Sứ mệnh Artemis 2 vừa ngắm Trái Đất thì gặp sự cố rất con người

Lần đầu tiên kể từ sau kỷ nguyên Apollo, một phi hành đoàn mang theo nhiệm vụ đưa con người quay trở lại vùng không gian lân cận Mặt Trăng đang lướt đi giữa khoảng không vô tận. Chuyến đi lịch sử này mang trong mình hai mảng màu đối lập đến kỳ lạ. Ở một góc nhìn, đó là đỉnh cao của trí tuệ, nơi cỗ máy Orion ghi lại những hình ảnh tráng lệ làm say đắm hàng tỉ người trên Trái Đất. Ở một góc nhìn khác, chuyến du hành lại đối diện với những sự cố kỹ thuật vô cùng đời thường, kéo tuột những nhà thám hiểm vĩ đại về với giới hạn sinh lý cơ bản nhất của con người. Sự cố hệ thống vệ sinh trên tàu diễn ra trùng thời điểm những bức ảnh ngoạn mục được truyền về đã tạo nên một lăng kính chân thực về sự khắc nghiệt của việc sinh tồn ngoài không gian.

Những hình ảnh tráng lệ từ nửa chặng đường Sứ mệnh Artemis 2

Khi tàu vũ trụ Orion chạm đến cột mốc giữa đoạn đường từ Trái Đất đến Mặt Trăng, phi hành đoàn đã bắt trọn khoảnh khắc tráng lệ của hệ mặt trời. Thông qua hệ thống camera độ phân giải siêu cao gắn bên ngoài mô-đun dịch vụ, những hình ảnh trực tiếp đầu tiên đã được gửi về trung tâm điều khiển Houston. Khung cảnh viên bi xanh Trái Đất lơ lửng, cuộn trào những dải mây trắng và đại dương bao la, dần thu nhỏ lại giữa nền đen tĩnh mịch tạo ra một cảm xúc choáng ngợp. Cùng lúc đó, bề mặt xám xịt với chi chít hố thiên thạch của Mặt Trăng đang lớn dần lên trong tầm mắt, hiện thực hóa giấc mơ tiến ra biển lớn vũ trụ.

Mái tóc của nữ phi hành gia Christina Koch tạo nên khung cảnh nên thơ khi ngắm Trái Đất

Hình trái đất lưỡi liềm được nhìn từ tàu Orion

Để truyền tải được khối lượng dữ liệu hình ảnh và video đồ sộ này với tốc độ gần như tức thời, cơ quan không gian NASA đã triển khai hệ thống liên lạc quang học bằng tia laser tân tiến nhất. Ánh sáng laser mã hóa dữ liệu xuyên qua hàng trăm ngàn kilomet không gian, vượt xa năng lực của các hệ thống sóng vô tuyến truyền thống. Những đoạn phim này mang giá trị khoa học to lớn, giúp các chuyên gia đánh giá tình trạng hoạt động của các tấm pin mặt trời và hệ thống tản nhiệt bên ngoài vỏ tàu.

Về mặt tâm lý, những thước phim sắc nét này kết nối phi hành đoàn với quê hương, khơi dậy niềm tự hào mãnh liệt cho hàng triệu người đang nín thở theo dõi. Các phi hành gia đã chia sẻ cảm giác nhỏ bé đến nhường nào khi chiêm ngưỡng trọn vẹn hành tinh mẹ nằm lọt thỏm giữa không gian bao la. Ánh sáng rực rỡ từ Trái Đất phản chiếu qua cửa sổ tàu Orion giống như một ngọn hải đăng vĩ đại, soi sáng hành trình dấn thân vào vùng lãnh thổ chưa từng được con người hiện đại khám phá trong suốt hơn năm thập kỷ qua. Ánh nhìn xa xăm về phía Mặt Trăng củng cố niềm tin vững chắc rằng nhân loại đang thực sự bước những bước vững chãi trên hành trình trở thành một giống loài đa hành tinh.

Giới hạn của sinh học: Rắc rối tế nhị từ chiếc bồn cầu vi trọng lực

Tuy nhiên, bức tranh hoàn mỹ về hành trình khám phá vũ trụ vĩ đại đã nhanh chóng bị kéo tuột về thực tại bởi một sự cố kỹ thuật vô cùng tế nhị. Trái ngược hoàn toàn với vẻ đẹp thơ mộng bên ngoài cửa sổ, bên trong không gian chật hẹp của cabin, các phi hành gia đang phải đối mặt với sự cố hỏng hóc của Hệ thống Quản lý Chất thải Toàn cầu (UWMS) – hay nói cách khác là hệ thống nhà vệ sinh không gian. Trong môi trường vi trọng lực, mọi chất lỏng và chất thải rắn đều có xu hướng trôi nổi tự do. Việc quản lý chúng đòi hỏi một cơ chế bơm hút chân không cực kỳ phức tạp để đảm bảo cabin luôn sạch sẽ và an toàn.

Khi hệ thống quạt hút của UWMS bất ngờ ngừng hoạt động, sinh hoạt thường nhật lập tức biến thành một cơn ác mộng kỹ thuật. Bầu không khí bên trong con tàu là một hệ thống tuần hoàn khép kín hoàn toàn. Bất kỳ sự rò rỉ chất thải nào cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến hệ hô hấp, làm hỏng các bảng mạch điện tử tinh vi và phá hủy tinh thần của phi hành đoàn. Để giải quyết tình huống khẩn cấp, các nhà du hành buộc phải sử dụng các phương án dự phòng thủ công, cụ thể là những chiếc túi thu gom chuyên dụng được dán trực tiếp vào cơ thể. Biện pháp này vốn là nỗi ám ảnh của các phi hành gia thời kỳ Apollo, mang đến sự bất tiện tột độ và tốn rất nhiều thời gian để thao tác một cách an toàn.

Sự cố này phản ánh một thực tế khắc nghiệt: dù nhân loại có chế tạo ra những hệ thống đẩy tên lửa mạnh mẽ đến đâu, hay những ống kính viễn vọng nhìn thấu không gian sâu thẳm, con người vẫn mãi bị trói buộc bởi những nhu cầu sinh học yếu ớt. Dưới mặt đất, đội ngũ kỹ sư đang phải làm việc thâu đêm, liên tục gửi lên tàu những chuỗi mã lệnh chẩn đoán lỗi và hướng dẫn phi hành đoàn tháo lắp các chi tiết cơ khí bằng bộ công cụ hạn hẹp.

Chuyến bay Artemis 2 đang chứng minh rằng việc đưa con người ra ngoài không gian là một bài toán cân bằng đầy rủi ro giữa sự vĩ đại của khoa học kỹ thuật và sự mỏng manh của cơ thể vật lý. Một bộ phận cơ khí nhỏ gọn chịu trách nhiệm xử lý rác thải cũng mang tầm quan trọng sống còn ngang bằng với hệ thống định vị giữa các vì sao. Giữa môi trường vô trọng lực đầy rẫy tia bức xạ, cuộc chiến sinh tồn thực sự đôi khi không bắt nguồn từ những hiện tượng vũ trụ vĩ mô, mà đến từ chính việc kiểm soát những nhu cầu cơ bản nhất của con người.