Tái định cư cho đường sắt tốc độ cao: Yêu cầu nơi ở mới tốt hơn nơi ở cũ

Dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam là công trình trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, cùng với quá trình triển khai là việc thu hồi đất, di dời nhà ở và mồ mả của người dân tại nhiều địa phương, trong đó có tỉnh Quảng Trị. Vì vậy, tiến độ và chất lượng các khu tái định cư đang là vấn đề được người dân đặc biệt quan tâm.

Phó Chủ tịch Thường trực tỉnh Quảng Trị Hoàng Nam kiểm tra thực tế tiến độ xây dựng khu tái định cư.

Vừa qua, lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Trị đã trực tiếp kiểm tra tình hình triển khai các khu tái định cư phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao đoạn qua địa bàn tỉnh. Qua kiểm tra cho thấy, bên cạnh những tín hiệu tích cực, vẫn còn nhiều yêu cầu đặt ra nhằm bảo đảm điều kiện sống lâu dài cho người dân sau khi di dời.

Tại xã Quảng Trạch, khu tái định cư quy mô gần 8 ha, tổng mức đầu tư 136 tỷ đồng hiện đã thi công đạt khoảng 60% khối lượng. Theo đại diện địa phương, quá trình triển khai cơ bản thuận lợi, chưa phát sinh vướng mắc lớn, đơn vị thi công đang tập trung nhân lực, máy móc để bảo đảm tiến độ đề ra.

Trong khi đó, khu tái định cư khu vực 1 tại phường Đồng Sơn, quy mô 13,5 ha, tổng vốn đầu tư 230 tỷ đồng, đã hoàn thành giải ngân cho công tác giải phóng mặt bằng và san nền trong năm 2025. Việc chi trả kịp thời, minh bạch được đánh giá là yếu tố quan trọng tạo sự đồng thuận của người dân, góp phần hạn chế khiếu nại, kéo dài dự án.

Khởi công khu tái định cư tại phường Đồng Sơn.

Tại một số khu vực khác như phường Quảng Trị và phường Đông Hà, các khu tái định cư đang trong giai đoạn lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Dù chưa triển khai xây dựng, song qua các cuộc họp lấy ý kiến, đa số hộ dân bị ảnh hưởng đều đồng thuận với chủ trương giải phóng mặt bằng, mong muốn sớm ổn định nơi ở mới để yên tâm sinh sống.

Đáng chú ý, trên đoạn tuyến đi qua phường Nam Đông Hà, dự kiến có khoảng 1.200 ngôi mộ phải di dời. Đây là vấn đề nhạy cảm, liên quan đến yếu tố tâm linh và phong tục tập quán của người dân. Chính quyền địa phương đã đề xuất đầu tư xây dựng khu nghĩa trang tập trung với quy mô hơn 8 ha, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 32 tỷ đồng, nhằm bảo đảm việc di dời được thực hiện trang trọng, phù hợp nguyện vọng của nhân dân.

Công tác di dời phần mộ phải được thực hiện trang trọng, phù hợp nguyện vọng của nhân dân.

Qua kiểm tra thực tế, lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh yêu cầu các khu tái định cư phải được xây dựng đồng bộ, bảo đảm hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, với mục tiêu nơi ở mới phải tốt hơn nơi ở cũ. Đây không chỉ là yêu cầu về mặt kỹ thuật, mà còn thể hiện trách nhiệm của chính quyền trong việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án trọng điểm quốc gia.

Cùng với việc đẩy nhanh tiến độ, các sở, ngành và địa phương được yêu cầu tăng cường phối hợp, hướng dẫn cụ thể về quy chuẩn xây dựng, thủ tục đầu tư; đồng thời tiếp tục làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Thực tế cho thấy, khi quyền lợi chính đáng của người dân được bảo đảm, việc triển khai các dự án lớn sẽ thuận lợi và bền vững hơn.

Quang Anh