Sửa đổi Luật Thủ đô: Xây dựng chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng

Với cách tiếp cận mới trong xây dựng Luật theo tinh thần của Nghị quyết số 66-NQ/TƯ và các quan điểm xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi), thay vì quy định cụ thể các nội dung như tại Luật Thủ đô số 39/2024/QH15, dự thảo mới tập trung phân quyền cho thành phố quyết định, từ đó tạo không gian tối đa cho sự sáng tạo và tự chịu trách nhiệm của chính quyền Thủ đô; đồng thời tăng cường yêu cầu về kiểm soát quyền lực, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Một trong những nội dung được sửa đổi, hoàn thiện trong dự thảo Luật là quy định thu hút, trọng dụng người có tài năng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Dự thảo nêu, thực hiện chính sách thu hút, trọng dụng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua các cơ chế về thu nhập, tiền lương, tiền thưởng và các chế độ đãi ngộ phù hợp; ban hành chính sách về nhà ở, cư trú, nhập cảnh và bảo đảm các điều kiện làm việc cần thiết nhằm tạo môi trường thuận lợi cho nhân lực chất lượng cao làm việc lâu dài tại thành phố.

PGS.TS Bùi Thị An. Ảnh: PV

Dự thảo cũng quy định áp dụng cơ chế đặc thù để thu hút và sử dụng hiệu quả chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng và người có trình độ cao trong các lĩnh vực ưu tiên phát triển của Thủ đô và phát triển nguồn nhân lực số và tập trung đào tạo nhân lực cho các lĩnh vực mũi nhọn, trọng điểm; hỗ trợ kinh phí đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng nghề trong nước và nước ngoài cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, học sinh, sinh viên.

Đáng chú ý là quy định đầu tư hiện đại hóa một số trường cao đẳng trọng điểm đạt chuẩn khu vực, quốc tế; đồng thời hỗ trợ học phí cho người học trong các ngành, nghề trọng điểm và ngành, nghề tiếp cận trình độ tiên tiến của khu vực và thế giới.

PGS.TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội; Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng chia sẻ, những năm gần đây, nhiều nghị quyết và chỉ đạo quan trọng của Trung ương đã đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô.

Cụ thể là Nghị quyết số 66-NQ/TƯ của Bộ Chính trị ngày 30-4-2025 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Bên cạnh đó, Bộ Chính trị cũng đã có chỉ đạo về việc tổng kết, đánh giá việc thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TƯ ngày 5-5-2022 về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và rà soát, sửa đổi, bổ sung Luật Thủ đô cùng các cơ chế, chính sách liên quan để phù hợp với yêu cầu phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII (nhiệm kỳ 2025-2030) cũng xác định rõ nhiệm vụ hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô, tạo nền tảng pháp lý để Hà Nội phát huy vai trò trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước.

Bà Bùi Thị An bày tỏ kỳ vọng vào Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này với những quy định mới về thu hút, trọng dụng người có tài năng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; bởi, các quy định trong dự thảo Luật nhằm tạo cơ chế đột phá trong thu hút, sử dụng và đãi ngộ nhân lực chất lượng cao cho Thủ đô.

Trong đó, bao gồm người nước ngoài, góp phần xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu quản trị và phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới, dự thảo Luật quy định thành phố được áp dụng các hình thức tuyển dụng, sử dụng nhân tài linh hoạt; ban hành chính sách đãi ngộ cạnh tranh và hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng trong và ngoài nước.

PGS. TS Bùi Thị An cho rằng, thu hút, trọng dụng người có tài năng trong bối cảnh hiện nay là yêu cầu tất yếu của thực tiễn phát triển, đồng thời phản ánh bước chuyển rất rõ về tư duy thể chế và quản trị nguồn nhân lực chất lượng cao.

Điểm đáng chú ý của dự thảo Luật trong lĩnh vực này mang tính thực chất là sự chuyển đổi tư duy từ “trải thảm mời gọi” sang “đặt hàng theo vị trí việc làm”. Cách tiếp cận này giúp việc thu hút, sử dụng người có tài năng gắn trực tiếp với nhu cầu cụ thể của từng lĩnh vực, từng cơ quan, đơn vị, qua đó nâng cao hiệu quả và tránh hình thức.

Xuyên suốt dự thảo Luật thể chế hóa chủ trương “trao quyền mạnh hơn - phân cấp, phân quyền toàn diện hơn - trách nhiệm giải trình rõ ràng hơn”.

Theo đó, dự thảo Luật đã quy định phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền thành phố Hà Nội nhằm tăng tính chủ động, sáng tạo, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền thành phố.

Trong đó, tự chủ trong quản lý tổ chức bộ máy và biên chế là nội dung phân quyền mạnh mẽ. Theo dự thảo, quy định HĐND thành phố được trao quyền quyết định tổng số người làm việc theo vị trí việc làm tại các cơ quan, đơn vị thuộc thành phố.

Đặc biệt, bổ sung quyền thí điểm chế độ công chức hợp đồng và cho phép người trực tiếp sử dụng công chức thực hiện việc tuyển dụng, bổ nhiệm và đánh giá.

Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng nhấn mạnh, để thu hút, trọng dụng người có tài năng, cần xem xét và xây dựng các chính sách vượt trội, phù hợp với thực tiễn nhằm khắc phục những bất cập về chính sách tiền lương, bảo đảm mức thu nhập tương xứng với sức lao động, trí tuệ và năng lực của chuyên gia, nhà khoa học và người có tài năng đặc biệt.

Bên cạnh đó, trước yêu cầu phát triển Thủ đô, việc thu hút, trọng dụng các chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng ở các lĩnh vực: Hoạch định chính sách công; khoa học công nghệ; chuyển đổi số; công nghệ AI; văn hóa và thể thao; quản lý và phát triển đô thị, hạ tầng thông minh; các lĩnh vực về an sinh xã hội… là vấn đề cần đặt ra và quan tâm hàng đầu để góp phần tạo xung lực mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan, đơn vị thuộc thành phố.

Bảo An