Sự phân kỳ chính sách giữa Fed và các NHTW lớn

1. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed)

Fed đã giữ nguyên lãi suất vào ngày 28/1 và phát đi tín hiệu có thể duy trì ổn định lãi suất trong một thời gian khi thị trường lao động có dấu hiệu ổn định, còn lạm phát vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu 2%.

Tuy nhiên, các nhà giao dịch đang dự đoán Fed sẽ cắt giảm lãi suất thêm hai lần nữa trong năm nay, song động thái đầu tiên có thể diễn ra vào tháng 6, tức sau khi nhiệm kỳ của ông Jerome Powell kết thúc.

Kỳ vọng trên càng được củng cố sau khi Tổng thống Donald Trump đề cử cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh làm người lãnh đạo Fed khi nhiệm kỳ của ông Powell kết thúc vào tháng 5 tới. Mặc dù Warsh được kỳ vọng sẽ không cắt giảm mạnh lãi suất như các ứng viên khác, song hiện ông cũng có quan điểm khá ôn hòa khi đã phát biểu trước đó rằng, lãi suất nên thấp hơn nhiều so với hiện tại.

2. NHTW Anh (BOE)

BOE cũng đã quyết định giữ nguyên lãi suất vào ngày 5/2 sau một cuộc bỏ phiếu sít sao với 5 phiếu ủng hộ và 4 phiếu phản đối, đồng thời cho rằng việc nới lỏng hơn nữa là một lựa chọn khả thi khi tăng trưởng tiền lương đang chậm lại.

“Dựa trên bằng chứng hiện tại, lãi suất ngân hàng có khả năng sẽ được giảm thêm, nhưng việc đánh giá về việc nới lỏng chính sách hơn nữa sẽ trở nên khó quyết định hơn”, Thống đốc BOE Andrew Bailey cho biết tại buổi họp báo hôm 5/2.

“Một mặt, việc cắt giảm lãi suất ngân hàng quá nhanh hoặc quá nhiều có thể dẫn đến áp lực lạm phát kéo dài, đòi hỏi chính sách phải thay đổi. Mặt khác, việc chờ đợi quá lâu để nới lỏng chính sách có thể phải trả giá bằng sự suy giảm mạnh hơn trong hoạt động kinh tế và sau đó là lạm phát, đòi hỏi phải nới lỏng chính sách nhiều hơn”, ông nói thêm.

Các nhà giao dịch hiện đang dự báo, BOE sẽ cắt giảm lãi suất gần 50 điểm cơ bản trong năm nay, tăng so với mức 35 điểm cơ bản trước khi quyết định về lãi suất được đưa ra.

3. NHTW châu Âu (ECB)

Cũng giữ nguyên lãi suất chủ chốt ở mức 2% vào ngày 5/2, song ECB phát đi tín hiệu có thể duy trì ổn định lãi suất trong một thời gian khi cơ quan này tái khẳng định, lạm phát trong khu vực sẽ ổn định ở mức mục tiêu 2% trong trung hạn. Trong khi nền kinh tế vẫn "kiên cường trong môi trường toàn cầu đầy thách thức", nhấn mạnh tỷ lệ thất nghiệp thấp, bảng cân đối kế toán khu vực tư nhân vững chắc và việc triển khai dần chi tiêu công cho quốc phòng và cơ sở hạ tầng.

Phát biểu tại buổi họp báo sau quyết định chính sách hôm 5/2, Chủ tịch ECB Christine Lagarde cũng khẳng định, “chúng ta đang ở một vị trí tốt và lạm phát cũng đang ở mức tốt”.

Tuy nhiên sự mạnh lên của đồng euro trong thời gian gần đây đang khiến nhiều nhà hoạch định chính sách của ECB lo ngại có thể kéo lạm phát trong khu vực giảm thấp, buộc cơ quan này phải điều chỉnh chính sách.

Andrew Kenningham – Chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Âu của Capital Economics cho rằng, động thái lãi suất tiếp theo có khả năng là cắt giảm tăng trưởng kinh tế có thể sẽ không đạt kỳ vọng và lạm phát lõi sẽ giảm xuống dưới 2% và duy trì ở mức đó trong nửa cuối năm. “Chúng tôi đã dự kiến hai lần cắt giảm lãi suất 25 điểm cơ bản, vào tháng 9 và tháng 12 năm nay, đưa lãi suất tiền gửi xuống 1,5%”, ông nói.

4. NHTW Na Uy (Norges Bank)

Norges Bank đã giữ lãi suất chủ chốt ở mức 4% vào tháng trước và nhắc lại rằng việc cắt giảm lãi suất có thể sẽ diễn ra vào cuối năm nay.

Tuy nhiên, việc nới lỏng hơn nữa lại không phù hợp với dữ liệu mới nhất. Tỷ lệ lạm phát lõi của Na Uy đã tăng bất ngờ lên 3,1% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 12, cho thấy nhu cầu nội địa vẫn mạnh mẽ.

5. Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB)

Ở mức 0%, SNB có lãi suất thấp nhất trong số các NHTW lớn trên thế giới, và có khả năng sẽ duy trì ở mức này trong thời gian tới. Dự báo lạm phát dài hạn của SNB vẫn nằm trong phạm vi mục tiêu 0-2%, nhưng ngân hàng này đang đối mặt với bối cảnh khó khăn: áp lực giá cả vẫn còn yếu, trong khi đồng franc Thụy Sĩ, vốn được coi là tài sản trú ẩn an toàn, đang ở gần mức cao nhất trong nhiều năm so với đồng euro và đôla.

Cuộc họp tiếp theo của ngân hàng sẽ diễn ra vào ngày 19/3.

