Sử dụng vi sinh bản địa làm nông nghiệp tuần hoàn

Nông dân Nguyễn Văn Huệ (ở phường Bình Lộc) giới thiệu khu ủ men IMO để tự làm phân bón hữu cơ trong vườn nhà.

Nông dân tận dụng nguồn rác thải hữu cơ (HC) từ sinh hoạt, phế - phụ phẩm trong nông nghiệp là nguyên liệu tự ủ phân HC, làm các chế phẩm sinh học trong phòng, trừ dịch bệnh.

Nhân rộng mô hình hay

Ông Nguyễn Văn Huệ là một trong những nông dân tiên phong ứng dụng mô hình sử dụng vi sinh bản địa tự ủ phân bón HC làm nông nghiệp sạch tại phường Bình Lộc. Chính vì vậy, vườn cây rộng hơn 2ha trồng các loại cây ăn trái của ông Huệ phát triển xanh tốt, đạt năng suất cao, chất lượng trái ngon nên được chọn làm điểm mô hình du lịch sinh thái vườn tại địa phương.

Giới thiệu vườn cây ăn trái trĩu quả, ông Nguyễn Văn Huệ cho biết: Gần 2ha trồng mít lá bàng của ông cho sản lượng khoảng 60 tấn trái/năm. Đây là giống mít làm nguyên liệu sản xuất mít sấy. Để tăng thêm thu nhập so với bán trái, nhà vườn tự tổ chức bóc lấy múi mít giao cho doanh nghiệp chế biến mít sấy tại địa phương. Toàn bộ vỏ mít, xơ mít, hạt mít, lá mít, cỏ trong vườn mít… được ủ làm nguồn phân bón HC chăm sóc lại vườn cây.

Ông Huệ cho xây dựng bể xi măng, phế - phụ phẩm bỏ đi sau khi thu hoạch múi mít được đổ vào bể này, tưới vi sinh bản địa tự làm ủ khoảng 2 tháng là hoai mục, trở thành nguồn phân HC rất tốt bón vườn cây. Lợi ích của mô hình này, nông dân tự làm được vi sinh bản địa bằng cách sử dụng cám gạo, rỉ mật, bột đậu nành, men cơm rượu, men tiêu hóa hoặc sữa chua… Dung dịch làm ra có mùi dễ chịu. Chính vì vậy, sử dụng vi sinh bản địa ủ phân không lo ô nhiễm môi trường mà tận dụng được nguồn rác HC, phế - phụ phẩm trong sản xuất nông nghiệp thay vì đổ bỏ gây ô nhiễm môi trường lại thành nguồn nguyên liệu ủ thành phân bón rất tốt cho cây trồng.

Cũng là nông dân tiên phong tại địa phương sử dụng vi sinh bản địa tự ủ phân làm nông nghiệp HC đạt chuẩn xuất khẩu, ông Trần Văn Ban, nông dân ở phường Long Khánh chia sẻ: “Tận dụng được những phế - phụ phẩm nông nghiệp tự ủ phân bón chăm sóc cây trồng theo hướng HC là giải pháp làm nông nghiệp sạch với chi phí rẻ, nông dân có thể dễ dàng ứng dụng. Ngoài tận dụng nguồn cỏ cắt trong vườn, trái bưởi non bỏ đi ủ làm phân bón, tôi tận dụng được tất cả các loại rác HC, phế phẩm nông nghiệp bỏ đi có sẵn tại địa phương. Gần đây, diện tích sầu riêng tăng nhanh, nhiều cơ sở làm sầu riêng bóc múi đông lạnh xuất khẩu đổ bỏ ra môi trường lượng vỏ sầu riêng khổng lồ. Tôi chỉ tốn tiền thuê xe chở lượng vỏ trái bỏ đi này về xịt men bản địa tự chế rồi ủ khoảng 3 tháng là thành phân bón HC. Chất thải chăn nuôi tưới dung dịch vi sinh này cũng nhanh hoai mục, cây trồng hấp thụ tốt hơn”.

Giảm giá thành cho sản xuất nông nghiệp

Từ đầu năm 2025 đến nay, giá các loại vật tư nông nghiệp, đặc biệt là các loại phân bón được sử dụng phổ biến như: urê, kali, NPK… không ngừng tăng cao. Giá phân bón “leo thang” là một trong những thách thức lớn cho ngành trồng trọt. Nông dân phải đối mặt với nhiều khó khăn khi lợi nhuận bị ảnh hưởng lớn, thậm chí sản xuất thua lỗ vì chi phí đầu tư bị đội lên cao hơn so với trước. Do đó, giải pháp sử dụng vi sinh bản địa tự làm phân bón HC được nông dân quan tâm ứng dụng.

Nói về giải pháp giảm chi phí đầu tư khi nông dân chủ động làm được phân bón HC, ông Nguyễn Văn Huệ so sánh: Thời gian trước, khi chưa ứng dụng giải pháp vi sinh này, với hơn 2ha trồng cây ăn trái, nhà vườn mất cả trăm triệu đồng mua phân bón các loại. Với giải pháp này, nhà vườn chỉ tốn vài triệu đồng mua các nguyên liệu làm vi sinh bản địa. Sử dụng nguồn phân HC tự ủ, đất đai trong vườn ngày càng màu mỡ, cây trồng sinh trưởng khỏe nên dịch bệnh phát sinh cũng ít và dễ kiểm soát hơn.

Cùng quan điểm, ông Trần Văn Ban, nông dân phường Long Khánh khẳng định: Trong giai đoạn giá phân bón không ngừng “leo thang” như hiện nay, việc nông dân chủ động sản xuất nguồn phân HC tại chỗ giúp giảm được khoản chi rất lớn trong trồng trọt. Điều quan trọng hơn, đây là giải pháp làm nông nghiệp giá rẻ, cho ra nông sản chất lượng cao đạt chuẩn xuất khẩu đi những thị trường khó tính. Sức khỏe của đất đai, cây trồng và người nông dân gắn bó trên mảnh đất ấy đều được bảo vệ vì không còn tình trạng sử dụng phân, thuốc hóa học tràn lan như trước.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc ứng dụng lợi khuẩn IMO và nấm men rượu MEVI để tạo ra phân bón HC, thuốc bảo vệ thực vật, xử lý rác thải sinh hoạt tại nguồn thành phân bón HC phục vụ trồng trọt không ngừng được nhân rộng. Đến nay, nông dân ứng dụng, với hơn 1 ngàn hécta cây ăn trái, rau màu.