Sức mạnh hệ thống tên lửa 3rd Khordad Iran bắn hạ Global Hawk Mỹ

Hệ thống tên lửa phòng không 3rd Khordad, còn gọi là Sevom Khordad, được Iran phát triển hoàn toàn trong nước và đã chứng minh năng lực thực chiến khi bắn rơi UAV chiến lược RQ-4 Global Hawk của Mỹ năm 2019. 

Hệ thống tên lửa phòng không 3rd Khordad thuộc họ hệ thống phòng không Ra’ad của Iran, được công bố lần đầu năm 2014 và liên tục nâng cấp. 

Đây là tổ hợp tên lửa phòng không tầm trung đến tầm xa di động, thường được so sánh với Buk-M2 của Nga về khái niệm thiết kế nhưng mang đậm dấu ấn nội địa Iran. 

Hệ thống tên lửa phòng không 3rd Khordad. Ảnh: defencesecurityasia.com

Điểm cốt lõi của hệ thống tên lửa phòng không 3rd Khordad nằm ở xe chiến đấu TELAR, tích hợp cả radar dẫn bắn và bệ phóng trên cùng một khung gầm xe tải 3 trục. 

Radar là loại mảng pha chủ động AESA hoạt động ở băng tần X, cho phép phát hiện đồng thời khoảng 100 mục tiêu, theo dõi và dẫn bắn tối đa 4 mục tiêu cùng lúc, mỗi mục tiêu có thể được dẫn bằng hai tên lửa. 

Việc đặt radar và bệ phóng trên cùng một phương tiện giúp hệ thống 3rd Khordad triển khai nhanh, bắn rồi di chuyển ngay để tránh đòn phản kích, phù hợp với chiến thuật phòng thủ cơ động cao.

Hỏa lực chính của hệ thống 3rd Khordad là các tên lửa nhiên liệu rắn dòng Taer-2 và biến thể Taer-2B. Tầm bắn hiệu quả của phiên bản cơ bản dao động từ khoảng 50 đến 100 km, trần đánh chặn đạt 25 đến 30 km. 

Hệ thống cũng tương thích với các tên lửa dòng Sayyad-2 và Sayyad-3, mở rộng tầm bắn lên tới 150km tùy phiên bản. 

Hệ thống tên lửa phòng không 3rd Khordad. Ảnh: armyrecognition.com

Một số báo cáo gần đây đề cập đến biến thể Taer-3 có thể đạt tầm bắn 200 km. Mỗi xe TELAR mang ba quả đạn sẵn sàng phóng. 

Một khẩu đội tiêu chuẩn gồm một xe TELAR và hai xe phóng TEL, tổng cộng chín quả đạn sẵn sàng. 

Cấp tiểu đoàn gồm bốn khẩu đội cùng radar cảnh giới Bashir băng tần S, có tầm phát hiện khoảng 350 km, tạo thành lớp bảo vệ rộng hơn và liên kết với mạng lưới phòng không quốc gia.

Về khả năng tác chiến, hệ thống 3rd Khordad được thiết kế để đối phó với máy bay chiến đấu hiện đại, UAV trinh sát và tấn công tầm cao, tên lửa hành trình cũng như bom thông minh. 

Sự kiện ngày 20/6/2019 đã khẳng định năng lực thực tế khi một tổ hợp 3rd Khordad của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran bắn hạ chiếc RQ-4 Global Hawk BAMS-D của Hải quân Mỹ gần Eo biển Hormuz. 

Hệ thống tên lửa phòng không 3rd Khordad. Ảnh: armyrecognition.com

Dù Mỹ và Iran tranh cãi về vị trí chính xác của UAV tại thời điểm bị bắn, sự việc đã đưa tên tuổi hệ thống này lên bản đồ vũ khí phòng không toàn cầu. 

Hệ thống 3rd Khordad có thể sẵn sàng chiến đấu trong thời gian ngắn, thường được nêu là dưới 5 phút và duy trì khả năng cơ động cao nhờ động cơ diesel.

Nhìn tổng thể, hệ thống 3rd Khordad thể hiện nỗ lực tự chủ công nghệ quốc phòng của Iran trong lĩnh vực phòng không tầm trung. 

Việc kết hợp radar AESA trên xe phóng, khả năng đa mục tiêu và sự linh hoạt về loại đạn giúp tổ hợp này trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới phòng không nhiều lớp của Iran, bổ sung cho các hệ thống tầm xa hơn như Bavar-373 và các tổ hợp tầm ngắn. 

Hệ thống tên lửa phòng không 3rd Khordad. Ảnh: armyrecognition.com

Tuy nhiên, hầu hết thông số kỹ thuật vẫn dựa trên tuyên bố của phía Iran và phân tích từ hình ảnh, video công khai.

Hiệu suất thực tế trong môi trường bị nhiễu điện tử mạnh hoặc trước đối thủ có khả năng tấn công mạng lưới vẫn cần thêm dữ liệu độc lập để đánh giá toàn diện. 

Dù vậy, với thành tích chiến đấu đã được ghi nhận và khả năng sản xuất nội địa, hệ thống 3rd Khordad tiếp tục đóng vai trò xương sống trong lực lượng phòng không của IRGC, góp phần nâng cao năng lực tự vệ trên không của Iran.

(Theo armyrecognition.com, defencesecurityasia.com)