Sự lớn mạnh của doanh nghiệp tư nhân

Những số liệu trong kết quả tổng điều tra kinh tế 2026 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố mới đây không chỉ cung cấp những con số thống kê thuần túy, mà còn phác họa rõ nét bức tranh chuyển dịch của nền kinh tế Việt Nam trong những năm gần đây.

Trải qua giai đoạn đầy biến động 2020-2025, cấu trúc các thành phần kinh tế đã có sự phân hóa mạnh mẽ, rõ nhất là sự thu hẹp quy mô và “tự đào thải” của các cơ sở kinh tế cá thể và sự lớn mạnh của khu vực doanh nghiệp tư nhân.

Theo kết quả điều tra, năm 2025, cả nước có gần 5,3 triệu cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể, nhưng tốc độ tăng đang chậm hơn so với số liệu các kỳ tổng điều tra trước đó. Điều này phản ánh một cuộc sàng lọc tự nhiên và bước chuyển dịch cơ cấu tất yếu của bộ phận này. Sự chuyển dịch đó trước hết đến từ sức ép của mô hình sản xuất kinh doanh mới. Nếu như trước kia, mô hình kinh tế hộ gia đình vốn dựa trên quy mô nhỏ lẻ, quản trị truyền thống, manh mún và chi phí lao động thấp, thì giờ đây với sự bùng nổ của kinh tế số, thương mại điện tử và các chuỗi cung ứng hiện đại đã tác động đến các cơ sở kinh tế cá thể.

Bên cạnh đó, những thay đổi chính sách về thuế đã đặt ra rào cản chi phí tuân thủ ngày càng cao, cộng với việc thiếu hụt vốn, khó tiếp cận công nghệ và năng suất lao động thấp khiến nhiều hộ kinh doanh không thể trụ vững trong mô hình cũ, buộc phải giải thể, thu hẹp hoặc nâng cấp lên mô hình mới.

Con số thống kê trên cũng phản ánh một thực tế tích cực. Đà tăng chậm của khu vực cá thể là hệ quả của việc một bộ phận lớn các hộ kinh doanh tiềm năng đã chủ động chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp. Điều này giúp dịch chuyển lực lượng lao động và nguồn lực vật chất từ khu vực phi chính thức sang khu vực chính thức - nơi có nền tảng quản trị bài bản, đóng góp thuế minh bạch và năng suất lao động cao hơn.

Trong khi khu vực cá thể thu hẹp dưới sức ép tự đào thải, số lượng doanh nghiệp tư nhân ghi nhận xu hướng tăng mạnh. Theo số liệu thống kê, tính đến ngày 31-12-2025, trong số gần 860.000 doanh nghiệp đang hoạt động có kết quả sản xuất kinh doanh (trong tổng số hơn 1,2 triệu doanh nghiệp được thu thập thông tin trên cả nước), nhóm doanh nghiệp tư nhân tiếp tục giữ vai trò chủ đạo về số lượng với gần 830.000 doanh nghiệp đang hoạt động, tăng hơn 25% so với năm 2020. Đây là bằng chứng cho thấy sinh khí mới và năng lực phản ứng nhanh nhạy của khối doanh nghiệp tư nhân trước những thay đổi lớn về chính sách.

Sự gia tăng về lượng của nhóm doanh nghiệp tư nhân cũng đã khẳng định vị trí “trụ cột” của khu vực này trong việc giải quyết việc làm, huy động nguồn vốn và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế. Đây cũng là hệ quả tất yếu của quá trình dịch chuyển cơ cấu kinh tế theo hướng chính thức hóa và hiện đại hóa. Đó là khi khu vực kinh tế cá thể thu hẹp dần để nhường dư địa cho khu vực doanh nghiệp phát triển, giảm bớt tính manh mún, chuyển sang giai đoạn tích tụ và tập trung nguồn lực để tạo ra những đơn vị kinh tế có quy mô và sức cạnh tranh cao hơn. Điều này cũng cho thấy các chính sách cải thiện môi trường đầu tư, cắt giảm thủ tục hành chính và khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân của Đảng và Nhà nước đã thực sự phát huy tác dụng.

LƯU THỦY

Nguồn SGGP: https://sggp.org.vn/su-lon-manh-cua-doanh-nghiep-tu-nhan-post862326.html