Tăng tốc chuẩn bị đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Theo Ban Quản lý dự án Đường sắt (Bộ Xây dựng), quá trình bàn giao nhiệm vụ được thực hiện đầy đủ, khẩn trương và bảo đảm tính kế thừa. Toàn bộ hồ sơ, tài liệu, số liệu tài chính cùng các kết quả nghiên cứu đã triển khai tại Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đã được chuyển giao cho Ban Quản lý dự án Thăng Long để tiếp tục tổ chức thực hiện. Việc bàn giao này nhằm bảo đảm dự án không bị gián đoạn trong bối cảnh yêu cầu về tiến độ đang được Chính phủ đặt ra rất cao.

Cùng với việc bàn giao hồ sơ, Ban Quản lý dự án Đường sắt đã có văn bản gửi Tỉnh ủy, UBND các tỉnh, thành phố dọc tuyến gồm Hà Nội, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai và T HCM, cũng như Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), để thông báo việc thay đổi chủ đầu tư lập Báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án. Đồng thời, các địa phương và EVN được đề nghị xem xét, điều chỉnh thành viên Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng và Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng từ đại diện Ban Quản lý dự án Đường sắt sang đại diện Ban Quản lý dự án Thăng Long nhằm bảo đảm sự phối hợp đồng bộ trong giai đoạn tiếp theo.

Việc giao Ban Quản lý dự án Thăng Long lập Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam thể hiện quyết tâm đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư đối với công trình hạ tầng chiến lược quốc gia.

Trước đó, Bộ Xây dựng đã ban hành quyết định giao nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư các dự án đường sắt do Bộ quản lý. Theo quyết định này, nhiệm vụ lập Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án đầu tư xây dựng đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam được giao cho Ban Quản lý dự án Thăng Long. Trong khi đó, Ban Quản lý dự án Đường sắt được giao lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đối với các dự án đầu tư tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng; tuyến Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái; và tuyến đường sắt vành đai phía Đông Ngọc Hồi - Lạc Đạo. Kinh phí chuẩn bị đầu tư các dự án được bố trí theo nhiệm vụ, dự toán được duyệt và kế hoạch vốn hằng năm, với thời gian thực hiện giai đoạn 2026-2027.

Theo yêu cầu của Bộ Xây dựng, Giám đốc Ban Quản lý dự án Thăng Long và Ban Quản lý dự án Đường sắt chịu trách nhiệm thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ của chủ đầu tư theo quy định pháp luật; bảo đảm chất lượng, tiến độ và giá thành các công việc được giao. Hai đơn vị đồng thời phải rà soát, kiện toàn tổ chức, nâng cao năng lực quản lý để đáp ứng yêu cầu của các dự án đường sắt quy mô lớn, có tính chất phức tạp cao.

Liên quan đến Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Thường trực Chính phủ mới đây đã yêu cầu Bộ Xây dựng chỉ đạo các đơn vị liên quan chậm nhất trong tháng 1/2026 phải hoàn thành việc lựa chọn tư vấn quốc tế, đồng thời khẩn trương tổ chức lập Báo cáo nghiên cứu khả thi và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15/1/2026. Đây được xem là yêu cầu mang tính “nước rút”, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan trung ương, địa phương và các đơn vị tư vấn trong và ngoài nước.

Bộ Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Ngoại giao cùng các bộ, ngành liên quan, với sự hỗ trợ của chuyên gia và tư vấn, rà soát hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn trong nước và quốc tế, kinh nghiệm triển khai của các quốc gia, cũng như điều kiện thực tiễn của Việt Nam để lựa chọn công nghệ phù hợp nhất cho dự án. Các phương án công nghệ được xem xét bao gồm đường sắt chạy trên ray, chạy bằng từ trường và chạy trong ống từ trường, trên cơ sở cân nhắc đồng thời các yếu tố kinh tế - kỹ thuật, chính trị - ngoại giao, khả năng tự chủ, chuyển giao công nghệ...

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng cũng được giao chủ trì xây dựng tiêu chí, quy trình lựa chọn phương thức đầu tư hiệu quả, tối ưu, bảo đảm lợi ích quốc gia và nhân dân, đồng thời phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Trường hợp cần thiết phải bổ sung các cơ chế, chính sách đặc thù cho từng phương thức đầu tư, các đề xuất phải được đánh giá kỹ lưỡng, bảo đảm công khai, minh bạch và báo cáo Thường trực Chính phủ theo đúng quy định.

Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng (tương đương 67 tỷ USD), chiều dài tuyến 1.541 km, đi qua 15 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, được thiết kế với tốc độ 350 km/h, khổ đường 1.435 mm. Dự án được xác định lập Báo cáo nghiên cứu khả thi từ năm 2025 và phấn đấu cơ bản hoàn thành vào năm 2035.

Đình Khương