Sự thật đăng kiểm viên 'đạp thốc ga trong 1 giây' ở xe máy dầu có như 'phá xe'?

Theo khảo sát của PV VietNamNet, trái với trạng thái lo âu như những thông tin được đăng tải trên mạng xã hội trước đó, nhiều chủ xe máy dầu đã khá bình thản, thậm chí còn vui mừng khi xe của mình vượt mức tiêu chuẩn khí thải quy định.

Tình trạng xe bị ùn ứ khi đi đăng kiểm đã không còn diễn ra như ngày đầu triển khai theo quy định đăng kiểm mới. Ảnh: Ngô Minh

Dẫu vậy, thao tác "đạp hết chân ga trong 1 giây" hiện đang được áp dụng cho xe sử dụng động cơ diesel vẫn là chủ đề gây tranh luận trong những ngày gần đây.

Trao đổi vấn đề này với VietNamNet, anh Đặng Tiến Mạnh, đăng kiểm viên lâu năm tại một trung tâm đăng kiểm nằm trên đường Phạm Văn Đồng, cho biết đây không phải là hành động "hành hạ xe" như nhiều người nghĩ mà là bước kiểm tra kỹ thuật bắt buộc trong quy trình đăng kiểm khí thải ô tô.

Chuẩn bị kỹ trước khi "đạp hết ga" chính thức đo khí thải ô tô

Anh Mạnh chỉ tay về chiếc xe bán tải Ford Ranger đời 2016 đang nổ máy để chờ bước cuối cùng là đo khí thải. Thi thoảng lại thấy đăng kiểm viên đạp ga vài nhịp khá mạnh, khiến vài người đang đứng cạnh bên giật mình. Anh cho biết: "Thú thực, anh em chủ xe xót xe một, chúng tôi ngồi lên xe đạp thốc ga cũng áp lực mười".

Tuy nhiên, vị đăng kiểm này trấn an: "Trước khi bắt đầu phép đo chính thức, kiểm định viên thường cho xe nổ máy ở chế độ không tải tối thiểu 1 phút, sau đó vù ga hết cỡ nhanh và dứt khoát khoảng 2-3 lần, thường chỉ diễn ra trong chưa tới 1 giây."

Mục đích của các thao tác đạp hết ga trong 1 giây là nhằm thổi sạch muội than và cặn bẩn còn đọng lại trong ống xả. Trong khoảng thời gian ngắn này, lượng nhiên liệu phun vào buồng đốt tăng mạnh, trong khi lượng không khí chưa kịp cân bằng dẫn tới hiện tượng cháy không hoàn toàn, đây chính là nguyên nhân khiến khói đen xuất hiện. Nếu bỏ qua bước này, kết quả đo có thể bị sai lệch do lượng muội tích tụ từ trước.

Ngoài ra, điều này còn giúp phát hiện các dấu hiệu bất thường nếu có, từ đó có thể thông báo cho chủ xe biết được tình trạng xe để tránh những hư hỏng phát sinh.

Các đăng kiểm viên đều phải kiểm tra tình trạng "sức khỏe" của xe trước khi tiến hành đo khí thải bằng cách đạp hết chân ga. Ảnh: Ngô Minh

Anh Mạnh cho biết nhiều người không hiểu về quy trình kiểm tra khí thải ô tô, cứ nghĩ chỉ đơn giản là cắm thiết bị đo vào ống xả rồi đạp thốc ga theo cảm hứng cho "sướng chân". Thực tế, quy trình này được thực hiện khá chặt chẽ.

Trước khi đo, xe phải đáp ứng các điều kiện kỹ thuật cơ bản. Động cơ đảm bảo đã được làm nóng hoàn toàn, nhiệt độ dầu bôi trơn phải trên 60 độ C. Nước làm mát, dầu máy phải đầy đủ theo đúng quy định của nhà sản xuất.

Đặc biệt, hệ thống xả phải kín khít tuyệt đối và toàn bộ phụ tải điện, hệ thống điều hòa phải được tắt hết để giúp động cơ tập trung toàn bộ công suất cho quá trình tăng vòng tua lên cao nhất.

