Starlink vào Việt Nam: Giá cước ngất ngưởng, 'cửa' nào để cạnh tranh?

Thêm lựa chọn kết nối internet chất lượng cao

Sau thời gian thí điểm và hoàn tất các thủ tục pháp lý, vào ngày 14-3 vừa qua, Starlink đã được Bộ Khoa học và Công nghệ cấp phép cung cấp dịch vụ internet vệ tinh tại Việt Nam. Đây được xem là bước tiến đáng chú ý trong quá trình mở cửa thị trường viễn thông, qua đó giúp nước ta được tiếp cận với công nghệ internet phủ sóng toàn thế giới, bất chấp khoảng cách địa lý và rào cản về địa hình.

Starlink sử dụng công nghệ vệ tinh để truyền tín hiệu internet

Được biết, ưu điểm lớn nhất của Starlink và cũng hơn hẳn các dịch vụ internet ở Việt Nam là khả năng phủ sóng gần như toàn diện, đặc biệt tại các khu vực mà hạ tầng truyền thống khó tiếp cận như vùng sâu, vùng xa, miền núi hoặc hải đảo. Trong những trường hợp đặc biệt này, Starlink có thể là giải pháp duy nhất để tiếp cận internet băng rộng. Với công nghệ sử dụng vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO), Starlink cho phép truyền tín hiệu trực tiếp từ không gian xuống thiết bị người dùng, không phụ thuộc vào hạ tầng cáp quang mặt đất.

Về trải nghiệm, Starlink được đánh giá có quy trình lắp đặt tương đối đơn giản. Người dùng có thể tự triển khai thiết bị tại nhà mà không cần kéo cáp, miễn là vị trí đủ thoáng để thu tín hiệu từ vệ tinh. Tuy nhiên, điều này cũng kéo theo một số hạn chế, khi chất lượng kết nối có thể bị ảnh hưởng bởi thời tiết hoặc vật cản như nhà cao tầng, cây lớn. Dù vậy, trong các khu vực “trắng internet” hoặc những nơi hạ tầng viễn thông chưa phát triển, Starlink vẫn là giải pháp đáng chú ý, đặc biệt trong các tình huống cần kết nối nhanh như cứu hộ, cứu nạn hoặc triển khai công trình tạm thời.

Trong giai đoạn đầu triển khai, Starlink dự kiến thực hiện cung cấp dịch vụ với bốn trạm gateway và tối đa 600.000 thiết bị đầu cuối. Như vậy có thể thấy, trong giai đoạn này, quy mô của dịch vụ internet vệ tinh sẽ rất thấp, chỉ chiếm 1-2% quy mô thị trường Internet cố định tại Việt Nam, hiện có 25 triệu thuê bao.

Tạm thời để qua một bên sự tiện lợi của Starlink, chi phí sử dụng dịch vụ internet này mới thực sự là vấn đề với đa số người dùng Việt Nam. Theo đó, để sử dụng dịch vụ, người dùng cần mua bộ thiết gồm chảo thu vệ tinh, router Wi-Fi và bộ nguồn … với giá khoảng 350 USD tương đương khoảng 9 triệu đồng. Mỗi tháng phải bỏ ra 85 USD tương đương khoảng hơn 2 triệu đồng để duy trì dịch vụ. Như vậy, trong 1 năm đầu sử dụng Starlink, khách hàng phải bỏ ra gần 1.400 USD, tương đương với 35 triệu đồng/năm.

Từ những con số trên có thể thấy, Starlink là một dịch vụ tương đối đắt so với mặt bằng chi phí viễn thông tại Việt Nam. Đơn cử như so sánh với các gói cáp quang do các nhà mạng như Viettel, VNPT hay FPT Telecom cung cấp chỉ giao động phổ thông trong mức 180.000 đến 500.000 đồng mỗi tháng và người dùng không phải bỏ tiền ra để mua các thiết bị ban đầu.

