Songdo - Thành phố thông minh bậc nhất thế giới có gì lạ?

Xây thành phố thông minh từ con số không

Khu Kinh doanh Quốc tế Songdo được xây dựng trên diện tích khoảng 6km² với tổng vốn đầu tư ước tính 40 tỷ USD, có kết nối chiến lược với Cảng hàng không Quốc tế Incheon bằng đường bộ cao tốc.

Một tác phẩm nghệ thuật đường phố tại Songdo. Ảnh: Songdo.

Kể từ khi lên ý tưởng vào năm 2001, Songdo được hình dung là một "thiên đường bền vững", ít carbon và công nghệ cao. Đối với người Hàn Quốc, thành phố này sẽ có tất cả những lợi thế của thủ đô Seoul nhưng lại không có khói bụi, vỉa hè chật chội hay tắc đường.

Còn với các tập đoàn nước ngoài muốn tiếp cận các nền kinh tế châu Á, Songdo sẽ là một nơi kinh doanh đẳng cấp, cạnh tranh với Hồng Kông và Thượng Hải của Trung Quốc.

Đáng nói, đây là một thành phố được xây dựng trên phần đất lấn biển từ Vịnh Incheon, nhắm đến mục tiêu xóa bỏ các vấn đề của đời sống đô thị hiện đại.

Công trường xây dựng Songdo chính thức được khởi động vào khoảng năm 2003-2004. Trước khi bắt tay vào xây dựng, các đơn vị thi công dự án phải tiến hành san lấp, tôn cao phần đất ven biển và kéo dài nhiều năm.

Cuộc sống xanh

Điểm làm nên sự khác biệt thực sự của Songdo là cách tiếp cận công nghệ mang tính hệ thống.

Do vẫn còn ít người ở nên đường phố thường xuyên vắng hoe. Ảnh: Bloomberg.

Dự án được phát triển theo khái niệm "u-city" (thành phố thông minh). Trong đó, thông tin được cung cấp liên tục thông qua cảm biến, mạng không dây và các thiết bị IoT, cho phép quản lý tài nguyên đô thị linh hoạt và tối ưu.

Tất cả dữ liệu được thu thập nhờ một mạng lưới cảm biến dày đặc và chuyển đến Trung tâm Điều hành & Kiểm soát Tích hợp (IOCC) quản lý. Nơi đây sẽ điều phối giao thông, an ninh, ứng phó khẩn cấp và dịch vụ công, nâng cao hiệu quả vận hành tổng thể của thành phố.

Kết quả, thành phố thông minh đã thành hình với hơn 100 tòa nhà đạt chứng chỉ Hệ thống đánh giá và chứng nhận công trình xây dựng bền vững, thân thiện với môi trường (LEED), mức tiêu thụ năng lượng giảm tới 30% so với đô thị truyền thống. Các công trình này sử dụng vật liệu thân thiện môi trường, hệ thống thu gom nước mưa, cùng công nghệ tiết kiệm năng lượng như đèn LED và điều hòa không khí tự động.

Thành phố còn được trang bị lưới điện thông minh, cho phép giám sát và điều chỉnh mức tiêu thụ điện theo thời gian thực, tối ưu hóa sử dụng nguồn năng lượng tái tạo tích hợp.

Một điểm nhấn khác là định hướng phát triển và bảo tồn không gian xanh. Công viên Trung tâm Songdo khánh thành năm 2009, chiếm khoảng 10% diện tích toàn đô thị, đóng vai trò như "lá phổi xanh" khi có hồ nước, đường xe đạp và không gian sinh hoạt cộng đồng.

Giao thông là một trong những lĩnh vực được chú trọng nhất. Songdo xây dựng hơn 25km đường dành cho xe đạp, hệ thống chia sẻ xe đạp và các trạm sạc cho xe điện. Giao thông công cộng được điện hóa hoàn toàn và kết nối số với các tuyến xe buýt thông minh có thể điều chỉnh lộ trình dựa trên lưu lượng và nhu cầu, góp phần giảm ùn tắc và ô nhiễm.

Là một trong những cư dân tại Songdo, Lee Mi-Jung (35 tuổi) đã cùng chồng rời thành phố biển Pohang để chuyển đến đây từ ba năm trước.

"Songdo có đủ tiện nghi của tương lai, như hệ thống ống khí nén hút rác thải thẳng từ nhà đến một cơ sở ngầm để phân loại, tái chế hoặc đốt tạo năng lượng. Rác thải và cả xe rác gần như không xuất hiện trên đường phố. Mọi thứ từ ánh sáng đến nhiệt độ trong căn hộ đều có thể điều chỉnh qua bảng điều khiển trung tâm hoặc điện thoại", Lee chia sẻ.

Mùa đông lạnh…

Theo kế hoạch ban đầu, Songdo dự kiến hoàn thành vào năm 2017. Tuy nhiên, quá trình triển khai gặp không ít chậm trễ và điều chỉnh. Hiện nay, thành phố mới có 167.000 người (khoảng 86% dân số so với mục tiêu) và được kỳ vọng sẽ tăng lên 210.000 người trong tương lai gần.

Một góc thành phố Songdo. Ảnh: Songdo.

Một vấn đề khác là tốc độ tăng dân số chậm hơn kỳ vọng, một số khu vực bị đánh giá là "lạnh", ít người qua lại. Lee Mi-Jung nói riêng và nhiều người dân Hàn Quốc vẫn cảm thấy chưa thực sự thỏa mãn.

"Khi tôi đặt chân tới đây lần đầu tiên vào mùa đông, tôi cảm thấy lạnh lẽo", Lee kể.

Cái lạnh mà Lee nói đến không phải thời tiết hoặc sự hiện đại đến mức lạnh lẽo của những tòa nhà bê tông mà là thiếu sự ấm áp từ giao tiếp với hàng xóm. Lee cho biết, cô cùng nhiều cư dân thường xuyên tham gia diễn đàn trực tuyến theo dạng quán cà phê online để chia sẻ các vấn đề, nhưng mọi thứ chỉ dừng ở đó, họ không gặp nhau trực tiếp.

Thực tế này khiến những người làm xây dựng phải nhìn lại: Việc kiến thiết không chỉ hạ tầng thông minh mà còn cần các cộng đồng sống động, có bản sắc văn hóa và tương tác xã hội.

Một vấn đề quan trọng khác là quản lý quyền riêng tư và an ninh dữ liệu được thu thập từ hệ thống cảm biến và giám sát dày đặc. Dù mức độ chấp nhận công nghệ tại Hàn Quốc cao hơn nhiều nơi khác nhưng bài toán cân bằng giữa an ninh và tự do cá nhân vẫn cần được xử lý thận trọng.

Về kinh tế, dự án Songdo dựa trên mô hình đối tác công - tư, hướng tới tự chủ thông qua đầu tư tư nhân, bán bất động sản và cung cấp dịch vụ số. Do đó, tính bền vững của mô hình này phụ thuộc vào khả năng thu hút doanh nghiệp, trường đại học và đặc biệt là một cộng đồng cư dân ổn định.

Trang Trần