Gỡ chồng chéo, nâng hiệu quả quản lý an ninh dữ liệu

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu tại phiên họp thảo luận về nhóm dự án thuộc lĩnh vực an ninh. Ảnh: Phạm Thắng

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu tại phiên họp thảo luận về nhóm dự án thuộc lĩnh vực an ninh. Ảnh: Phạm Thắng

Không để phát sinh thủ tục

Tán thành sự cần thiết xây dựng Luật An ninh dữ liệu, các đại biểu cho rằng trong bối cảnh dữ liệu ngày càng gắn với hoạt động của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và đời sống xã hội, bảo đảm an ninh dữ liệu không chỉ nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia mà còn tạo nền tảng cho chuyển đổi số và phát triển kinh tế dữ liệu. Tuy nhiên, một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là sự giao thoa giữa dự án Luật An ninh dữ liệu với Luật Dữ liệu, Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và các luật chuyên ngành.

Các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: Phạm Thắng

ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) cho rằng, nếu cùng một hệ thống, cùng một hoạt động xử lý hoặc chuyển dữ liệu phải đáp ứng nhiều yêu cầu về hồ sơ, đánh giá, biện pháp kỹ thuật và nhân sự thì có thể làm gia tăng chi phí tuân thủ, trong khi hiệu quả quản lý chưa chắc được nâng lên tương ứng.

Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng Nguyễn Thị Việt Nga phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Theo đại biểu, việc dự thảo Luật sắp xếp thủ tục thành các nhóm và giao một đầu mối tiếp nhận là hướng xử lý phù hợp nhưng cần nhìn vào thực chất số lượng thủ tục mà tổ chức, doanh nghiệp phải thực hiện. Quan trọng là phải làm rõ một hệ thống dữ liệu khi đưa vào vận hành phải nộp hồ sơ bao nhiêu lần, chờ bao nhiêu quyết định và chịu tổng chi phí bao nhiêu.

Các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: Phạm Thắng

Đại biểu kiến nghị Chính phủ và cơ quan soạn thảo lập danh mục đầy đủ các thủ tục dự kiến phát sinh, xác định rõ căn cứ, đối tượng, hồ sơ, thời hạn, số lần thực hiện và chi phí tuân thủ. Đồng thời, cần đối chiếu với các thủ tục đang được quy định tại pháp luật về dữ liệu, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân để tránh yêu cầu tổ chức, cá nhân thực hiện lại những nội dung đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn Nguyễn Đặng Ân phát biểu. Ảnh: Hồ Long

ĐBQH Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) kiến nghị tiếp tục làm rõ ranh giới áp dụng giữa các luật, nhất là trong trường hợp một hoạt động đồng thời thuộc phạm vi điều chỉnh của nhiều luật. Theo đại biểu, cần xác định rõ cơ chế dẫn chiếu và nguyên tắc áp dụng để tránh phát sinh những cách hiểu khác nhau trong quá trình thực hiện. Bên cạnh đó, dự thảo Luật cần quan tâm hơn đến cơ chế bảo vệ người bị ảnh hưởng khi xảy ra sự cố an ninh dữ liệu, nhất là việc thông tin kịp thời để người dân biết nguy cơ liên quan đến dữ liệu của mình và chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ quyền lợi.

Góp ý về tổ chức thực hiện và xử lý vi phạm, ĐBQH Nguyễn Thị Sửu (TP. Huế) cho rằng cần giải quyết đồng thời yêu cầu bộ máy không chồng lấn và chế tài không chồng chéo. Theo đại biểu, khi một sự cố xảy ra cần xác định rõ ai là đầu mối, cơ quan nào có thẩm quyền yêu cầu doanh nghiệp khắc phục, cơ quan nào kiểm tra, xử lý. Bởi một sự việc có thể đồng thời liên quan đến nhiều luật và nhiều cơ quan quản lý.

Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP. Huế Nguyễn Thị Sửu phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Do đó, có thể nghiên cứu thiết kế theo hướng một cơ quan đầu mối điều phối, sử dụng các lực lượng chuyên trách hiện có thay vì tạo thêm một tầng tổ chức. Nguyên tắc quan trọng là một việc phải có một đầu mối chịu trách nhiệm chính, các cơ quan phối hợp nhưng không để trách nhiệm bị phân tán. Đối với những biện pháp có khả năng tác động trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp, đại biểu kiến nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm tính cần thiết, tương xứng, đồng thời phân định rõ các mức độ như cấm, phải được chấp thuận và phải thông báo; quy định rõ điều kiện, phạm vi, thẩm quyền và cơ chế kiểm soát.

Phân định rõ phạm vi điều chỉnh

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công an, Thượng tướng Lê Văn Tuyến cho biết, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật, bảo đảm quy định rõ phạm vi điều chỉnh, những nội dung cần giải thích để thống nhất trong quá trình áp dụng, đồng thời bảo đảm tính đồng bộ với các luật có liên quan.

Thứ trưởng Bộ Công an, Thượng tướng Lê Văn Tuyến phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Đối với các vấn đề về thẩm quyền và xử lý vi phạm hành chính, Bộ Công an sẽ tiếp tục rà soát để bảo đảm quy định phù hợp, thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành; tổng hợp, báo cáo đầy đủ việc tiếp thu, giải trình các ý kiến của đại biểu Quốc hội.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát dự thảo Luật, bảo đảm tính hợp lý, thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật; phân định rõ phạm vi điều chỉnh, quyền và trách nhiệm của các cơ quan, tránh chồng chéo trong tổ chức thực hiện.

Các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: Phạm Thắng

Đối với những quy định liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân, nhất là các biện pháp có thể hạn chế quyền, cần quy định rõ điều kiện, phạm vi, thẩm quyền, trình tự và cơ chế kiểm soát, bảo đảm chặt chẽ, minh bạch. Đồng thời, cần đánh giá kỹ tính khả thi và tác động khi triển khai, đáp ứng yêu cầu quốc phòng, an ninh nhưng không tạo thêm thủ tục, chi phí tuân thủ không cần thiết.

Các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: Phạm Thắng

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Công an phối hợp chặt chẽ với Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại cùng các cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ, giải trình rõ ý kiến của đại biểu; tiếp tục hoàn thiện hồ sơ dự án Luật. Những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, chính sách mới hoặc có tác động lớn cần được tiếp tục nghiên cứu, đánh giá đầy đủ và tham vấn các cơ quan, chuyên gia, đối tượng chịu tác động trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định.