Sức sống nơi cung đèo Lũng Lô huyền thoại

Những ngày trung tuần tháng 11, chúng tôi trở lại đèo Lũng Lô, cung đường từng in dấu bước chân của hàng vạn dân công hỏa tuyến, nơi quân và dân ta vượt qua mưa bom, bão đạn, góp sức làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Chiến tranh đã lùi xa, dưới chân con đèo lịch sử, cuộc sống của đồng bào Thái, Mông, Mường… đang từng ngày “thay da đổi thịt”, những bản làng ngày càng khang trang, giàu đẹp.

Hồi ức gian khó

Đèo Lũng Lô gắn với những câu thơ hào hùng của nhà thơ Tố Hữu: “Dốc Pha Đin chị gánh, anh thồ/ Đèo Lũng Lô, anh hò chị hát/ Dù bom đạn xương tan, thịt nát/ Không sờn lòng, không tiếc tuổi xanh…”. Nằm trên quốc lộ 37, dài khoảng 15 km, thuộc khu vực ranh giới giữa xã Thượng Bằng La, tỉnh Lào Cai và xã Mường Cơi, tỉnh Sơn La. Trong chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, nơi đây giữ vị trí đặc biệt quan trọng trên tuyến đường vận chuyển chiến lược, nối chiến khu Việt Bắc với các tỉnh Tây Bắc, đưa vũ khí, đạn dược, lương thực và phương tiện phục vụ chiến trường.

Ngược dòng thời gian, sau hơn 200 ngày đêm nỗ lực mở đường, với hơn 124.000 lượt dân công tham gia, tuyến đường qua đèo Lũng Lô được khai thông. Hàng vạn lượt ô tô, xe thồ đã vượt đèo, vận chuyển hàng hóa, vũ khí và trang thiết bị chi viện cho mặt trận Điện Biên Phủ.

Cuộc sống của người dân xã Mường Cơi đang từng ngày đổi thay (Ảnh: PV).

Cuộc sống của người dân xã Mường Cơi đang từng ngày đổi thay (Ảnh: PV).

Trong những năm tháng gian khổ ấy, nhân dân địa phương cùng lực lượng công binh, dân công hỏa tuyến không quản hiểm nguy, ngày đêm phá đá, mở đường, san lấp những điểm sạt lở, giữ cho giao thông thông suốt. Mỗi mét đường được mở là sự đánh đổi bằng mồ hôi, công sức, thậm chí cả máu xương của những người đi trước.

Tinh thần kiên cường, ý chí vượt khó và sự đồng lòng của quân, dân trên cung đường năm ấy đã trở thành niềm tự hào của các thế hệ người dân nơi đây. Ngày nay, đèo Lũng Lô được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia, là biểu tượng của tinh thần yêu nước và sức mạnh đoàn kết dân tộc.

Xây dựng cuộc sống ấm no

Rời cung đèo lịch sử, theo những tuyến đường nối về các bản, dễ dàng cảm nhận nhịp sống mới đang hiện hữu trên vùng đất Mường Cơi. Những ngôi nhà khang trang, đường giao thông được bê tông hóa, những vườn cây ăn quả xanh tốt nối tiếp nhau trên các triền đồi. Cuộc sống người dân ngày càng đổi thay, kinh tế từng bước phát triển.

Nhiều tuyến đường liên bản được bê tông cứng hóa thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương hàng hóa (Ảnh: CTV).

Nhiều tuyến đường liên bản được bê tông cứng hóa thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương hàng hóa (Ảnh: CTV).

Ông Đinh Đức Thắng, Chủ tịch UBND xã Mường Cơi, cho biết: Phát huy truyền thống quê hương cách mạng, cán bộ và nhân dân các dân tộc trong xã luôn đoàn kết, nỗ lực lao động sản xuất, khai thác tiềm năng, lợi thế để phát triển kinh tế. Sau sáp nhập với các xã Mường Thải và Tân Lang, không gian phát triển được mở rộng, tạo điều kiện thuận lợi để địa phương tổ chức lại sản xuất, hình thành các vùng kinh tế tập trung.

Xã đã rà soát, quy hoạch vùng sản xuất phù hợp với điều kiện từng khu vực; khuyến khích thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã, thu hút doanh nghiệp tham gia liên kết, bao tiêu sản phẩm, từng bước hình thành chuỗi giá trị. Nhờ đó, người dân có thêm điều kiện chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang phát triển nông nghiệp hàng hóa, chú trọng áp dụng tiến bộ kỹ thuật, nâng cao chất lượng và giá trị nông sản.

