Sửa đổi Luật Đầu tư: Thu hút đầu tư có chọn lọc, nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư

Quang cảnh hội trường.

Quang cảnh phiên thảo luận tổ.

Đồng chí Mai Văn Tuất, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình điều hành phiên thảo luận. Dự phiên thảo luận có đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội; đồng chí Lê Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội cùng các vị ĐBQH tỉnh.

Các đại biểu dự thảo luận tại tổ.

Tham gia ý kiến vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, các đại biểu cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi luật nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và thể chế hóa các chủ trương, định hướng lớn của Đảng. Dự thảo luật đã thể hiện sự chuyển đổi trong tư duy thu hút đầu tư, từ chú trọng quy mô vốn, số lượng dự án sang coi trọng chất lượng, hiệu quả, chuyển giao công nghệ và khả năng đóng góp thực chất cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, để các chính sách khi ban hành thực sự phát huy hiệu quả, các đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát kỹ quy định về ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt; bảo đảm tính ổn định, thống nhất của hệ thống pháp luật; làm rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý và quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư. Việc cải cách thủ tục hành chính cần gắn với nâng cao chất lượng quản lý, tránh phát sinh thêm thủ tục hoặc tạo ra những cách hiểu khác nhau khi tổ chức thực hiện.

Đại biểu Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phát biểu thảo luận.

Đại biểu Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho biết, tại điểm a khoản 10 Điều 17 quy định: Ưu đãi đầu tư đặc biệt không áp dụng đối với dự án đã được cấp Giấy chứng nhận đầu tư, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc quyết định chủ trương đầu tư trước ngày luật này có hiệu lực. Như vậy sẽ loại bỏ toàn bộ các doanh nghiệp, nhà đầu tư đã có giấy phép trước ngày Luật có hiệu lực.

Đại biểu cũng bày tỏ băn khoăn về sự chưa thống nhất giữa chính sách khuyến khích sử dụng lợi nhuận sau thuế để tái đầu tư, mở rộng dự án với quy định loại trừ các dự án hiện hữu khỏi diện hưởng ưu đãi. Theo đại biểu, doanh nghiệp đang hoạt động chính là lực lượng sẵn sàng nhất để đầu tư thêm trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), sản xuất chip, trung tâm dữ liệu. Vì vậy, cần có cơ chế phù hợp để khuyến khích các doanh nghiệp tiếp tục đầu tư, phát triển công nghệ tại Việt Nam.

Từ những phân tích trên, đại biểu đề nghị sửa đổi khoản 3 và điểm a khoản 10 Điều 17 theo hướng cho phép áp dụng ưu đãi đối với phần đầu tư mở rộng của dự án đã được cấp phép trước ngày luật có hiệu lực, với điều kiện phần vốn, tài sản và hoạt động tăng thêm được hạch toán riêng, đáp ứng các tiêu chí, điều kiện luật định. Đồng thời, cần bổ sung quy định chuyển tiếp rõ ràng, bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư và tránh nguy cơ áp dụng quy định mới gây bất lợi đối với các dự án đang triển khai.

Đại biểu Nguyễn Hoàng Hà, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Ninh Bình phát biểu thảo luận.

Tán thành với dự án Luật, đại biểu Nguyễn Hoàng Hà, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Ninh Bình, đề nghị làm rõ thẩm quyền quyết định việc nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài. Đại biểu đồng tình với chủ trương mở rộng tiếp cận thị trường nhằm giải quyết những vấn đề từ thực tiễn, nhưng nhấn mạnh việc nới lỏng điều kiện đầu tư phải đi đôi với bảo đảm đúng thẩm quyền và thứ bậc pháp lý. Theo đại biểu, Chính phủ chỉ nên quyết định trong phạm vi thẩm quyền đối với các điều kiện do Chính phủ quy định. Đối với những điều kiện đã được quy định trong luật hoặc nghị quyết của Quốc hội, việc điều chỉnh phải thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật.

Đối với chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt, đại biểu đề nghị quy định cụ thể tiêu chí về quy mô, tác động lan tỏa, chuyển giao công nghệ và mức độ đóng góp cho nền kinh tế, tránh mở rộng đối tượng ưu đãi dàn trải. Đồng thời, cần làm rõ cơ chế xử lý trường hợp nhà đầu tư không thực hiện hoặc chỉ thực hiện được một phần cam kết, bảo đảm ưu đãi gắn với kết quả thực chất và hiệu quả sử dụng nguồn lực của Nhà nước.

