Startup Mỹ thử nghiệm máy bay không người lái chở hàng tự hành với tải trọng 227 kg, tầm bay 200 km

Máy bay Chaparral đã hoàn thành các chuyến bay tự hành không người lái đầu tiên theo chương trình eIPP tại Houma, Louisiana. Ảnh: IE.

Startup drone Mỹ Elroy Air vừa hoàn tất loạt chuyến bay tự hành, không người lái đầu tiên được cấp phép trong Chương trình thí điểm tích hợp eVTOL (eIPP) của chính phủ Mỹ.

Các chuyến bay được thực hiện bằng Chaparral, mẫu máy bay cất hạ cánh thẳng đứng (VTOL) chạy bằng hệ thống động lực hybrid-electric của Elroy Air, tại bang Louisiana.

Trong một tuần thử nghiệm, Elroy Air phối hợp với các đối tác để thực hiện nhiều nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa, từ vật tư y tế, thực phẩm, nước uống đến thiết bị công nghiệp.

“Các chuyến bay thử nghiệm này cho thấy những dòng máy bay mới có thể mở rộng các lựa chọn vận chuyển hàng hóa tới cộng đồng trên khắp nước Mỹ, đồng thời cải thiện cơ sở hạ tầng logistics”, ông Bryan Bedford, Giám đốc Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), cho biết.

Chaparral bay hoàn toàn tự động

Elroy Air đã thực hiện loạt chuyến bay thử nghiệm mới với Chaparral trong khuôn khổ chương trình eIPP do Bộ Giao thông Vận tải Mỹ (USDOT) và FAA triển khai. Chương trình được thiết kế nhằm đưa các phương tiện hàng không tiên tiến (Advanced Air Mobility) vào không phận Mỹ một cách an toàn, đồng thời thu thập dữ liệu vận hành để xây dựng chính sách hàng không và thúc đẩy quá trình thương mại hóa công nghệ mới.

Diễn ra tại Houma, Louisiana, các cuộc thử nghiệm kéo dài một tuần này đánh dấu lần đầu tiên một chuyến bay tự hành và không có người trên máy bay được thực hiện theo chương trình eIPP của chính phủ liên bang.

Chaparral cất cánh mà không cần phi công trên khoang, nhưng vẫn hoạt động dưới sự giám sát của kiểm soát không lưu. Đây là màn trình diễn đáng chú ý về khả năng thực hiện các nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa trong Hệ thống Không phận Quốc gia Mỹ (NAS).

Trong quá trình thử nghiệm, Chaparral vận chuyển nhiều loại hàng hóa khác nhau, gồm bưu kiện, vật tư y tế, thực phẩm, nước uống và thiết bị công nghiệp. Elroy Air phối hợp với LIFTOFF Louisiana và Bristow Group để đánh giá khả năng vận hành thực tế của Chaparral trong môi trường được xem là phù hợp với các hoạt động thương mại trong tương lai dọc khu vực Vịnh Mexico.

Chaparral là máy bay VTOL hybrid-electric được thiết kế để chở hơn 500 pound (227 kg) hàng hóa, với tầm bay tối đa lên tới 450 dặm (724 km). Theo Elroy Air, những chuyến bay mới sẽ cung cấp thêm dữ liệu để hãng hoàn thiện kế hoạch đưa các máy bay chở hàng hạng nặng tự hành vào khai thác an toàn ở quy mô lớn.

Chương trình eIPP cũng sử dụng dữ liệu thu được từ các chuyến bay thực tế để hỗ trợ quá trình xây dựng quy định, khi cơ quan quản lý và các doanh nghiệp hàng không tìm cách đưa phương tiện hàng không tiên tiến vào hệ thống không phận Mỹ. Elroy Air được lựa chọn tham gia chương trình từ tháng 3/2026 trong hồ sơ của bang Louisiana và hiện là nhà sản xuất duy nhất trong chương trình cung cấp một mẫu drone chở hàng hạng nặng được thiết kế chuyên biệt cho mục đích này.

Một điểm đáng chú ý của Chaparral là thiết kế khoang hàng dạng module có thể thay thế. Người vận hành có thể thay đổi pod chở hàng tùy theo nhiệm vụ mà không cần thiết kế lại toàn bộ máy bay.

Khả năng cất và hạ cánh thẳng đứng cũng giúp Chaparral không phụ thuộc vào đường băng hoặc các cơ sở hạ tầng cố định tại điểm giao hàng. Điều này mở ra khả năng sử dụng mẫu drone này cho cứu trợ thảm họa, nhiệm vụ hàng hải, cũng như vận chuyển hàng hóa tới những khu vực hẻo lánh hoặc thiếu hạ tầng.

Chaparral tăng sức mạnh cho logistics

Không chỉ phục vụ mục đích thương mại, Chaparral còn đang được phát triển cho các nhiệm vụ hậu cần quân sự.

Gần đây, Elroy Air đã bổ sung cho máy bay này ba phương thức giao hàng không cần nhân sự tại điểm nhận, được phát triển theo một hợp đồng với Lục quân Mỹ. Hệ thống mới cho phép Chaparral thả hàng khi đang treo, thả tải trọng trong lúc bay về phía trước hoặc tự hạ cánh rồi dỡ hàng mà không cần người vận hành tại địa điểm tiếp nhận.

Trong một cuộc thử nghiệm hồi tháng 7 tại trụ sở của Elroy Air ở Byron, California, Chaparral đã tự động thả một kiện hàng nặng 68 pound (30 kg) khi đang bay treo phía trên khu vực mục tiêu. Sau đó, máy bay tiếp tục thả một kiện hàng thứ hai nặng 70 pound (31 kg) trong khi bay về phía trước ở độ cao 65 feet (khoảng 20 m).

Cả hai lần thả hàng đều sử dụng tọa độ được cài đặt từ trước và không cần can thiệp trong quá trình thực hiện. Điều này cho thấy Chaparral có thể thực hiện nhiệm vụ ngay cả trong những môi trường bị hạn chế hoặc mất kết nối liên lạc.

Một thử nghiệm khác tập trung vào khả năng giao hàng tự động trên mặt đất. Sau khi hạ cánh, Chaparral tự giải phóng hàng hóa rồi tiếp tục cất cánh, cho phép hoàn thành nhiệm vụ mà không cần đội ngũ mặt đất hoặc thiết bị dỡ hàng chuyên dụng.

Lục quân Mỹ yêu cầu Elroy Air phát triển các khả năng này trong khuôn khổ một hợp đồng nghiên cứu hiện có. Mục tiêu là hỗ trợ các nhiệm vụ tiếp tế tại những khu vực có tranh chấp, vùng xa xôi hoặc nơi cơ sở hạ tầng hạn chế.

Công nghệ tương tự cũng có thể được áp dụng cho hoạt động logistics dân sự, đặc biệt tại những nơi mà máy bay thông thường hoặc mạng lưới giao hàng trên mặt đất gặp khó khăn trong việc tiếp cận.