Sửa Luật Thủ đô: Rà soát các quy định về tăng thẩm quyền của Chủ tịch UBND các cấp

Ngày 15/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi).

Các nội dung lớn trong Luật Thủ đô (sửa đổi) được tiếp thu, chỉnh lý

Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý các dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú cho biết, tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ báo cáo các nội dung lớn đã được tiếp thu, chỉnh lý như:

Rà soát tổng thể dự thảo Luật, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị và bảo đảm phù hợp với tư duy xây dựng pháp luật mới tại Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị, các nghị quyết trụ cột khác của Bộ Chính trị.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú (Ảnh: Media Quốc hội).

Trong đó tăng cường phân cấp, phân quyền toàn diện, triệt để cho Thủ đô gắn với trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực.

Rà soát bảo đảm tính hợp hiến và không trái các cam kết, điều ước quốc tế của các quy định. Rà soát, chỉnh lý bảo đảm các nội dung tại dự thảo Luật là các nội dung đặc thù, vượt trội, không quy định lại các quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật khác.

Phân định rõ thẩm quyền của chính quyền Thành phố theo hướng Hội đồng nhân dân Thành phố quy định các cơ chế, chính sách, vấn đề lớn, UBND Thành phố quy định trình tự, thủ tục để thực hiện và Chủ tịch UBND Thành phố quy định về việc phối hợp, biện pháp thực hiện trong chỉ đạo, điều hành giữa các cơ quan chuyên môn.

Chỉnh lý, bổ sung các quy định bảo đảm phân quyền, phân cấp toàn diện, triệt để phải đi đôi với kiểm soát quyền lực, trách nhiệm kiểm tra, giám sát, giải trình chặt chẽ.

Chỉnh lý quy định giải thích thuật ngữ "Vùng Thủ đô" theo hướng linh hoạt, không liệt kê cụ thể các đơn vị hành chính cấp tỉnh thuộc Vùng Thủ đô. Bổ sung nguyên tắc phân quyền bảo đảm không phương hại tới lĩnh vực dân tộc tại Điều 4 dự thảo Luật.

Bổ sung quy định về việc không áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn khi xây dựng văn bản quy phạm pháp luật theo quy định tại Điều 8 dự thảo Luật trừ trường hợp tạm ngưng hiệu lực toàn bộ hoặc một phần hoặc bãi bỏ văn bản, đồng thời bổ sung yêu cầu phải xác định rõ cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình khi ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Bổ sung thời gian thí điểm cơ chế, chính sách không quá 5 năm; cơ chế tạm dừng thực hiện thí điểm khi có ảnh hưởng tiêu cực vượt quá mức độ đã được dự báo và bổ sung "cơ chế, chính sách khác theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền" vào phạm vi được thí điểm cơ chế, chính sách bảo đảm tính bao quát.

Rõ thẩm quyền giữa HĐND, UBND, Chủ tịch UBND

Thay mặt cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị các cơ quan tiếp tục nghiên cứu để tiếp thu, chỉnh lý một số nội dung như:

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu (Ảnh: Media Quốc hội).

Bổ sung quy định giao HĐND Thành phố quyết định việc áp dụng pháp luật khi giữa các văn bản cùng có điều khoản về ưu tiên áp dụng pháp luật trong trường hợp có quy định khác nhau về cùng một vấn đề để bảo đảm tính rõ ràng, có cơ sở thực hiện trên thực tế.

Tiếp tục rà soát các quy định về tổ chức bộ máy và chế độ công vụ để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, đặc biệt là Luật Tổ chức chính quyền địa phương, tránh quy định trùng lặp, thiếu nhất quán hoặc hẹp hơn so với quy định chung.

Đề nghị tiếp tục rà soát các quy định của dự thảo Luật để bảo đảm thể chế hóa đầy đủ yêu cầu về "tăng thẩm quyền của Chủ tịch UBND các cấp" và nguyên tắc phân định rõ thẩm quyền giữa HĐND, UBND, Chủ tịch UBND được đưa ra tại Nghị quyết số 02-NQ/TW.

Không quy định nội dung miễn trừ trách nhiệm pháp lý trong nghị quyết thí điểm của HĐND Thành phố do liên quan trực tiếp đến trách nhiệm hành chính, dân sự, hình sự nên phải được quy định trong luật.

Thay vào đó, cần rà soát, bổ sung đầy đủ các đối tượng cần được xem xét miễn trừ trách nhiệm pháp lý và cụ thể hóa rõ cơ chế, nội dung áp dụng tại Điều 34 của dự thảo Luật để bảo đảm chặt chẽ, minh bạch và thống nhất trong thực hiện.

Quang cảnh phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội).

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh, về cơ bản, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí với việc tiếp thu, giải trình cũng như là các định hướng lớn và các nội dung lớn của dự thảo Luật.

Để đảm bảo nâng cao chất lượng của dự thảo Luật để báo cáo Quốc hội, tạo sự đồng thuận cao khi biểu quyết và tạo sự thuận lợi trong quá trình tổ chức thực hiện sau này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo; Bộ Tư pháp phối hợp chặt chẽ với Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, chính quyền thành phố Hà Nội tiếp tục rà soát, nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến hợp lý trong Báo cáo của Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp; ý kiến của các ĐBQH để bổ sung nội dung giải trình đầy đủ, thuyết phục hơn.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các nghị quyết, kết luận của Đảng; xây dựng một dự thảo Luật tạo những cơ chế, chính sách nổi trội, đặc thù đặc biệt nhưng phải rõ ràng, minh bạch, khả thi, dễ thực hiện để quá trình thực hiện không có vướng mắc.

Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện dự thảo Luật với chất lượng cao nhất để trình Quốc hội xem xét thông qua vào đợt họp thứ 2 của Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.