Sự kiện kinh tế thế giới nổi bật tuần qua

1. EU triển khai FTA với MERCOSUR từ ngày 1/5, với kỳ vọng mang lại lợi ích cho các nhà xuất khẩu, ngay cả khi hiệp định này không thể bù đắp hoàn toàn thiệt hại từ thuế quan của Mỹ. Các quốc gia ủng hộ, bao gồm Đức và Tây Ban Nha, cho rằng hiệp định sẽ giúp bù đắp cho những ảnh hưởng từ chính sách thuế quan mà Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt và giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc đối với các khoáng sản quan trọng. Trong khi đó, Pháp cùng với các quốc gia khác phản đối thỏa thuận lo ngại nhập khẩu thịt bò và đường giá rẻ sẽ tăng, gây ảnh hưởng đến nông dân trong nước.

Tòa nhà Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. Ảnh: THX/TTXVN

2. UAE rút khỏi OPEC và OPEC+. Quyết định rời khỏi Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vào ngày 1/5 sẽ làm suy giảm đáng kể sức mạnh của liên minh OPEC+ (gồm OPEC và các nước đối tác), trên thị trường toàn cầu. Tuyên bố rút lui được đưa ra vào ngày 28/4 đã chấm dứt gần 60 năm tư cách thành viên của UAE, nhà sản xuất lớn thứ tư trong khối. Động thái này sẽ giải phóng hoàn toàn UAE khỏi các hạn ngạch sản lượng mà OPEC+ đang áp đặt nhằm cân bằng cung cầu thị trường.

Biểu tượng OPEC tại trụ sở của tổ chức này ở Vienna, Áo. Ảnh: THX/TTXVN

3. Tăng trưởng kinh tế Mỹ quý I/2026 tăng chậm hơn dự kiến. Theo ước tính sơ bộ do Bộ Thương mại công bố ngày 30/4, GDP của Mỹ trong quý I/2026 tăng 2% so với cùng kỳ năm 2025. Tốc độ tăng trưởng này cao hơn đáng kể so với mức 0,5% trong quý IV/2025, nhưng vẫn thấp hơn con số dự báo 2,2% của các nhà phân tích. Chi tiêu và đầu tư của chính phủ gia tăng đã thúc đẩy GDP, khi chi tiêu tiêu dùng giảm. Trong khi đó, lạm phát tăng mạnh trong tháng 3/2026, khi xung đột Trung Đột đẩy giá năng lượng lên cao.

4. Trung Quốc xuất khẩu sang Mỹ lượng lớn loại đất hiếm đặc biệt. Số liệu hải quan cho hay trong tháng 3/2026 Trung Quốc đã xuất khẩu sang Mỹ khối lượng lớn một loại đất hiếm đặc biệt được sử dụng trong ngành hàng không vũ trụ và sản xuất chip - động thái cho thấy các biện pháp kiểm soát chặt chẽ có thể đang được nới lỏng. Lô hàng 60 tấn oxit yttrium đã khiến xuất khẩu mặt hàng này tăng 50% so với tổng lượng xuất khẩu sang Mỹ kể từ khi Trung Quốc áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với một số loại đất hiếm vào tháng 4/2025, thời điểm đỉnh điểm của cuộc chiến thương mại song phương.

Quang cảnh cảng hàng hóa tại Thiên Tân, Trung Quốc. Ảnh: THX/TTXVN

5. Fed tiếp tục giữ nguyên lãi suất cơ bản. Ngày 29/4, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3,5 - 3,75%, mức đã được duy trì từ tháng 12/2025, tiếp tục duy trì lập trường thận trọng trong bối cảnh áp lực lạm phát chưa giảm đáng kể do giá năng lượng neo ở mức cao và gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Fed nhận định nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn duy trì tăng trưởng ở mức vừa phải, thị trường lao động ổn định, song rủi ro lạm phát vẫn hiện hữu, đồng thời lưu ý các yếu tố bên ngoài, trong đó có tác động từ cuộc xung đột tại Trung Đông, đã đẩy giá dầu và khí đốt tăng mạnh, kéo theo chi phí vận tải và sản xuất leo thang.

