Chúa Nguyễn Phúc Tần (1620-1687), hay còn gọi là Chúa Hiền, là con thứ hai của chúa Thượng Nguyễn Phúc Lan, và là vị chúa Nguyễn thứ 4 của chính quyền Đàng Trong. Thời kỳ trị vì của ông (1648 - 1687) được xem là giai đoạn then chốt, không chỉ giữ vững bờ cõi mà còn đặt những viên gạch đầu tiên cho công cuộc mở cõi về phương Nam một cách mạnh mẽ.
Sau một thập niên nỗ lực bảo tồn, trùng tu và phát huy giá trị di sản văn hóa, nhiều di tích lịch sử, văn hóa tâm linh trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã dần được hồi sinh, trở thành điểm tựa tinh thần và không gian văn hóa giàu bản sắc của cộng đồng. Từ nguồn lực đầu tư của Nhà nước đến sự chung tay xã hội hóa, công tác gìn giữ di sản không chỉ góp phần bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống mà còn mở ra hướng phát triển du lịch, thúc đẩy kinh tế - xã hội ở nhiều địa phương trong tỉnh.
Xứ Thanh - vùng đất 'địa linh nhân kiệt' từ lâu đã được biết đến với bề dày lịch sử, chiều sâu văn hóa kết tinh qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước. Những giá trị văn hóa đặc sắc ấy không chỉ được lưu giữ ở dạng tiềm năng mà đang từng bước được 'đánh thức' mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới. Xứ Thanh hôm nay đang nỗ lực biến văn hóa thành nguồn lực tăng trưởng, gắn kết chặt chẽ với du lịch và xây dựng con người.
Khu di tích Lăng, miếu Triệu Tường được xây dựng năm 1803 dưới thời vua Gia Long, để tưởng nhớ đến tiền nhân, tiên tổ - nơi phát tích của 9 chúa, 13 vua triều Nguyễn. Buổi đầu hình thành, công trình này được ví như một 'Kinh thành Huế' thu nhỏ giữa lòng xứ Thanh.
Những bức ảnh tư liệu quý tái hiện một Thanh Hóa của nhiều thập niên trước – mộc mạc, bình dị nhưng giàu bản sắc. Từ phố thị đến làng quê, đời sống sinh hoạt của người dân được hiện lên chân thực, gợi nhắc hành trình đổi thay mạnh mẽ của vùng đất xứ Thanh qua thời gian. Mời bạn đọc, cùng quay ngược lại thời gian, xem lại những hình ảnh về Thanh Hóa xưa.
Những ngày tháng Chạp, dù ở ngoài kia thời gian vùn vụt trôi thì khi đến Gia Miêu ngoại trang (nay là thôn Gia Miêu, xã Hà Long) tôi lại muốn bước chậm hơn, để lẳng lặng nghe âm vang của lịch sử, tiếng thở của đất, của người dội về...
Những vướng mắc kéo dài trong giải phóng mặt bằng, điều chỉnh thiết kế kỹ thuật và thay đổi mô hình chính quyền địa phương đã khiến Dự án Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích lịch sử Lăng miếu Triệu Tường (giai đoạn 2) chưa thể 'về đích' như kế hoạch.
Nương theo những vàng son lịch sử, lần theo vỉa tầng văn hóa, bước chân đến Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh (Thọ Xuân) hay vùng 'đất quý hương' Gia Miêu ngoại trang (xã Hà Long, Hà Trung) như một cách ngược dòng thời gian, về với nguồn cội.
Tỉnh Thanh Hóa thống nhất tạm dừng khai thác đá tại núi Đụn, nơi vừa phát hiện các hang động có nhũ đá tự nhiên rất đẹp, phía sau nơi phát tích triều Nguyễn.
Gia Miêu Ngoại trang là một ngôi làng cổ, nay thuộc xã Hà Long, huyện Hà Trung (Thanh Hóa). Nơi đây là vùng đất phát tích của triều Nguyễn với các di tích như lăng Trường Nguyên, miếu Triệu Tường và đình làng Gia Miêu.
Tại làng Gia Miêu, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa ngày nay còn lưu giữ lại những vết tích gắn liền với triều đại phong kiến cuối cùng của nước Việt.
Gia Miêu Ngoại trang là một ngôi làng cổ, nay thuộc xã Hà Long, huyện Hà Trung. Nơi đây vẫn còn các di tích về đất phát tích của triều Nguyễn như lăng Trường Nguyên, miếu Triệu Tường và đình làng Gia Miêu.
Gia Miêu Ngoại trang xưa thuộc tổng Thượng Bạn, huyện Tống Sơn (nay là xã Hà Long, huyện Hà Trung, Thanh Hóa). Đây chính là nơi phát tích của 9 đời chúa, 13 đời Vua triều Nguyễn.
Với vị thế và vai trò đặc biệt đã được lịch sử ghi nhận, từ xưa mảnh đất Thanh Hóa địa linh nhân kiệt đã được sử gia, thi nhân không tiếc lời ngợi ca. Song, để mạch nguồn truyền thống tốt đẹp ấy hòa vào nhịp sống đương đại, thì công tác nghiên cứu, góp phần quảng bá hình ảnh đất và người xứ Thanh càng cần được quan tâm, đi vào chiều sâu và tạo sức lan tỏa.
Văn phòng UBND tỉnh Thanh Hóa cho biết, lãnh đạo UBND tỉnh vừa phê duyệt dự án Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích lăng miếu Triệu Tường (xã Hà Long, huyện Hà Trung).
Ngày 5/3, Bộ VHTTDL đã có văn bản số 952/BVHTTDL-DSVH gửi UBND tỉnh Thanh Hóa về việc thẩm định Dự án bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích lăng miếu Triệu Tường, xã Hà Long, huyện Hà Trung.
Tại xã Hà Long, huyện Hà Trung, Viện Khảo cổ học phối hợp với Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội nghị báo cáo sơ bộ kết quả khai quật khảo cổ học tại Khu di tích Lăng miếu Triệu Tường.
Ngày 24/6, tại xã Hà Long, huyện Hà Trung, Viện Khảo cổ học phối hợp với UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội nghị báo cáo sơ bộ kết quả khai quật khảo cổ học tại Khu di tích Lăng miếu Triệu Tường.