Sức mạnh từ truyền thống ở Bản Ca

Ông Bàn Văn Cúng (thứ hai từ trái sang) kể lại những câu chuyện về thời gian Bác Hồ hoạt động tại Bản Ca.

Ký ức về những ngày Bác ở Bản Ca

Ở tuổi 80, ông Bàn Văn Cúng vẫn nhớ những câu chuyện được cha mình là cụ Bàn Văn Trai kể lại về thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh hoạt động tại Bản Ca. Với ông, đó là những câu chuyện đã theo mình suốt từ những năm tháng tuổi thơ.

Theo lời kể của ông Cúng, khi Bác đến Bản Ca, cụ Bàn Văn Trai là một trong những người được giao nhiệm vụ đón Bác, dựng lán để Bác ở và làm việc. Trong những ngày ấy, cụ Trai cùng bà con trong bản thịt lợn, giã gạo, góp lương thực, đồng thời giữ bí mật, bảo đảm an toàn để Bác và cán bộ cách mạng hoạt động.

Trước khi rời Bản Ca, Bác tặng gia đình cụ Trai một chiếc áo khoác dạ, một chiếc kiềng bếp và một chiếc đèn. Những kỷ vật sau đó được gia đình trao tặng bảo tàng tỉnh để lưu giữ, trưng bày, trở thành những hiện vật quý  nhắc nhớ về một giai đoạn lịch sử đặc biệt của vùng đất này.

Người dân Bản Ca truyền dạy cho thế hệ trẻ những nét văn hóa truyền thống của đồng bào Dao

Ông Bàn Văn Cúng bảo rằng, những câu chuyện cha kể luôn là niềm tự hào của gia đình. Ông tiếp tục kể lại cho con cháu để thế hệ sau hiểu hơn về truyền thống quê hương, về tình cảm của Bác dành cho đồng bào và sự đóng góp của người dân Bản Ca trong những năm tháng cách mạng.

Những ngày Bác ở Bản Ca cùng lời căn dặn về tinh thần đoàn kết, vượt khó vươn lên vẫn được người dân nơi đây ghi nhớ. Qua nhiều thế hệ, ký ức ấy được gìn giữ trong mỗi gia đình, trở thành tài sản tinh thần quý giá và nhắc nhở con cháu tiếp tục chung sức xây dựng quê hương.

Thực hiện lời Bác dặn

Bản Ca là khu dân cư chủ yếu của đồng bào Dao. Những năm trước, đời sống của người dân còn nhiều khó khăn, phần lớn các gia đình dựa vào sản xuất nông, lâm nghiệp, tỷ lệ hộ nghèo cao. Trên vùng đất từng che chở cán bộ cách mạng năm xưa, tinh thần đoàn kết, cần cù lao động tiếp tục được phát huy trong hành trình thoát nghèo hôm nay.

Chị Triệu Thị Thanh Huệ chăm sóc rừng của gia đình.

Tận dụng diện tích đồi rừng, người dân đã và đang từng bước lựa chọn cây trồng phù hợp, mở rộng diện tích rừng sản xuất. Mỡ, keo, quế được trồng ngày càng nhiều, tạo nguồn thu ổn định cho các gia đình. Khi kinh tế rừng phát triển, nhiều hộ có điều kiện tích lũy vốn, đầu tư mở rộng sản xuất và cải thiện đời sống.

Đơn cử như gia đình chị Triệu Thị Thanh Huệ là một trong những hộ có thu nhập khá nhờ phát triển kinh tế rừng. Hiện gia đình có khoảng 14ha rừng, chủ yếu trồng quế, cùng một số diện tích mỡ và keo. Bên cạnh trồng rừng, gia đình còn nấu rượu, nuôi cá để đa dạng nguồn thu. Mỗi năm, riêng kinh tế rừng mang lại cho gia đình chị Huệ khoảng 200-300 triệu đồng. 

Câu chuyện của gia đình chị Huệ cũng là hình ảnh dễ bắt gặp ở Bản Ca hôm nay. Những diện tích đồi trước đây hiệu quả kinh tế chưa cao từng bước được phủ xanh bởi những cánh rừng sản xuất. Thành quả lao động qua nhiều năm đã hiện hữu trong cuộc sống của người dân.

Bà Hoàng Thị Thương, Trưởng thôn Đồng Tâm cho biết, khu dân cư Bản Ca chủ yếu là đồng bào Dao, trước đây đời sống còn rất khó khăn. Nhờ các chính sách hỗ trợ của Đảng, Nhà nước, cùng sự đoàn kết, nỗ lực của người dân, đời sống những năm gần đây đã có nhiều đổi mới. Toàn thôn hiện có khoảng 500ha rừng, chủ yếu là mỡ, keo và quế; kinh tế rừng là nguồn thu nhập chính của nhiều gia đình.

Những mái nhà tranh, vách nứa trước đây dần được thay thế bằng những ngôi nhà kiên cố, khang trang. Đường bê tông đã đến các nhóm hộ, việc đi lại, vận chuyển nông, lâm sản thuận lợi hơn. Nhiều hộ trồng rừng có nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm, tiếp tục tích lũy vốn để mở rộng sản xuất.

Cuộc sống đổi thay nhưng những nét văn hóa của đồng bào Dao vẫn được người dân Bản Ca gìn giữ. Trang phục truyền thống được sử dụng trong đời sống và các dịp lễ, Tết; nhiều phong tục, nghi lễ tiếp tục được duy trì, trao truyền giữa các thế hệ. Năm 2022, Câu lạc bộ hát Páo dung thôn Bản Ca được thành lập, tạo nơi sinh hoạt cho những người yêu làn điệu dân ca của dân tộc Dao. 

Việc gìn giữ bản sắc văn hóa được gắn với giáo dục truyền thống cách mạng của quê hương. Những câu chuyện về Bác Hồ, về các gia đình từng nuôi giấu, giúp đỡ cán bộ vẫn được kể lại cho con cháu. Di tích Bản Ca vì thế mang giá trị lịch sử, đồng thời là nơi để các thế hệ hôm nay hiểu hơn về trách nhiệm gìn giữ và phát huy truyền thống của cha ông.

Theo ông Hà Duy Thái, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Nghĩa Tá, địa phương xác định tiếp tục quan tâm bảo tồn, phát huy giá trị Di tích lịch sử Bản Ca và các di tích cách mạng trên địa bàn; đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục truyền thống, nhất là đối với thế hệ trẻ. Qua đó, khơi dậy niềm tự hào, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực trong nhân dân, gắn phát huy giá trị truyền thống với xây dựng quê hương và nâng cao đời sống người dân.