Sức sống mới cho nông sản vùng cao

Việc hình thành chuỗi liên kết để nâng tầm giá trị nông sản bản địa đang tạo sức bật cho kinh tế miền núi Đà Nẵng. Giải pháp này không chỉ giúp người dân nâng cao thu nhập mà còn khẳng định vị thế và thương hiệu của các sản vật đặc trưng.

Chè dây cho thu hoạch quanh năm giúp chị Đoàn Thị Kim Liên (thôn Quyết Thắng, xã Sông Vàng) cải thiện đời sống. Ảnh: KIM THỦY

Chè dây cho thu hoạch quanh năm giúp chị Đoàn Thị Kim Liên (thôn Quyết Thắng, xã Sông Vàng) cải thiện đời sống. Ảnh: KIM THỦY

Nâng cao sinh kế

Tại xã miền núi Sông Vàng, chè dây đã trở thành cây trồng mũi nhọn, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Hợp tác xã Nông nghiệp và dược liệu Sông Vàng đã tiên phong trong việc tổ chức sản xuất và kết nối tiêu thụ cho dòng sản phẩm này.

Ông Hoàng Đức Thảo, Giám đốc hợp tác xã cho biết, đơn vị hiện có 16 thành viên chính thức và liên kết chặt chẽ với 50 hộ dân trên địa bàn. Tổng diện tích sản xuất chè dây của hợp tác xã đạt khoảng 5ha.

Điểm đặc biệt trong canh tác tại đây là bà con thực hiện trồng xen canh chè dây với các loại cây ăn quả như cam sành, bưởi da xanh và một số loại dược liệu khác. Cách làm này không chỉ tận dụng tối đa quỹ đất mà còn tạo ra nguồn thu đa dạng cho nhà nông.

Gắn bó với cây chè dây đã 10 năm, chị Đoàn Thị Kim Liên, thành viên hợp tác xã, rất phấn khởi khi thấy sản vật quê hương ngày càng có giá trị cao. Hiện chị đang canh tác 3 sào (mỗi sào 500m2) chè dây. Mỗi đợt thu hoạch, gia đình chị thu về khoảng 9 tạ chè tươi, tương đương 3 tạ chè khô.

“Nếu bán khô với giá 85.000 đồng/kg, mỗi đợt thu hoạch gia đình thu về tầm 24 triệu đồng. Từ ngày vào hợp tác xã, mình yên tâm hơn vì đầu ra ổn định, không còn phải bán lẻ tẻ ra chợ như trước nữa”, chị Liên nói.

Phân tích về hiệu quả kinh tế, ông Thảo cho hay, chè dây là cây trồng phù hợp với thổ nhưỡng địa phương và cho vòng quay vốn rất nhanh. “Chè dây sau thời gian trồng khoảng 8 tháng là có thể cho thu hoạch đợt đầu. Sau đó, cứ 3 tháng lại thu hoạch một lần. So với các loại cây ăn quả phải chờ nhiều năm thì chè dây tạo sinh kế nhanh và ổn định hơn”, ông Thảo chia sẻ.

Việc hình thành vùng nguyên liệu hàng hóa giúp lúa rẫy Sông Kôn từng bước thoát khỏi quy mô sản xuất tự cung tự cấp. Ảnh: KIM THỦY

Việc hình thành vùng nguyên liệu hàng hóa giúp lúa rẫy Sông Kôn từng bước thoát khỏi quy mô sản xuất tự cung tự cấp. Ảnh: KIM THỦY

Theo tính toán của ông Thảo, với giá bán chè tươi 15.000 đồng/kg và chè khô 80.000 - 90.000 đồng/kg, một hộ canh tác từ 3-4 sào chè có thể thu về khoảng 150 triệu đồng mỗi năm. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận ròng đạt khoảng 100 triệu đồng, cao hơn hẳn so với các loại cây trồng truyền thống khác.

Tuy nhiên, khát vọng của hợp tác xã không chỉ dừng lại ở bán thô. Đơn vị đang nghiên cứu phối trộn chè dây với các loại dược liệu khác để nâng cao hàm lượng giá trị gia tăng, xây dựng thương hiệu dược liệu Sông Vàng đủ sức cạnh tranh trên thị trường.