Đại biểu Lê Văn Thế, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình phát biểu thảo luận.

Tham gia góp ý vào chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng tại Điều 17, đại biểu Lê Văn Thế, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình bày tỏ tán thành chủ trương hỗ trợ, song đề nghị không chỉ căn cứ vào tỷ lệ, số lượng doanh nghiệp tham gia mà phải chú trọng chất lượng và hiệu quả liên kết thực chất. Theo đại biểu, 20% số doanh nghiệp tham gia không đồng nghĩa với 20% giá trị sản xuất, càng không đồng nghĩa với 20% giá trị gia tăng được tạo ra trong chuỗi cung ứng. Nếu lấy tỷ lệ doanh nghiệp làm thước đo chủ yếu, chính sách có thể chỉ làm tăng số lượng nhà cung ứng trên danh nghĩa, chưa làm tăng năng lực thực chất của doanh nghiệp Việt Nam. Đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc xác định mức hỗ trợ phải căn cứ vào kết quả nâng cao năng lực thực tế, có thể kiểm chứng của doanh nghiệp trong nước; đồng thời bảo đảm phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia.

Về giá trị pháp lý của dữ liệu đầu tư tại Điều 46, đại biểu đề nghị làm rõ căn cứ áp dụng khi thông tin trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư sai lệch với quyết định, giấy chứng nhận do cơ quan có thẩm quyền ban hành. Đại biểu cho rằng, nếu giấy chứng nhận có nội dung đúng và đang có hiệu lực nhưng dữ liệu điện tử bị cập nhật sai thì phải hiệu đính dữ liệu điện tử, không phải sửa giấy chứng nhận. Việc chậm cập nhật hoặc sai lệch dữ liệu không được trở thành lý do gây bất lợi cho nhà đầu tư. Cơ quan quản lý cần chủ động đối chiếu, sửa sai khi phát hiện, xác định thời hạn xử lý cụ thể, tránh kéo dài thủ tục do lỗi cập nhật dữ liệu.

Đại biểu Phạm Trọng Cường, Ủy viên, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội phát biểu thảo luận.

Cho ý kiến đối với cơ chế đặc thù thu hút đầu tư của địa phương tại Điều 17a, đại biểu Phạm Trọng Cường, Ủy viên, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội lưu ý sự khác biệt về khả năng ngân sách giữa các địa phương có thể tạo ra cơ hội không đồng đều trong thu hút đầu tư và phát triển nguồn nhân lực. Vì vậy, cần làm rõ đối tượng lao động được hỗ trợ, gắn hỗ trợ đào tạo với cam kết sử dụng lao động và kết quả đầu ra tại địa phương; đồng thời tập trung nguồn lực cho những ngành nghề phát triển nhân lực chất lượng cao hoặc tham gia chuỗi giá trị, hạn chế hỗ trợ đào tạo đối với những ngành nghề thâm dụng lao động.

Thiếu tướng Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội phát biểu thảo luận.

Các đại biểu tham gia phát biểu thảo luận.

Bên cạnh các nội dung được phân tích cụ thể, các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình còn đề nghị quy định chặt chẽ cơ chế hỗ trợ đầu tư từ ngân sách địa phương, bảo đảm phù hợp với khả năng cân đối ngân sách, công khai, minh bạch và không tạo ra cạnh tranh thu hút đầu tư thiếu lành mạnh giữa các địa phương. Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tính ổn định, khả năng dự báo của chính sách; rà soát các quy định chuyển tiếp đối với hồ sơ đang giải quyết, dự án đã được chấp thuận, dự án đang triển khai và dự án đang hưởng ưu đãi. Đồng thời, cần rà soát đồng bộ dự thảo Luật Đầu tư với pháp luật về đất đai, ngân sách, thuế, đấu thầu, xây dựng và bảo vệ môi trường, qua đó tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, nâng cao chất lượng tăng trưởng và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển.

Trong chương trình thảo luận, các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình đã có nhiều ý kiến đóng góp nhằm hoàn thiện dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.