Tái cấu trúc ngành dầu khí theo chuỗi giá trị hướng đến tăng trưởng bền vững

Toàn cảnh diễn đàn “Phát triển công nghiệp dầu khí Việt Nam: bảo đảm tăng trưởng bền vững”. (Ảnh: LÊ CHI)

Ngày 29/10, tại Hà Nội, Tạp chí Kinh tế Việt Nam-VnEconomy-Vietnam Economic Times tổ chức diễn đàn “Phát triển công nghiệp dầu khí Việt Nam: bảo đảm tăng trưởng bền vững”.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Đào Quang Bính, Tổng Thư ký Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng biên tập, Tổng thư ký tòa soạn Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy cho biết: Việt Nam đang bước vào chu kỳ phát triển mới với mục tiêu duy trì đà tăng trưởng cao, kéo theo nhu cầu tiêu thụ năng lượng sơ cấp không ngừng gia tăng. Trong cấu trúc kinh tế quốc gia, năng lượng nói chung và công nghiệp dầu khí nói riêng luôn giữ vai trò mạch máu, là bệ đỡ vững chắc cho an ninh năng lượng và ổn định vĩ mô.

Tuy nhiên, ngành dầu khí Việt Nam cũng đang đứng trước những thử thách chưa từng có, khi nhiều mỏ chủ lực đã bước vào giai đoạn suy giảm sản lượng tự nhiên sau nhiều thập kỷ khai thác, biến động địa chính trị toàn cầu diễn biến khó lường, cùng với đó là áp lực thực hiện cam kết quốc tế về phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, đặt ra bài toán cân bằng giữa yêu cầu bảo đảm nguồn cung trước mắt và định hướng phát triển bền vững lâu dài.

Ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội. (Ảnh: LÊ CHI)

Theo ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, luật mới có 5 nhóm thay đổi quan trọng: đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; đơn giản hóa thủ tục hành chính; tăng thu hút đầu tư; phát triển dịch vụ dầu khí và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Còn Tiến sĩ Đặng Thị Thu Hoài, Trưởng Phòng Kinh tế Ngành và Địa phương, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho rằng, Petrovietnam cần tái cấu trúc toàn diện, khai thác hiệu quả tài nguyên còn lại, phát triển năng lượng công nghệ cao, phát thải thấp, xây dựng hệ sinh thái công nghiệp năng lượng và thúc đẩy kinh tế biển. Đồng thời, ứng dụng tự động hóa, bảo trì dự đoán và trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh sẽ góp phần phòng ngừa rủi ro vận hành, tối ưu hóa vòng đời tài sản. Đây là những yêu cầu quan trọng để ngành dầu khí nâng cao năng lực cạnh tranh, thích ứng với quá trình chuyển dịch năng lượng và hướng tới tăng trưởng bền vững.

Tuy nhiên, bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách và môi trường đầu tư nhằm khơi thông các nguồn lực phát triển ngành dầu khí là rất quan trọng. Tiến sĩ Đặng Thị Thu Hoài nhấn mạnh, cơ quan quản lý cần rà soát, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong triển khai các dự án dầu khí, nhất là các dự án có quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật phức tạp và chu kỳ đầu tư dài; nghiên cứu hoàn thiện cơ chế khuyến khích đầu tư phù hợp với đặc thù của hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí; tăng cường phối hợp giữa các khâu trong chuỗi khí-điện, bảo đảm tính đồng bộ và hiệu quả của các dự án đầu tư.

Ông Đặng Thanh Tùng, Phó Trưởng ban Chiến lược, Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam). (Ảnh: LÊ CHI)

Về phía doanh nghiệp, ông Đặng Thanh Tùng, Phó Trưởng ban Chiến lược, Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cho biết, Tập đoàn sẽ tập trung vào 5 định hướng chiến lược mang tính bổ trợ, liên kết chặt chẽ để tạo bứt phá gồm: hiệu quả hoạt động cốt lõi; chuỗi giá trị tích hợp; trung tâm công nghiệp-năng lượng; năng lượng mới có chọn lọc; khoa học công nghệ và năng lực quốc tế. Tuy nhiên, để hiện thực các định hướng chiến lược này, Petrovietnam cần môi trường chính sách minh bạch, dự báo được; trong đó có sự điều phối đồng bộ giữa các Luật như: Dầu khí, Điện lực, Đất đai, Môi trường.

Ông Đặng Thanh Tùng chỉ rõ, với nhu cầu huy động vốn dài hạn, Petrovietnam cần có cơ chế chia sẻ rủi ro hợp lý, hợp đồng đầu ra (bao tiêu) và cơ chế giá rõ ràng. Ngoài ra, việc quy hoạch tích hợp đồng bộ; trong đó kết nối thị trường tiêu thụ với nguồn cung, cảng, kho, đường ống và khu công nghiệp… sẽ là điều kiện để Petrovietnam hiện thực các định hướng chiến lược, từ đó thực hiện tốt nhiệm vụ trong bảo đảm an ninh năng lượng, tăng trưởng bền vững cũng như đóng góp quan trọng cho tăng trưởng của nền kinh tế.

Tại phiên tọa đàm, các chuyên gia và doanh nghiệp đã cùng trao đổi chia sẻ để đưa ra chiến lược phát triển ngành dầu khí bền vững. (Ảnh: LÊ CHI)

Bên cạnh các diễn giả trình bày tham luận, phiên tọa đàm giữa các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp, diễn đàn hướng tới những đề xuất cụ thể về đầu tư, công nghệ và cơ chế thực hiện, góp phần chuyển tiềm năng của ngành dầu khí thành dự án, sản phẩm và năng lực công nghiệp trong nước.