Đó là còn chưa kể tới các gói internet dành cho các thiết bị di động cho người dùng Việt cũng đang có giá rất rẻ, trung bình phổ biến nhất rơi vào khoảng 90.000 – 150.000 đồng/tháng cho một thuê bao di động có dung lượng lớn (30–120GB/tháng, thậm chí cao hơn). Như vậy nếu nói về giá gói cước thì Starlink không có chút nào lợi thế trước các nhà mạng Việt Nam.

Sống nhờ thị trường ngách ?

Dựa trên mức giá thuê bao có thể thấy Starlink khó có khả năng cạnh tranh trực diện với các nhà mạng trong nước. Hiện nay, mạng cáp quang đã phủ tới hầu hết các địa phương trên cả nước, kể cả khu vực nông thôn. Giá cước thấp, tốc độ cao và độ ổn định tốt là những lợi thế lớn của internet truyền thống. Điều này khiến Starlink với mức giá cao và đặc thù công nghệ khó có thể trở thành lựa chọn phổ biến.

Vùng sâu, vùng xa, đặc biệt ngoài khơi là khu vực Starlink phát huy thế mạnh

Nói về Starlink tại Việt Nam, Phó cục trưởng Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ) Nguyễn Anh Cương cho rằng, mạng viễn thông của Việt Nam đang ở Top cuối thế giới về giá thuê bao nhưng lại thuộc Top về chất lượng mạng với độ phủ sóng 4G lên tới 99.8% dân số và 87% hộ gia sử dụng Internet cáp quang. Do đó Starlink rất khó để cạnh tranh với hạ tầng mạng internet cố định lẫn di động ở trong nước.

Thay vào đó, Starlink sẽ lựa chọn các phần còn chưa được hoàn thiện của hệ sinh thái internet Việt Nam. Có thể kế đến nhưng khu vực trên biển, trên không hoặc vùng đặc biệt khó khăn có ít người sinh sống. Đây đều là các nơi mạng cố định và di động chưa hoặc khó tiếp cận. Ngoài ra Starlink có thể phát huy hiệu quả nên hạ tầng mạng viễn thông gặp sự cố trong hỏa hoạn, thiên tai … ông Nguyễn Anh Cương nói.

Có quan điểm tương tự, Phó chủ tịch Hội Vô tuyến điện tử Việt Nam Đoàn Quang Hoan cho biết, hướng đi thị trường ngách sẽ là khả quan hơn đối với Starlink. Tuy nhiên việc hướng tới các đối tượng thuộc vùng sâu vùng xa là không khả quan vì rào cản về mức giá. Do đó, việc hướng tới các đối tượng đặc thù, có khả năng chi trả cước phí cao mới là nhóm khách hàng cần hướng tới. Có thể kể đến như tàu đánh bắt xa bờ, giàn khoan dầu khí, tàu vận tải biển …

Hiện nhiều tàu thuyền cũng như giàn khoan ngoài khơi Việt Nam đang sử dụng vệ tinh của VNPT để kết nối internet, tuy nhiên mức phí đang là khá cao, trong khi đó tốc độ lại hạn chế. Do đó, Starlink sẽ là lựa chọn hoàn hảo cả về giá cũng như chất lượng dịch vụ, ông Đoàn Quang Hoan gợi ý.

Như vậy có thể thấy, sự hiện diện của Starlink tại Việt Nam phản ánh xu hướng phát triển của công nghệ viễn thông toàn cầu, đồng thời mở ra thêm lựa chọn cho người dùng. Tuy nhiên, với mức giá cao gấp nhiều lần so với dịch vụ hiện hữu, Starlink khó có thể tạo ra sự cạnh tranh trên thị trường phổ thông. Do đó, nếu lựa chọn là “mảnh ghép bổ sung” cho hệ sinh thái internet Việt Nam sẽ quyết định khả năng thành công của dịch vụ này trong thời gian tới.

Hà Thanh