Suy đa tạng do mò đốt, đặc trưng của bệnh sốt mò cần biết

Điều đáng lo ngại là bệnh thường khởi phát với các triệu chứng không đặc hiệu như sốt, đau đầu, mệt mỏi nên dễ bị nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng thông thường. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, sốt mò có thể gây tổn thương nhiều cơ quan, dẫn đến suy đa tạng và đe dọa tính mạng người bệnh.

Người phụ nữ suy đa tạng vì chủ quan với vết loét nhỏ

Mới đây, các bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình đã tiếp nhận một bệnh nhân nữ 49 tuổi trong tình trạng nguy kịch. Trước đó khoảng một tuần, người bệnh xuất hiện sốt cao liên tục nhưng tự điều trị tại nhà. Sau đó, tình trạng khó thở tăng dần, cơ thể mệt mỏi nhiều nên được đưa đến bệnh viện cấp cứu.

Khi nhập viện, bệnh nhân có biểu hiện suy hô hấp nặng, sốt cao kéo dài, rét run, nhiễm trùng và nhiễm độc toàn thân. Qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện một vết loét đặc trưng do mò đốt ở vùng khoeo chân phải. Vết loét đã khô, đóng vảy, không đau nên người bệnh hoàn toàn không để ý.

Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân bị tổn thương gan, suy giảm chức năng thận, tràn dịch màng phổi hai bên và được chẩn đoán suy đa tạng do sốt mò. Người bệnh phải thở máy và điều trị tích cực. Sau gần hai tuần điều trị bằng kháng sinh đặc hiệu kết hợp hồi sức tích cực, chức năng các cơ quan dần hồi phục, bệnh nhân được cai máy thở và xuất viện.

Theo các bác sĩ, đây là trường hợp điển hình cho thấy sự nguy hiểm của bệnh sốt mò khi người bệnh chủ quan với những dấu hiệu ban đầu tưởng chừng đơn giản.

Bệnh sốt mò là một bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây truyền sang người thông qua vết đốt của ấu trùng mò

Dấu hiệu nhận biết bệnh sốt mò

Sốt mò, còn gọi là sốt phát ban bụi rậm, là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Orientia tsutsugamushi gây ra. Tác nhân này được truyền sang người thông qua vết đốt của ấu trùng mò mang mầm bệnh.

Sau khi xâm nhập cơ thể, vi khuẩn tấn công hệ thống mạch máu nhỏ, gây viêm lan tỏa ở nhiều cơ quan như gan, phổi, tim, não và thận. Nếu không được điều trị sớm, bệnh có thể dẫn tới viêm cơ tim, viêm phổi nặng, sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng và tử vong.

Bệnh có các biểu hiện đặc trưng sau:

Sốt cao kéo dài

Sốt là triệu chứng xuất hiện sớm nhất và phổ biến nhất. Người bệnh thường sốt đột ngột, nhiệt độ có thể lên tới 39-40 độ C, kéo dài từ một đến ba tuần nếu không được điều trị. Bên cạnh sốt, người bệnh thường có cảm giác đau đầu dữ dội, đau cơ, đau khớp, mệt mỏi, chán ăn và suy nhược toàn thân.

Vết loét đặc trưng do mò đốt

Đây được xem là dấu hiệu có giá trị chẩn đoán rất quan trọng. Vết loét thường có hình tròn hoặc bầu dục, kích thước khoảng 0,5-2 cm, ở giữa có vảy đen hoặc ổ loét nhỏ. Đặc biệt, vết loét hầu như không gây đau, không ngứa và không tiết dịch nên nhiều người không phát hiện được.

Vị trí thường gặp là các vùng da mềm, kín đáo hoặc có nếp gấp như: nách; bẹn; cổ; ngực; bụng; khoeo chân; bộ phận sinh dục. Sau khi bong vảy, vết loét có thể để lại sẹo thâm.

Nổi hạch và phát ban

Khoảng 25-60% người bệnh có biểu hiện sưng hạch gần vị trí vết đốt hoặc hạch toàn thân. Hạch thường mềm, di động và ít đau. Phát ban trên da xuất hiện vào cuối tuần đầu hoặc đầu tuần thứ hai của bệnh. Ban có dạng dát sẩn, phân bố chủ yếu ở thân mình và có thể lan ra tứ chi. Ngoài ra, người bệnh còn có thể bị đỏ da, sung huyết kết mạc mắt hoặc niêm mạc miệng.

Những biến chứng nguy hiểm

Nếu không được điều trị bằng kháng sinh phù hợp, vi khuẩn sốt mò có thể gây tổn thương nhiều cơ quan quan trọng.

Tổn thương tim mạch: Người bệnh có thể bị viêm cơ tim; rối loạn nhịp tim; hạ huyết áp; suy tim; sốc nhiễm khuẩn.
Tổn thương hô hấp: biểu hiện thường gặp gồm: ho khan hoặc ho có đờm; khó thở; viêm phổi; tràn dịch màng phổi; hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS). Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở bệnh nhân sốt mò nặng.
Tổn thương gan, thận và thần kinh: người bệnh có thể xuất hiện: gan to; vàng da; suy gan; suy thận cấp; viêm màng não; viêm não; rối loạn ý thức.

Khi nhiều cơ quan cùng bị tổn thương, bệnh nhân sẽ rơi vào tình trạng suy đa tạng, cần được điều trị hồi sức tích cực.

Cách phòng ngừa bệnh sốt mò

Việc phòng tránh mò đốt là biện pháp hiệu quả nhất. Để giảm nguy cơ mắc bệnh, người dân cần:

Hạn chế đi vào các khu vực nhiều bụi rậm, cỏ dại nếu không cần thiết;
Mặc quần áo dài tay, đi ủng hoặc giày kín khi làm việc ngoài đồng ruộng, nương rẫy;
Sử dụng thuốc xua côn trùng hoặc hóa chất chống mò theo hướng dẫn;
Tắm rửa, thay quần áo ngay sau khi lao động ngoài trời;
Phát quang bụi rậm quanh nhà;
Diệt chuột và các vật chủ trung gian mang mầm bệnh;
Giữ gìn vệ sinh môi trường sống.

Đặc biệt, khi xuất hiện sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, kèm theo vết loét bất thường trên da, nổi hạch hoặc phát ban, người bệnh cần đến cơ sở y tế sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc phát hiện sớm giúp bệnh đáp ứng rất tốt với kháng sinh, giảm nguy cơ biến chứng nặng và bảo vệ tính mạng người bệnh.