Trụ sở Fed tại Washington, D.C., Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

6. ECB giữ nguyên lãi suất, cảnh báo rủi ro từ xung đột Trung Đông. Tại cuộc họp kết thúc ngày 30/4, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) giữ nguyên lãi suất chủ chốt và cảnh báo rằng rủi ro đối với tăng trưởng và lạm phát đã gia tăng do xung đột tại Trung Đông. Ngân hàng trung ương của 21 quốc gia sử dụng đồng euro giữ nguyên lãi suất tiền gửi chuẩn ở mức 2% đã được duy trì từ tháng 6/2025, còn lãi suất các hoạt động tái cấp vốn chính và cơ chế cho vay cận biên lần lượt giữ ở mức 2,15% và 2,4%.

Trụ sở Ngân hàng Trung ương châu Âu tại Frankfurt, Đức. Ảnh: THX/TTXVN

7. S&P 500 và Nasdaq ghi nhận tháng tăng trưởng mạnh nhất kể từ năm 2020. Hai chỉ số chủ chốt của chứng khoán Mỹ ngày 30/4 đồng loạt thiết lập các kỷ lục mới trong phiên 30/4, khép lại tháng tăng trưởng bùng nổ nhất kể từ năm 2020. Ngoài ra, đà hưng phấn của thị trường cũng được thúc đẩy bởi niềm tin vào lợi nhuận doanh nghiệp và sức chống chịu tốt của nền kinh tế Mỹ. Kết thúc phiên giao dịch tại New York, chỉ số công nghiệp Dow Jones tăng mạnh 1,6% lên 49.652,14 điểm. Cả S&P 500 và Nasdaq đều đóng cửa với mức kỷ lục mới trong phiên này. Tính chung trong tháng 4, S&P 500 đã tăng 10% và Nasdaq bứt phá tới 15%.

8. Hàn Quốc vượt qua Anh trở thành thị trường chứng khoán lớn thứ 8 thế giới, nhờ đà tăng mạnh của các doanh nghiệp công nghệ gắn với trí tuệ nhân tạo (AI). Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, tổng giá trị vốn hóa của các doanh nghiệp niêm yết tại Hàn Quốc đã tăng hơn 45% từ đầu năm nay, lên 4.040 tỷ USD. Trong khi đó, thị trường Anh chỉ tăng khoảng 3%, đạt 3.990 tỷ USD. Đáng chú ý, vào cuối năm 2024, quy mô thị trường chứng khoán Anh vẫn lớn gấp đôi so với Hàn Quốc. Đà tăng của thị trường Hàn Quốc phản ánh xu hướng toàn cầu dịch chuyển sang các doanh nghiệp liên quan đến AI.

9. Doanh thu của Apple cao kỷ lục trước thềm chuyển giao lãnh đạo. Ngày 30/4, tập đoàn công nghệ Apple công bố báo cáo tài chính ghi nhận khởi đầu năm mới thành công nhất trong lịch sử hãng. Nhờ nhu cầu mạnh mẽ dành cho dòng iPhone 17 và sự bứt phá của mảng dịch vụ kỹ thuật số, "Táo khuyết" đạt mức lợi nhuận 29,6 tỷ USD trên tổng doanh thu kỷ lục 111,2 tỷ USD trong quý kết thúc vào tháng 3/2026. Kết quả kinh doanh này diễn ra trong bối cảnh Apple đang chuẩn bị cho cuộc chuyển giao quyền lực mang tính lịch sử. Ông Tim Cook sẽ rời ghế CEO vào cuối năm nay để đảm nhận vị trí Chủ tịch điều hành Hội đồng quản trị.