Su-34 trong chiến tranh Ukraine: Vì sao máy bay ném bom tiền tuyến vẫn quan trọng?

Su-34 là máy bay ném bom tiền tuyến được Nga phát triển chủ yếu để thay thế Su-24. Khi xung đột tại Ukraine chuyển sang cuộc chiến có mật độ phòng không và hệ thống không người lái rất cao, nhiệm vụ của Su-34 cũng thay đổi đáng kể.

Vai trò chính của Su-34 là tấn công các mục tiêu mặt đất. Máy bay có thể mang nhiều loại bom và tên lửa, cho phép đánh vào các vị trí phòng thủ, công sự, kho tàng hoặc mục tiêu quân sự khác.

Trong điều kiện chiến trường hiện đại, khả năng mang tải trọng lớn khiến Su-34 vẫn có giá trị khi cần tạo hỏa lực mạnh trong thời gian ngắn.

Một thay đổi đáng chú ý là việc Nga sử dụng ngày càng nhiều bom có bộ kit dẫn đường và hiệu chỉnh đường bay.

So với bom rơi tự do, những loại vũ khí này cho phép Su-34 tấn công mục tiêu từ khoảng cách xa hơn, giảm nhu cầu đưa máy bay tiến sâu vào vùng có phòng không đối phương.

Điều này đặc biệt quan trọng tại Ukraine. Lực lượng phòng không của cả 2 bên sử dụng nhiều hệ thống khác nhau, từ tên lửa tầm ngắn đến các hệ thống tầm trung và tầm xa.

Nếu máy bay phải bay trực tiếp tới gần mục tiêu, nguy cơ bị phát hiện và đánh chặn sẽ tăng lên.

Vì vậy, Su-34 có thể đóng vai trò như nền tảng phóng vũ khí từ ngoài khu vực nguy hiểm, thay vì phải liên tục bay thấp và áp sát mục tiêu như những máy bay tấn công trong các cuộc chiến trước đây.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa Su-34 có thể hoạt động tự do. Nga đã chịu tổn thất máy bay trong cuộc xung đột và phải điều chỉnh cách sử dụng không quân trước sự phát triển của hệ thống phòng không Ukraine.

Những khu vực được bảo vệ tốt vẫn tạo ra rủi ro lớn đối với máy bay có người lái.

Bên cạnh tên lửa phòng không, UAV cũng làm thay đổi môi trường tác chiến. Máy bay không người lái được sử dụng rộng rãi để trinh sát, phát hiện mục tiêu và theo dõi hoạt động của đối phương.

Điều đó khiến các sân bay, tuyến tiếp tế và những hoạt động chuẩn bị cho nhiệm vụ không kích dễ bị giám sát hơn.

Tác chiến điện tử cũng trở thành một yếu tố quan trọng. Các bên sử dụng hệ thống gây nhiễu và chế áp để làm suy giảm khả năng liên lạc, định vị hoặc dẫn đường của đối phương.

Vì vậy, hiệu quả của một nhiệm vụ không chỉ phụ thuộc vào máy bay mà còn vào khả năng phối hợp giữa trinh sát, tình báo, tác chiến điện tử, vũ khí và nền tảng phóng.

Chiến tranh Ukraine cho thấy Su-34 vẫn có giá trị, nhưng vai trò của nó đã thay đổi. Máy bay không còn đơn giản là phương tiện bay tới gần mục tiêu rồi thả bom.

Thay vào đó, Su-34 ngày càng phụ thuộc vào vũ khí dẫn đường tầm xa, thông tin tình báo và khả năng hoạt động trong môi trường phòng không nguy hiểm.

Điều này cũng cho thấy một nghịch lý của chiến tranh hiện đại: máy bay ném bom tiền tuyến vẫn cần thiết, nhưng khả năng sống sót của nó phụ thuộc ngày càng nhiều vào việc không phải bay quá gần mục tiêu.