dân cư hoặc xả thải trực tiếp ra bãi sông Đáy. Đáng ngại hơn, vào mùa khô, mực nước sông xuống thấp và thiếu nguồn bổ cập từ sông Hồng khiến khả năng tự làm sạch của dòng sông gần như bằng không.

Không khó để bắt gặp cảnh tượng nước thải làng nghề hòa thẳng vào lòng sông Đáy.

Dòng nước đen đặc, sủi bọt trắng xóa đổ đến đâu, mặt sông biến màu đến đó, đe dọa trực tiếp đến nguồn nước tưới tiêu và sinh hoạt của người dân ven bờ.

Trước thực trạng nhiều dòng sông ô nhiễm trong đó có sông Đáy, Hà Nội đã phê duyệt các kế hoạch phục hồi và làm sạch sông, đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải, đồng thời triển khai nhiều giải pháp nhằm cải thiện dòng chảy và nâng cao nhận thức cộng đồng. Tuy nhiên, trên thực tế, tiến độ triển khai các dự án này vẫn đối mặt không ít khó khăn. Ô nhiễm kéo dài hàng chục năm chưa thể được xử lý dứt điểm, đặc biệt tại những dòng sông giữ vai trò tiếp nhận nước thải cuối nguồn như sông Đáy.

Phùng Linh