Nâng tầm hạt gạo rẫy Cơ Tu

Ngược lên những nương rẫy của xã Sông Kôn, hạt gạo rẫy của đồng bào Cơ Tu cũng đang bắt đầu hành trình bước ra khỏi đại ngàn. Từ bao đời nay, lúa rẫy không chỉ là nguồn lương thực mà còn gắn liền với các lễ hội và phong tục của người dân nơi đây.

Lúa rẫy Cơ Tu được canh tác hoàn toàn tự nhiên, thực hiện thủ công từ khâu gieo hạt đến thu hoạch nên giữ trọn vẹn hương vị thơm ngon đặc trưng. Dù vậy, trong thời gian dài, loại gạo này chỉ quẩn quanh trong mâm cơm gia đình vì quy mô sản xuất nhỏ lẻ, chưa hình thành chuỗi liên kết.

Nhận thấy tiềm năng to lớn này, từ năm 2024, Hợp tác xã Nông nghiệp và xây dựng Jơ Ngây đã bắt tay vào công cuộc thương mại hóa sản phẩm gạo rẫy và nếp rẫy.

Chuẩn hóa bao bì và tham gia chương trình OCOP là “tấm vé” để hạt gạo rẫy Cơ Tu thâm nhập sâu các hệ thống siêu thị hiện đại.

Chuẩn hóa bao bì và tham gia chương trình OCOP là “tấm vé” để hạt gạo rẫy Cơ Tu thâm nhập sâu các hệ thống siêu thị hiện đại.

Ông Phạm Văn Lộc, Giám đốc hợp tác xã cho biết, ngay từ khi đưa sản phẩm đến các hội chợ, gạo rẫy đã nhận được sự quan tâm của người tiêu dùng dù giá thành có cao hơn gạo thường. Tín hiệu thị trường rất tốt, nhiều hệ thống siêu thị đã liên hệ đặt hàng với số lượng lớn. Tuy nhiên, cái khó nhất hiện nay là nguồn nguyên liệu còn hạn chế, chưa đáp ứng được các đơn hàng lớn và ổn định.

Để tháo gỡ “điểm nghẽn” này, đơn vị đã chủ động liên kết với 10 hộ dân ban đầu để mở rộng diện tích trồng lúa rẫy theo hướng hàng hóa. Đây là bước chuyển quan trọng từ sản xuất truyền thống sang liên kết chuỗi giá trị.

Thông qua việc liên kết, hợp tác xã có thể kiểm soát chặt chẽ quy trình chất lượng, đồng thời hỗ trợ nông dân về kỹ thuật sơ chế, bảo quản sau thu hoạch.

Theo định hướng của Hợp tác xã Nông nghiệp và xây dựng Jơ Ngây, việc chuẩn hóa sản phẩm và xây dựng thương hiệu để tham gia chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) là con đường tất yếu. Khi đạt chuẩn OCOP, gạo rẫy Cơ Tu sẽ có “giấy thông hành” để bước vào các kênh phân phối hiện đại tại Đà Nẵng và các địa phương lân cận.

Mục tiêu không chỉ tăng thu nhập cho người dân mà còn giữ nghề truyền thống, bảo tồn giống lúa quý của đồng bào.

Có thể thấy, tiềm năng vùng miền núi Đà Nẵng là rất lớn, nhưng cần một “cú hích” từ các mô hình kinh tế tập thể và sự hỗ trợ bài bản của các ngành chức năng về công nghệ và thị trường.

Khi người nông dân không còn đơn độc trên nương rẫy mà trở thành một mắt xích trong chuỗi liên kết thì giá trị sản phẩm nông nghiệp được nhân lên nhiều lần. Để từ đó, khi mỗi sản vật quê hương được thị trường đón nhận chính là niềm tự hào và là động lực để đồng bào vùng cao vững tin làm giàu trên chính mảnh đất của mình.

HỮU ANH

Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/suc-song-moi-cho-nong-san-vung-cao-3358656.html