Sau bước "dọn đường", phép đo chính thức mới được tiến hành. Kiểm định viên lắp đặt đầu lấy mẫu khí thải vào ống xả và cảm biến đo tốc độ động cơ, rồi đạp hết chân ga cho đến khi máy tính có thông báo nhả chân ga. Toàn bộ quá trình thường chỉ kéo dài khoảng 2-3 giây, anh Mạnh giải thích.

Đăng kiểm viên đang kiểm tra khí thải của một mẫu bán tải chạy dầu theo phương pháp gia tốc tự do. Ảnh: Ngô Minh

Phép thử không chỉ thực hiện vài lần đơn lẻ. Quy định cho phép thực hiện nhiều lần, tối đa 15 lần cho đến khi có 3 lần đo hợp lệ liên tiếp, sau đó lấy giá trị trung bình để đánh giá. Nếu độ khói vượt ngưỡng quy định, xe sẽ không đạt kiểm định khí thải.

Vì sao phải đạp hết chân ga khi đo khí thải?

Theo anh Mạnh, dựa trên quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải ô tô mới đang áp dụng tại Việt Nam, xe máy dầu được kiểm tra theo phương pháp gia tốc tự do. Hiểu đơn giản, đăng kiểm viên sẽ tăng vòng tua động cơ lên mức tối đa trong thời gian ngắn để đo lượng khói thải phát ra từ ống xả.

Đối với động cơ dầu chạy nhiên liệu diesel, đặc thù quá trình đốt cháy xả ra rất nhiều muội than và hạt vi mô. Vì vậy, chỉ tiêu quan trọng nhất khi kiểm tra khí thải là độ khói N (% HSU) - thông số thể hiện mức độ ô nhiễm của khí xả.

Thiết bị đo khí thải sử dụng cảm biến quang học để xác định mật độ khói. Để thiết bị ghi nhận độ khói chính xác nhất, động cơ phải đạt đến trạng thái phát thải lớn nhất trong thời gian ngắn. Đây chính là lý do đăng kiểm viên phải đạp hết chân ga để đưa vòng tua lên tối đa, vị đăng kiểm viên này giải thích.

Rủi ro hỏng hóc vì "đạp hết chân ga": Lỗi do đâu?

Thực tế đã ghi nhận nhiều chủ xe có tâm lý lo ngại xe bị hỏng động cơ trong quá trình kiểm tra khí thải như đứt dây curoa cam, gãy tay biên hay thổi gioăng mặt máy. Tuy nhiên, anh Mạnh cho biết, những sự cố như vậy nếu có xảy là do xe quá cũ hoặc bảo dưỡng kém.

Đăng kiểm viên này chia sẻ thẳng thắn: "Để loại bỏ rủi ro này, những thao tác kiểm tra trước đó khi xe chạy không tải sẽ giúp chúng tôi phát hiện vấn đề sớm. Nếu phát hiện tiếng gõ kim loại, rung giật mạnh, rò rỉ dầu, rò rỉ nhiên liệu hoặc đèn cảnh báo động cơ bật sáng, phép đo sẽ không được tiến hành."

Trong trường hợp phía đăng kiểm đã thông báo phương tiện có nguy cơ hỏng hóc nhưng chủ xe vẫn muốn tiếp tục kiểm tra, trung tâm đăng kiểm sẽ yêu cầu ký cam kết tự chịu trách nhiệm trước khi thực hiện phép thử.

Một chiếc xe máy dầu nhiều năm tuổi được bảo dưỡng đầy đủ hoàn toàn có thể vượt mức tiêu chuẩn khí thải. Ảnh: Ngô Minh

Còn theo các chuyên gia kỹ thuật ô tô, với một động cơ diesel còn tốt, được bảo dưỡng định kỳ đúng cách, việc vù ga tối đa trong vài giây không tải gần như không gây hại.

Để xe máy dầu vượt qua bài kiểm tra khí thải nghiêm ngặt một cách trơn tru và nhanh chóng, việc bảo dưỡng xe máy dầu trước khi đăng kiểm như thay dầu, lọc dầu, lọc gió và vệ sinh hệ thống kim phun, bộ xúc tác khí thải... là điều mà mọi chủ xe cần ưu tiên hàng đầu.

Hãy để lại bình luận bên dưới hoặc chia sẻ bài viết về Báo VietNamNet theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!

Ngô Minh