6. NHTW Thụy Điển (Riksbank)

Riksbank đã giữ lãi suất ở mức 1,75% vào ngày 29/1 và báo hiệu rằng chính sách có khả năng sẽ không thay đổi trong một thời gian. “Sự không chắc chắn liên quan đến triển vọng lạm phát và hoạt động kinh tế đã gia tăng”, Riksbank cho biết và nói thêm, cơ quan này đang theo dõi sát sao các diễn biến và sẵn sàng điều chỉnh chính sách tiền tệ nếu triển vọng thay đổi.

Riksbank đã cắt giảm lãi suất tám lần kể từ mùa xuân năm 2024, lần gần đây nhất là vào tháng 9/2025, nhằm khuyến khích người tiêu dùng thận trọng bắt đầu chi tiêu. Nền kinh tế Thụy Điển đã bắt đầu phục hồi và chính phủ dự kiến tăng trưởng GDP khoảng 3,0% trong năm nay sau mức 1,0% vào năm 2025.

Tuy nhiên, sau khi duy trì ở mức cao trong phần lớn năm 2025, lạm phát dự kiến sẽ giảm xuống, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 2% của Riksbank. Bởi vậy nên mặc dù kịch bản chính của các nhà phân tích là không thay đổi lãi suất chính sách cho đến đầu năm 2027, tuy nhiên, khả năng cắt giảm lãi suất một lần nữa vẫn chưa hoàn toàn bị loại trừ.

Cuộc họp chính sách tiếp theo của Riksbank diễn ra ngày 19/3.

7. NHTW Canada (BoC)

BoC đã giữ nguyên lãi suất ở mức 2,25% trong tháng 1, song Thống đốc Tiff Macklem cho biết mức độ bất ổn thương mại cao khiến việc dự đoán khi nào và bằng cách nào lãi suất có thể thay đổi tiếp theo trở nên khó khăn.

“Mặc dù Hội đồng (chính sách tiền tệ) đánh giá lãi suất chính sách hiện tại là phù hợp dựa trên triển vọng của chúng tôi, nhưng sự đồng thuận chung là sự bất ổn gia tăng khiến việc dự đoán thời điểm hoặc hướng đi của sự thay đổi tiếp theo trong lãi suất chính sách trở nên khó khăn”, ông Macklem nói.

Hiện các nhà kinh tế và thị trường đang chia rẽ về hướng đi của chính sách tiền tệ của BoC trong năm nay. Theo đó nhiều nhà kinh tế dự đoán có thể sẽ có một đợt cắt giảm lãi suất nữa để hỗ trợ nền kinh tế đang phải vật lộn với thuế quan của Trump.

Tuy nhiên, thị trường tiền tệ đang dự báo sẽ không có đợt cắt giảm nào cho đến năm 2026, nhưng các dự đoán lại nghiêng về khả năng tăng lãi suất trong quý cuối cùng.

8. Ngân hàng Dự trữ New Zealand (RBNZ)

Với lạm phát hàng năm tăng nhanh lên 3,1% trong quý 4 năm 2025, RBNZ có thể đã kết thúc chu kỳ nới lỏng. Thị trường đang dự báo gần hai đợt tăng lãi suất 25 điểm cơ bản vào cuối năm.

9. Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA)

RBA hôm 3/2 đã tăng lãi suất lên 3,85%, lần tăng lãi suất đầu tiên của cơ quan này trong 2 năm. Trước đó RBA đã cắt giảm lãi suất tổng cộng 75 điểm cơ bản kể từ tháng 2/2025 tới tháng 8/2025.

Lý giải cho quyết định tăng lãi suất của mình, RBA cho biết trong thông cáo phát đi sau đó rằng, mặc dù lạm phát đã giảm đáng kể kể từ đỉnh điểm năm 2022, nhưng nó đã tăng mạnh trong nửa cuối năm 2025. “Hội đồng (Hội đồng chính sách tiền tệ - cơ quan thiết lập lãi suất của RBA) đã theo dõi sát sao nền kinh tế và đánh giá rằng một phần sự gia tăng lạm phát phản ánh áp lực về năng lực sản xuất lớn hơn. Do đó, Hội đồng cho rằng lạm phát có khả năng sẽ duy trì ở mức trên mục tiêu trong một thời gian”, thông cáo nêu rõ.

Các nhà giao dịch dự đoán một đợt tăng lãi suất khác vào giữa năm.

“Với việc RBA hiện dự đoán lạm phát sẽ giảm chậm hơn (mặc dù lộ trình lãi suất cao hơn), rủi ro rõ ràng nghiêng về một loạt các đợt tăng lãi suất hơn là một động thái đơn lẻ – đặc biệt là sau quyết định nhất trí ngày hôm nay”, Harry Murphy Cruise - trưởng bộ phận nghiên cứu kinh tế của Oxford Economics Australia cho biết.

10. NHTW Nhật bản (BOJ)

Năm 2025, BOJ là NHTW lớn duy nhất duy trì chính sách thắt chặt trong khi các ngân hàng khác nới lỏng. Tuy nhiên hiện BOJ không còn là trường hợp ngoại lệ nữa.

Theo đó, BOJ đã nâng lãi suất vào tháng 12 lên mức cao nhất trong 30 năm và sau đó giữ ổn định trong tháng Giêng. Quan điểm chính sách tiền tệ và tài chính ôn hòa của Thủ tướng Sanae Takaichi có thể làm phức tạp thêm hướng đi của BOJ, đặc biệt nếu bà giành được đa số phiếu áp đảo trong cuộc bầu cử sớm vào Chủ nhật.

Hà Vy