Hoàn thiện hành lang pháp lý cho tàu lặn, thủy phi cơ

Dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến xác định, tàu lặn là tàu thuyền có khả năng hoạt động dưới mặt nước phụ thuộc vào sự hỗ trợ của phương tiện, thiết bị trên mặt nước hoặc trên bờ. Tàu lặn phải được đăng ký, đăng kiểm, có các loại giấy chứng nhận theo quy định.

Hoạt động dịch vụ tàu lặn, thủy phi cơ vui chơi giải trí tại Việt Nam mới phát triển trong mấy năm gần đây (Ảnh minh họa).

Sử dụng tàu lặn, thủy phi cơ cũng được xếp vào dịch vụ hàng hải và đường thủy nội địa, cùng với dịch vụ tàu thuyền phục vụ vui chơi giải trí, du lịch và các mục đích khác trong vùng biển và đường thủy nội địa Việt Nam theo quy định của Chính phủ.

Đồng thời, khi hoạt động phải tuân thủ các quy định liên quan, có trách nhiệm và nghĩa vụ tương đương các loại hình vận tải khác như tàu biển hay phương tiện thủy nội địa, từ tai nạn đâm va hàng hải, cứu hộ hàng hải và đường thủy nội địa, hoạt động đại lý tàu thuyền, hoa tiêu hàng hải và đường thủy…

Căn cứ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, Chính phủ quy định việc áp dụng toàn bộ hoặc các điều, khoản, điểm cụ thể của Bộ luật này đối với tàu lặn, thủy phi cơ.

Cùng với tàu biển, tàu sông, tàu quân sự, tàu công vụ, tàu cá, tàu ngầm, tàu lặn, thủy phi cơ, kho chứa nổi, giàn di động, ụ nổi khi hoạt động trong vùng biển Việt Nam, vùng nước cảng biển, vùng nước thủy nội địa phải tuân thủ chỉ dẫn của báo hiệu hàng hải, báo hiệu đường thủy nội địa và chấp hành quy tắc quốc tế phòng ngừa đâm va tàu thuyền trên biển và quy định pháp luật có liên quan khác.

Theo Cục Hàng hải và Đường thủy VN, việc bổ sung quy định về các loại hình hoạt động tàu lặn, thủy phi cơ vui chơi giải trí, du lịch và các loại hình dịch vụ khác trong vùng biển Việt Nam được thực hiện theo quy định của Chính phủ.

Đồng thời, việc bổ sung quy định giao Chính phủ quy định chi tiết cho từng loại hình dịch vụ đặc thù nhằm bảo đảm linh hoạt, phù hợp tính chất kỹ thuật của từng loại hình dịch vụ.

"Trường hợp phát sinh dịch vụ mới, Chính phủ có thể kịp thời điều chỉnh bằng nghị định, tránh khoảng trống pháp lý và đáp ứng yêu cầu quản lý thực tiễn", cơ quan soạn thảo nhấn mạnh.

Tại Việt Nam, hoạt động dịch vụ tàu lặn du lịch tham quan tại vịnh Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa của Công ty cổ phần Vinpearl từng được Thủ tướng Chính phủ đồng ý nguyên tắc triển khai thí điểm từ năm 2020 nhằm đánh giá thực tiễn hoạt động dịch vụ tàu lặn và hoàn thiện các quy định của pháp luật liên quan.

Tại Nghị định số 34/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định trong lĩnh vực hàng hải cũng đã bổ sung một chương riêng quy định cho loại hình tàu lặn hoạt động du lịch trong vùng nước cảng biển Việt Nam.

Nghị định nêu rõ, tàu lặn chỉ được phép hoạt động lặn tại vùng hoạt động tàu lặn đã được Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam chấp thuận và đã được cơ quan có thẩm quyền giao khu vực biển.

Thuyền viên tàu lặn phải đáp ứng các tiêu chuẩn cụ thể, bao gồm: Có đủ tiêu chuẩn sức khỏe thuyền viên tàu biển và bảo đảm tuổi lao động theo quy định của pháp luật lao động Việt Nam; có Giấy chúng nhận huấn luyện nghiệp vụ cơ bản của thuyền viên tàu biển; có Giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ đặc biệt của thuyền viên tàu biển: Quản lý đám đông đối với tàu khách; huấn luyện an toàn cho nhân viên phục vụ trực tiếp trên khoang hành khách tàu khách; huấn luyện an toàn hành khách đối với tàu khách; quản lý khủng hoảng và phản ứng của con người trên tàu khách.

Đồng thời, phải đáp ứng các điều kiện chuyên môn như tốt nghiệp chuyên ngành điều khiển tàu biển trình độ cao đẳng trở lên; đã đảm nhận chức danh sỹ quan boong tàu biển 6 tháng trở lên; có Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn cho vị trí điều khiển tàu lặn được nhà sản xuất cấp.