Hiện nay, toàn xã có khoảng 500 ha cây ăn quả, chủ yếu là cây có múi; khoảng 250 ha chè và hơn 3.600 ha ngô. Chăn nuôi gia súc, gia cầm tiếp tục được phát triển theo hướng tập trung, quy mô trang trại, góp phần đa dạng nguồn thu nhập cho các hộ gia đình.

Những vùng cây trái xanh tốt trên triền đồi hôm nay là minh chứng cho sự chuyển biến trong tư duy sản xuất của người dân. Từ khai thác lợi thế sẵn có, Mường Cơi đang từng bước xây dựng nền nông nghiệp hàng hóa, tạo sinh kế ổn định, giúp người dân vươn lên phát triển kinh tế gia đình.

Sản xuất ngày càng phát triển (Ảnh: PV).

Sản xuất ngày càng phát triển (Ảnh: PV).

Nông thôn mới khởi sắc

Cùng với phát triển sản xuất, xây dựng nông thôn mới được xã Mường Cơi xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân. Bằng việc kết hợp nguồn lực đầu tư của nhà nước với sự chung sức của người dân, nhiều công trình hạ tầng thiết yếu đã được xây dựng, đáp ứng tốt hơn nhu cầu đi lại, sản xuất, học tập và sinh hoạt.

Những con đường đất trước đây dần được thay thế bằng đường bê tông sạch đẹp; hệ thống thủy lợi, trường học, nhà văn hóa được quan tâm đầu tư. Đến nay, 100% số bản có đường giao thông đến bản được cứng hóa; trên 100% số hộ được sử dụng điện lưới quốc gia; 18 bản có nhà văn hóa kiên cố; tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm còn 7,89%...

Đường giao thông thuận lợi giúp người dân vận chuyển nông sản, tiếp cận thị trường; trường lớp khang trang tạo điều kiện học tập tốt hơn cho con em; nhà văn hóa trở thành không gian sinh hoạt cộng đồng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc.

Diện mạo nông thôn mới xã Mường Cơ ngày càng đổi thay (Ảnh: PV).

Diện mạo nông thôn mới xã Mường Cơ ngày càng đổi thay (Ảnh: PV).

Điều đáng mừng, người dân ngày càng phát huy vai trò chủ thể trong xây dựng nông thôn mới. Không chỉ thụ hưởng các công trình được đầu tư, bà con còn tích cực đóng góp công sức, giữ gìn vệ sinh môi trường, chỉnh trang đường làng, ngõ xóm... Những kết quả ấy đang góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các bản, tạo diện mạo ngày càng khang trang cho vùng đất dưới chân đèo Lũng Lô.

Giờ đây, đèo Lũng Lô không chỉ có ý nghĩa về lịch sử, mà còn là lợi thế để Mường Cơi khai thác tiềm năng du lịch. Những câu chuyện về một thời mở đường, vận chuyển lương thực, vũ khí phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ là nguồn tư liệu quý để giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ, đồng thời có thể trở thành sản phẩm du lịch lịch sử giàu ý nghĩa.

Phát huy giá trị di tích, địa phương có thể kết nối đèo Lũng Lô với các điểm đến giàu tiềm năng, bản sắc văn hóa và sản phẩm nông nghiệp đặc trưng. Qua đó, vừa bảo tồn những dấu tích lịch sử, cảnh quan thiên nhiên, vừa quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Mường Cơi, mở thêm cơ hội phát triển kinh tế cho người dân.

Hơn 70 năm trôi qua, con đường qua đèo Lũng Lô hôm nay vẫn tiếp tục nối những bản làng, những vùng sản xuất và nhịp sống mới. Nếu thế hệ cha anh từng vượt núi, mở đường bằng ý chí và lòng quyết tâm để chi viện cho chiến trường, thì hôm nay, các thế hệ người dân Mường Cơi đang tiếp nối tinh thần ấy bằng sự cần cù, sáng tạo trong lao động, đoàn kết xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, ấm no.

Quốc Định

Nguồn Pháp Luật VN: https://baophapluat.vn/suc-song-noi-cung-deo-lung-lo-huyen-thoai.html