Sử dụng thành thạo tiếng dân tộc để giữ vững lòng dân nơi biên cương

Phần thi tập thể tuyên truyền của Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa tại Hội thi tiếng dân tộc Thái trong Bộ đội Biên phòng năm 2026. Ảnh: Viết Lam

Nhiệm vụ từ thực tiễn địa bàn

Trên các tuyến biên giới của đất nước, phần lớn cư dân là đồng bào các dân tộc thiểu số, đời sống còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều. Ở nhiều nơi, một bộ phận người dân chưa sử dụng thành thạo tiếng phổ thông nên giao tiếp, tiếp cận thông tin, tiếp nhận chủ trương, chính sách vẫn còn không ít trở ngại. Từ thực tế đó, yêu cầu đặt ra với cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng là phải chủ động học tập, nắm chắc và sử dụng được tiếng nói của đồng bào để gần dân hơn, hiểu sâu hơn phong tục, tập quán, đời sống văn hóa của từng cộng đồng. Khi nói được tiếng dân tộc, cán bộ, chiến sĩ có thể trực tiếp tuyên truyền, giải thích chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước bằng cách dễ hiểu, gần gũi, phù hợp với từng đối tượng. Từ đó, nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân được nâng lên, sự đồng thuận trong cộng đồng cũng được củng cố.

Ở những địa bàn mà cán bộ, chiến sĩ sử dụng tốt tiếng dân tộc, công tác vận động quần chúng thường đạt hiệu quả rõ nét; người dân sẵn sàng phối hợp với lực lượng chức năng trong bảo vệ đường biên, cột mốc, giữ gìn an ninh trật tự, phòng, chống các loại tội phạm. Việc thông thạo ngôn ngữ của đồng bào cũng giúp bộ đội thuận lợi hơn trong nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, kịp thời giải quyết những vấn đề nảy sinh ngay từ cơ sở. Đồng thời, giúp cán bộ, chiến sĩ tham gia hiệu quả hơn vào các hoạt động giúp dân phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, phòng, chống thiên tai, dịch bệnh. Từ những việc làm cụ thể ấy, hình ảnh người lính Biên phòng gần dân, sát dân, vì nhân dân phục vụ ngày càng được bồi đắp vững chắc.

Từ yêu cầu thực tiễn đó, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị đẩy mạnh phong trào dạy và học tiếng đồng bào các dân tộc thiểu số trong toàn lực lượng. Ở nhiều đơn vị cơ sở, việc học tiếng dân tộc được duy trì thường xuyên, nền nếp, với nhiều cách làm phù hợp, thiết thực. Đại tá Hoàng Văn Hùng, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa cho biết: “Thực hiện sự chỉ đạo của Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng và bám sát tình hình thực tế địa bàn, chúng tôi xác định việc dạy và học tiếng đồng bào dân tộc thiểu số cho cán bộ, chiến sĩ là nhiệm vụ rất quan trọng, thường xuyên. Cùng với việc liên kết với các cơ sở giáo dục mở các lớp dạy, bồi dưỡng tập trung, đơn vị luôn khuyến khích để bộ đội nêu cao tinh thần tự học. Bởi chỉ khi hiểu được tiếng của đồng bào các dân tộc thì mới nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng, tuyên truyền hiệu quả chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước đến các tầng lớp nhân dân. Trên cơ sở đó, phát huy sức mạnh tổng hợp, bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, bình yên địa bàn”.

Thí sinh dự thi thuộc các đơn vị Bộ đội Biên phòng khu vực phía Nam thi kỹ năng viết tại Hội thi tiếng Khmer. Ảnh: Lê Khoa

Nỗ lực từ đơn vị và mỗi cán bộ, chiến sĩ

Hằng năm, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tổ chức hội thi tiếng dân tộc trong toàn lực lượng nhằm đánh giá kết quả triển khai nhiệm vụ, đồng thời tạo điều kiện để các đơn vị giao lưu, học hỏi lẫn nhau. Năm 2026, hội thi được tổ chức theo hai cấp, gồm cấp Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng và cấp khu vực, với 4 thứ tiếng dân tộc: Khmer, Mông, Tày và Thái, thu hút 170 cán bộ, chiến sĩ thuộc 17 đơn vị tham gia. Đây không chỉ là dịp kiểm tra kết quả học tập, mà còn phản ánh mức độ quan tâm, đầu tư của các đơn vị đối với nhiệm vụ có ý nghĩa thiết thực này.

Hướng tới hội thi, các đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức ôn luyện bài bản, khoa học. Từ khâu tuyển chọn thí sinh đến xây dựng nội dung, chương trình luyện tập đều được triển khai nghiêm túc, chặt chẽ, phù hợp với điều kiện thực tế từng đơn vị. Nhiều nơi linh hoạt kết hợp học lý thuyết với thực hành, tăng cường giao tiếp với đồng bào dân tộc để nâng cao khả năng sử dụng ngôn ngữ. Các buổi sinh hoạt chuyên đề, luyện tập theo nhóm, trao đổi kinh nghiệm được duy trì thường xuyên, tạo không khí học tập sôi nổi, hiệu quả. Đằng sau kết quả ấy là sự nỗ lực bền bỉ của nhiều cán bộ, chiến sĩ. Không ít người tranh thủ thời gian ngoài giờ để tự học, tự rèn, kiên trì khắc phục khó khăn về điều kiện học tập. Tinh thần trách nhiệm và ý thức tự giác đã trở thành động lực để mỗi cá nhân không ngừng nâng cao trình độ, hoàn thiện kỹ năng sử dụng tiếng dân tộc trong thực tiễn công tác. Sự chuẩn bị chu đáo cùng quyết tâm cao của các đơn vị không chỉ góp phần nâng chất lượng hội thi, mà còn cho thấy chuyển biến tích cực trong công tác đào tạo, bồi dưỡng tiếng dân tộc trong toàn lực lượng.

Thông qua hội thi, nhiều kinh nghiệm hay, cách làm sáng tạo được chia sẻ, nhân rộng, tạo sức lan tỏa rõ rệt. Đây cũng là dịp để cán bộ, chiến sĩ giao lưu, học hỏi, tăng cường đoàn kết, hiểu biết lẫn nhau. Những phần thi được chuẩn bị công phu, thể hiện tiến bộ rõ về kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, là minh chứng cho sự cố gắng không ngừng của các thí sinh cũng như sự quan tâm của các đơn vị đối với nhiệm vụ học tiếng dân tộc.

Có thể khẳng định, nâng cao khả năng sử dụng tiếng dân tộc là yêu cầu tất yếu, góp phần trực tiếp nâng cao hiệu quả công tác của Bộ đội Biên phòng. Đây không chỉ là nhiệm vụ trước mắt, mà còn mang ý nghĩa lâu dài trong xây dựng lực lượng vững mạnh toàn diện. Thời gian tới, các đơn vị cần tiếp tục duy trì việc học tập, rèn luyện tiếng dân tộc một cách thường xuyên, gắn chặt với thực tiễn công tác; đồng thời có giải pháp đồng bộ để nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng. Với quyết tâm và kết quả đã đạt được, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng sẽ ngày càng thông thạo tiếng dân tộc, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới.